«Յախք, ոնց որ աղջիկ ըլնի» կամ սեռընկալումը մանկապարտեզում. Լյուսի Քոչարյանի անդրադարձը

21/12/2018 schedule15:05

Դեպք մանկապարտեզում.. այո, հասարակության ամենախոր արատները պարտեզից են ձեւավորվում, ծլում-ծաղկում ու արմատներ գցում: Խոսքը ոչ թե կոնկրետ ինչ-որ մանկապարտեզների մասին է՝ լավ ու վատ իմաստով, այլ տարիքային միկրոմիջավայրի:

Աստիճաններով Սոֆիի հետ բարձրանում է խմբից մի աղջիկ: Ու լիաթոք ծիծաղելով ասում.
- Սո՜ֆ, պատկերացնու՞մ ես, էս «այսինչը» (տղա երեխա) շարֆիկը բանծիկի պես ա կապել, ոնց որ աղջիկ լինի:
Սոֆին առանց որեւէ միմիկայի ուշադիր նայում է աղջկան: Չի հասկանում՝ ինչ առումով է դա ծիծաղելի, եւ ինչ արձագանք է իրենից ակնկալվում:
Աղջիկն էլի կրկնում է ծիծաղելով.
- Սոֆ, այ Սոֆ, տեսա՞ր էս «այսինչը» բանծիկի պես ա կապել, յախք ոնց որ աղջիկ լինի:
Սա ասում է 3 տարեկան, այսինքն՝ սեռակառուցման ակտիվ փուլ մտած իգական սեռի երեխան: Ասում է «յախք» իր սեռի վերաբերյալ: Իր սեռը ստորակարգում տղա երեխայի նկատմամբ ու իր սեռին իբր բնորոշ (ո՞վ ասաց, որ բանտը միայն աղջկա է բնորոշ ու յախք է տղայի դեպքում) նշանը հստակ ծաղրելի ներկայացնում: Չեմ ասում՝ համարում, քանզի դեռ փոքր է ինքնուրույն համարելու համար:
Սոֆին դատարկ հայացքով նայեց, նայեց, հասկացավ, որ այդպես էլ չի կարողանալու դիմացինի ակնկալած արձագանքը տալ, ասաց.
- Լավ, դե արի բարձրանանք:

Շատ ընթերցողների ու նման տեսարաններին վկա դարձողների համար սա մի չնչին, անկարեւոր ու մակերեսային դրվագ կարող է թվալ: Այս առումով աչքի են ընկնում հատկապես երեխա չունեցողներն ու էլ ավելի հատկապես՝ աղջիկ երեխա չունեցողները: Որպես թեթեւացում մանկապարտեզների ու հանուն արդարության պետք է նշեմ, որ այսպիսի մտքերն ու վերաբերմունքը երեխաներին ի ծնե չեն տրվում, ոչ էլ օդից են չար ոգու պես մտնում խեղճ երեխաների մեջ: Դրանք գիտակցված ու չգիտակցված ներմուծվում, կիրառվում ու, ինչու ոչ, նաեւ ցուցադրվում են երեխաների ընտանիքներում՝ մայրիկ-հայրիկ-տատիկ-պապիկ-մորաքույր-հորաքույր-եւ-այլնի կողմից: Եվ այդ ամենը չի մնում ընտանիքի ֆենոտիպային միջավայրում: Այն երեխայի միջոցով դուրս է գալիս տնից ու տեղափոխվում մանկապարտեզի միջավայր՝ որպես հասարակության մի հատվածի: Երեխան արատավոր  ինֆորմացիայի մի անմեղ կրիչ է:

Մինչդեռ, ամեն նման դրվագից ու երկխոսության աղյուսից, թեթեւ թվացող ծաղրանքից աչքներիս առաջ ձեւավորվում է նորին փառավորություն սեռային խտրականությունը: Հետո էլ շոկի մեջ ենք ընկնում դաժանաբար ծեծվող կանանց դեպքերից, պախարակում ու աղբյուրները փնտրում, ապշում ծեծն արդարացնող տղամարդկանցից ու էլ ավելի հատկապես՝ կանանցից:

Վերջից սկիզբ գնալ չենք կարող. սեռային խտրականության կոնտեքստում՝ ծեծող տղամարդուն վերադաստիարակել գրեթե հնարավոր չէ, կարելի է ու պետք է պատժել օրենքի տառով: Կարող ենք սկզբից դեպի վերջ գնալ՝ սեռային խտրականությունը կանխարգելելով ու ադեկվատ սեռընկալում ու սեռակառուցում ապահովելով:

