Արցախի ՄԻՊ-ը կոչ է անում միջազգային հանրությանը պատշաճ գնահատական տալ Բաքվում կատարված բռնություններին

18/01/2019 schedule17:00

Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանը հանես է եկել հայտարարությամբ՝ նվիրված Բաքվի հայերի կոտորածների 29-րդ տարելիցին: Այս մասին հայտնում են Արցախի ՄԻՊ-ի մամուլի ծառայությունից:

Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը հայտարարություն է տարածել՝ 1990թ. հունվարին Ադրբեջանի կողմից Բաքվում կազմակերպված հայերի կոտորածների 29-րդ տարելիցի առթիվ: Հայտարարության տեքստը՝ ստորև.

  1. 1990 թվականի հունվարին Ադրբեջանի Բաքու քաղաքը կրկին դարձել էր հայերի նկատմամբ շարունակաբար իրականացվող ջարդերի թատերաբեմ (1905թ. և 1918թ. հայերի զանգվածային կոտորածներից հետո երրորդ անգամ), որտեղ, ի տարբերություն Ադրբեջանի մյուս բնակավայրերի, դեռևս շարունակում էին բնակվել զգալի թվով հայեր: Հունվարի 13-ին Բաքվում կազմակերպված բազմահազարանոց հանրահավաքից հետո, կանխավ մշակված ծրագրի համաձայն, հավաքված մոտ 50 հազարանոց ամբոխը բաժանվեց խմբերի և նախորոշված հասցեներով ներխուժեց հայերի բնակարաններ՝ քաղաքը հայերից «մաքրելու» նպատակով:
  2. Հունվարի 13-ից 20-ն ընկած ժամանակահատվածում միայն իր ազգային պատկանելիության համար Բաքվի հայությունը ենթարկվեց բռնարարքների՝ կոտորած, թալան ու բռնի տեղահանում՝ խախտելով հայերի կյանքի, խոշտանգումներից ու խտրականությունից զերծ լինելու, ազատության ու անվտանգության, սեփականության, արդար դատաքննության և մի շարք այլ իրավունքներ: Սպանվածների ճշգրիտ քանակը մինչ այժմ հայտնի չէ, սակայն ըստ մեր վերջին հետազոտությունների՝ սպանվել է շուրջ 450 մարդ:
  3. Հունվարի 18-ին Բաքվի հայկական ջարդերի և Շահումյանի շրջանի հայկական գյուղերի ու Գետաշենի վրա հարձակումների կապակցությամբ Եվրախորհրդարանն ընդունեց «Հայաստանում իրավիճակի մասին» բանաձևը, որը կոչ էր անում ԽՍՀՄ իշխանություններին ապահովել Ադրբեջանում ապրող հայերի գործուն պաշտպանությունը՝ իրավիճակին միջամտելու համար զորք մտցնելու միջոցով:
  4. Միայն 1990թ. հունվարի 20-ի գիշերը Ադրբեջանական ԽՍՀ մայրաքաղաք մտցվեցին Խորհրդային բանակի ստորաբաժանումները, որոնք, կոտրելով Ադրբեջանի ազգային ճակատի զինված ջոկատների կատաղի դիմադրությունը, դադարեցրեցին հայերի յոթօրյա կոտորածները:
  5. 1990 թ. հուլիսի 27-ին «New York Times»-ում բաց նամակ հրապարակվեց՝ ուղղված միջազգային հանրությանը, որը ստորագրվել էր Եվրոպայի, Կանադայի և ԱՄՆ-ի 133 նշանավոր գիտնականների և իրավապաշտպանների կողմից, ովքեր բողոքի ձայն էին բարձրացնում Բաքվում հայերի սպանությունների ու ջարդերի դեմ: Նամակում, մասնավորապես, նշվում էր, որ «հայկական փոքրամասնության դեմ իրականացված ոճրագործությունները Խորհրդային Ադրբեջանում դարձել են հետևողական պրակտիկա, եթե ոչ՝ պաշտոնական քաղաքականություն»:
  6. Ադրբեջանի կողմից Բաքվում կազմակերպված մարդկության դեմ այդ հանցագործությունը արագացրեց և գրեթե ավարտին հասցրեց Ադրբեջանում հայ բնակչության լրիվ էթնիկ զտումը: Այդ քաղաքականության շրջանակներում 1988-1990թթ. Ժամանակահատվածում Ադրբեջանի Սումգաիթ, Կիրովաբադ և մի շարք այլ քաղաքներում ու Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզում, ԽՍՀՄ իշխանությունների իմացությամբ ու թողտվությամբ, սպանվեցին հազարավոր և բռնագաղթեցին շուրջ 500,000 հայեր:
