Դաշնակիցներ՝ հովանավորների փոխարեն. Հայաստանն այլեւս չի ցանկանում «բազում մանր ծառայություններ» մատուցել

Եվ այսպես, հունվարի 1-ից Հայաստան մտնող գազի գինը 10 տոկոսով բարձրացավ, ու թեեւ իշխանությունները խոստացան, որ սպառողի համար գազը չի թանկանալու, այնուհանդերձ հասկանալի է, որ գազի թանկացումը մեր տնտեսության համար անհետեւանք չի մնալու։ Բայց այս հարցի շուրջ հասարակական-քաղաքական շրջանակներում ծավալված բուռն քննարկումները, մեղմ ասած, տարօրինակ ընթացք ունեցան։

Սկսենք նրանից, որ խնդիրը ներկայացվեց այնպես, թե գազի թանկացման միակ պատճառը Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությունն է, հեղափոխությունը չլիներ՝ Ռուսաստանը հաստատ չէր բարձրացնի գազի գինը։ Ընդ որում՝ հարցն այդպես ներկայացնողներն ու անձամբ Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրողներն այդպես էլ որեւէ ապացույց չներկայացրեցին, որ եթե Հայաստանում իշխանությունը չփոխվեր՝ գազի գինը նույնն էր մնալու /ի վերջո պայմանագիրը հենց նրա համար էլ մինչեւ 2018 թ․ դեկտեմբերի 31-ն էր ստորագրվել, որ դրանից հետո վերանայվի/։

Խնդիրը նույնիսկ այն չէ՝ կարո՞ղ էր Ռուսաստանը նույնը թողնել գազի գինը, թե՞ չէր կարող։ Իհարկե, կարող էր։ Ի վերջո տարբերությունը կազմում է ընդամենը 37 միլիոն դոլար՝ այնքան, որքան Ռուսաստանի միջին վիճակագրական չինովնիկները գողանում են միջին վիճակագրական գավառական քաղաքի միջին վիճակագրական կամուրջ կամ ճանապարհ կառուցելիս։ Այսինքն՝ Ռուսաստանն այս հարցում իրեն ամենեւին էլ ռազմավարական դաշնակցի պես չպահեց։ Ավելին՝ չի բացառվում նույնիսկ, որ եթե Հայաստանում հեղափոխություն տեղի չունենար, Ռուսաստանն իսկապես էլ նույնը կթողներ գազի գինը /որովհետեւ 37 միլիոն դոլարը Ռուսաստանի համար իսկապես չնչին գումար է/։ Բայց ինչի՞ դիմաց։ Հիշո՞ւմ եք Օստապ Բենդերի հայտնի արտահայտությունը Շուրա Բալագանովին կեֆիր հյուրասիրելիս․ «Բայց իմացեք, Շուրա, որ յուրաքանչյուր վիտամինի դիմաց ես ձեզանից բազում մանր ծառայություններ կպահանջեմ»։ Համեմատաբար էժան գազն, իհարկե, մի շիշ կեֆիր չէ, բայց Հայաստանից պահանջվող ծառայություններն էլ մանր չէին։

Հիմա՝ հարցի ներքաղաքական կողմի մասին։ Առավել տարածված տեսակետի համաձայն՝ Ռուսաստանը թանկացրել է գազը, որպեսզի Հայաստանում իշխանությունների նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքը փոխվի։ Այսինքն, ըստ այս վարկածի, Ռուսաստանը փորձում է անուղղակիորեն ազդել Հայաստանի ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Բայց եթե անգամ դա այդպես է, ռուսական որոշակի շրջանակները սխալ «գործիքակազմ» են ընտրել։ Որովհետեւ ակնհայտ է, որ գազի թանկացման արդյունքում փոխվելու է մեր հասարակության վերաբերմունքը ոչ թե Հայաստանի իշխանությունների, այլ Ռուսաստանի նկատմամբ։ Ի վերջո գազը թանկացնողը Ռուսաստանն է, իսկ Հայաստանի իշխանություններն ուղղակի փորձում են անել ամեն ինչ, որ գոնե սպառողների համար գազը չթանկանա, ուրեմն ի՞նչ տրամաբանությամբ պիտի մեր ժողովուրդը «նեղանա» ոչ թե ռուսներից, այլ սեփական իշխանություններից։