Օրինակ, ի՞նչ կլինի, եթե պայմանականորեն 2 տարեկանից երեխային մատուցենք միտքը, որ տարբեր սեռերը լավ ու վատ չեն, ավելին ու պակաս չեն: Որ դրանք տարբեր ու միաժամանակ լավն են, տարբեր ու միաժամանակ գեղեցիկ են, խելացի, տարբեր ու միաժամանակ ուժեղ են:

Եվ ի՞նչ կլինի, եթե 12 տարեկանից դեռահասին բացատրենք, որ սեռերը չեն փոխլրացնում միմյանց, քանզի դա ենթադրում է՝ ամեն մեկի մոտ որեւէ բանի պակաս կա, որը պետք է լրացնել: Այլ որ ամեն սեռի ներկայացուցիչ լիարժեք ու լիակատար է, դրա համար էլ գեղեցիկ համադրություններ ու համագործակցություններ կարող են ստացվել: Կարծում եմ՝ ոչ մի վատ բան, միայն վստահություն սեփական սեռի նկատմամբ, հիմք՝ հետագայում ինքնաբավ լինելու համար: Սա շատ վերացական է թվում, բայց տարիքին համապատասխան բացատրելու դեպքում, ինչպես տեսնում ենք, լավ էլ կիրառություն է ստանում կոնկրետ երկխոսություններում:

Ի վերջո, հենց այսպիսի սեռընկալումն ու լիարժեքության միտքը կարող է հիմք ծառայել հետագայում տարբեր օրիենտացիաների մասին դեռահասաների հարցերին պատասխանելու համար:

Տպել
4019 դիտում

Վիլնյուսի օդանավակայանում տոնածառը զարդարել են ուղեւորներից վերցված իրերով

Խորանաշատ վանքը և կարասը՝ 2020-ի եվրոպական մշակութային ժառանգության ամենավտանգված հուշարձանների ցանկում են

ԱՄՆ-ը արգելափակել է ԿԺԴՀ-ում մարդու իրավունքների հարցերով ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստը

«Նարգիլեի օգտագործումը թերևս ավելի վնասակար է». նախարար Արսեն Թորոսյանը պատասխանել է դպրոցականների հարցերին

Ինչ կապ ունեն TRACECA-ն ու պանթեոնը. Բաքու մեկնած հայ պաշտոնյաները հրաժարվել են մասնակցել ընթրիքի, այցելել գերեզման

Գեղարքունիքի մարզում ձմեռային զորակոչը կմենկնարկի 2019 թվականի դեկտեմբերի 16-ին

Բնապահպանության եւ ընդերքի տեսչական մարմնի ղեկավարի նախկին տեղակալը դատի է տվել վարչապետին

Իրանի խորհրդարանական ընտրություններին ավելի քան 15 հազար 500 թեկնածու է գրացվել

ԱԺ-ում քննարկվել են տեղական ինքնակառավարմանն առնչվող հարցեր

Գյումրիում ձերբակալվել է Շեկոյի ընկերը՝ Զոհրաբ Ե.-ն

Պետության աջակցությամբ Արամուսում հիմնովին կառուցվում է մանկապարտեզի նոր շենք. համայնքը 40 տարի մանկապարտեզ չի ունեցել

ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատը 2 մեղադրանք է առաջադրել նախագահ Դոնալդ Թրամփին

ՀՀ արդարադատության նախարարության ու IRZ-ի միջեւ հնարավոր է համագործակցություն անչափահասների արդարադատության ոլորտում

Ոստիկանները բացահայտել են Գյումրիում կատարված դանակահարությունը (տեսանյութ)

«Միսս տիեզերք 2019»-ում Հայաստանի ներկայացուցիչն ընկճված է ներկայացրել ազգային հագուստը. զարդերը տրամադրել էր Սիրուշոն

Մալյանին աղբարկղը նետելը միջոցառում էր, որի նպատակը հանրային իրազեկումն էր. Դավիթ Պետրոսյան

«Աջափնյակ» բարեգործական հիմնադրամից յուրացվել է 10 միլիոն դրամից ավելի գումար․ նոր բացահայտում

Մենք շատ ընդհանրություններ ունենք և շատ բան կարող ենք սովորել միմյանցից. Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Ֆինլանդիայի դեսպանին

Կխնդրեմ՝ ներողություն խնդրեք ՀՀ քաղաքացիներից. Սուրեն Գրիգորյանը՝ Գևորգ Գորգիսյանին

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում հերթական բարդ վիրահատությունն է կատարվել. ԱՆ