Իրականում խնդիրն, իհարկե, «նեղանալ-չնեղանալու» հարթությունում չէ։ Միջպետական հարաբերություններում նման կատեգորիաներ ընդհանրապես չկան։ Խնդիրը երեւի այն է, որ Հայաստանն այլեւս չի ցանկանում «բազում մանր ծառայություններ» մատուցել ու ձգտում է ձերբազատվել Շուրա Բալագանովի կարգավիճակից, որում իրենց այնքան լավ էին զգում նախկին իշխանությունները /նրանց քարոզչամիջոցներն, ի դեպ, մինչեւ հիմա որպես հիմնական հաղթաթուղթ ներկայացնում են տարիներ շարունակ իբր ձրի ստացված «վիտամինների» ցանկը/։

Ինչ վերաբերում է հայ-ռուսական հարաբերություններին, ապա մեզ ոչ թե հովանավորներ են պետք, այլ դաշնակիցներ։ Եվ այդ իմաստով «հովանավորչության» վերացումը միայն նպաստում է իրական դաշնակցային հարաբերությունների ստեղծմանը։ Հովանավորչության մասին հայտնի խոսք կա՝ «եթե միլիոնատեր քեռին հովանավորում է զարմուհուն ու ադամանդներ նվիրում, ուրեմն կամ քեռին է կեղծ, կամ ադամանդները»։ Հիմա հարց՝ մեզ այդպիսի՞ հարաբերություններ են պետք, թե՞ այնուամենայնիվ լուրջ դաշնակցային համագործակցություն՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի ու ռազմաքաղաքական շահերի համադրման սկզբունքի վրա։

Վստահաբար՝ երկրորդը։ Որքան էլ ավելի դժվար լինի ու ավելի լուրջ աշխատանք պահանջի։

Արմեն Բաղդասարյան

Տպել
5611 դիտում

Մոսկվան ողջունում է Բաքվի՝ ԼՂ հակամարտության կարգավորման լուծումներ գտնելու փորձերը. Լավրով

Լավրովը հույս ունի, որ կկարողանան ՌԴ վերադարձնել Ադրբեջանում ձերբակալված Մարատ Գալուստյանին

Ալեքսանդր Սարգսյանի որդին՝ Հայկ Սարգսյանը, խոսել է Պրահայում պահվող եղբոր՝ Նարեկ Սարգսյանի հետ

Մոսկվան պատրաստվում է հյուրընկալել Ռուսաստանի, Իրանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը

Մենք ապրում ենք մշտական հեղափոխություննների ժամանակաշրջանում. Արմեն Սարգսյանի խոսքը Աբու Դաբիի համաժողովում

«Իմ քայլի» պատգամավորը հրաժարվել է մանդատից պատգամավորի ցածր աշխատավարձի պատճառո՞վ

Ստեփանծմինդա–Լարս ավտոճանապարհը փակ է տրանսպորտային բոլոր միջոցների համար

2018 թվականին արտաքին առեւտրով ՀՀ է ներմուծվել 67 հազար 255 մեքենա. ՊԵԿ նախագահ

Փարիզում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ հանդիպումը

Փաթաթում ենք, տաքացնում ենք․ Գյումրու թիվ 10 դպրոցը դրսից սառցակալել է

Ոչ ազնիվ մեղադրանքներ. դեսպան Սերգեյ Մինասյանը պատասխանել է Արման Բաբաջանյանին

ՊԵԿ-ում աշխատակիցների օպտիմիզացիա է կատարվել, 128 աշխատակից ազատվել է աշխատանքից. Անանյան

2018 թվականին 1 տրիլիոն 306 մլրդ 3 մլն դրամ ներհոսք է եղել պետական բյուջե. ՊԵԿ նախագահ

Դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ՝ Քոչարյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ որոշում կայացնելու

«Հանուն հայրենիքի մարդը չի գնում մանր գողության». սպանված ոստիկանի այրին դեմ էր Բիլյանին ազատելու միջնորդությանը

Փոխնախագահ ընտրելիս հաշվի առնվե՞լ է, որ ԼՀԿ-ն ապրիլին փողոց դուրս չի եկել. մեկնաբանում է ԱԺ փոխխոսնակը

Հույս չունենաք. նախագահները կատակ են արել

Փորձված մեթոդով. ռազմավարություն «նեղ կռուգի» համար

Բա ոնց կլներ. «Օրինաց երկիրն» օրենքից դո՞ւրս է

Գագիկ Մելիքյանի քենակալ, Պառավաքարի գյուղապետը նախկին գյուղապետարանի շենքը օտարե՞լ է իր եղբորորդուն