  7. Դրան հաջորդող տարիներին (ներառյալ՝ 1991-1994թթ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ) նույնպես Ադրբեջանի կողմից շարունակվել է հայերի էթնիկ զտման քաղաքականությունը, որը, ըստ մեր վերլուծության, լիովին համապատասխանում է ՄԱԿ-ի 1948թ. «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և պատժելու մասին» կոնվենցիայով սահմանված ցեղասպանության հանցագործության իրավական ձևակերպմանը: Ավելին, բացի հարյուրհազարավոր ադրբեջանահայության հայրենազրկումից, մեր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նրանց սեփականության, ազատ տեղաշարժի և մի շարք այլ իրավունքներ շարունակաբար մնում են խախտված, և շատերն առ այսօր կրում են այդ քաղաքականության ֆիզիկական, հոգեբանական ու նյութական հետևանքները:
  8. Կատարված հանցագործությունները մինչ օրս պատշաճ իրավական գնահատական չեն ստացել և մնացել են անպատիժ, ինչի հետևանքներից է նաև ներկայումս Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից հայատյացության պետական քաղաքականության իրականացումը: Դրա զոհերն են շարունակում դառնալ ոչ միայն ադրբեջանահայությունն ու Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) Հանրապետության բնակչությունը, այլև բոլոր հայերը և Արցախ այցելող օտարերկրացիները: Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի հայատյացության քաղաքականության վերաբերյալ Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանը 2018թ. հրապարակել է հատուկ զեկույց՝ ներկայացնելով դրա դրսևորման կոնկրետ օրինակներ և վերաբերելի միջազգային իրավունքի վերլուծություն:
  9. Ադրբեջանական հասարակության մեջ սերմանված հայատյացության դրսևորման ակտիվ փուլ արձանագրվեց նաև 2016թ. ապրիլին Արցախի վրա Ադրբեջանի լայնածավալ հարձակման ժամանակ, և Մարդու իրավունքների պաշտպանն իր փաստահավաք առաքելության շրջանակներում 2016թ. հատուկ զեկույցով ներկայացրել է քաղաքացիական ու զինվորական անձանց սպանության, գլխատման, խոշտանգման և իրավունքների խախտման ու պատերազմական հանցագործությունների մի շարք այլ դեպքեր: Հատկանշական է, որ այդպիսի հանցագործություններ կատարած ադրբեջանցի զինվորականներն այնուհետև պարգևատրվել ու խրախուսվել են Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից:
  10. Պաշտպանը կոչ է անում միջազգային հանրությանը պատշաճ իրավական գնահատական տալ 1990թ. հունվարին Բաքվում կատարված բռնություններին՝ համաձայն միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների և նորմերի, ինչպես նաև գործուն միջոցներ ձեռնարկել ներկայումս շարունակվող հայատյացության քաղաքականության դադարեցման ուղղությամբ: Ռասիստական ատելության այդ ճանապարհը ոչ միայն հակասում է միջազգային իրավունքի հանրահայտ սկզբունքներին, այլև ավելի ու ավելի է հեռացնում երկու ժողովուրդներին հակամարտության կարգավորումից և տևական խաղաղությունից:
Տպել
863 դիտում

Միջազգային ճնշումն օրեցօր աճում է․ հուսով եմ՝ Ադրբեջանը կհասկանա՝ գերիների հարցը պետք է ունենա հրատապ լուծում․ Այվազյան

Արցախում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 8 նոր դեպք

Երևանի Ավետ Ավետիսյան փողոցից դեպի Սարալանջ տանող ավտոճանապարհին այրվել է ավտոմեքենա

Մեր նորագույն պատմության ամենափառահեղ ձեռքբերումներից մեկը Հայոց բանակն է. ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանի ուղերձը

Ամենայն հայոց կաթողիկոսը հոգևորականների ուղեկցությամբ այցելել է Եռաբլուր զինվորական պանթեոն

Ես համոզված եմ, որ մեր բանակը կուղղի իր մեջքը՝ վերագնահատելով անցածը. ԱԻ նախարարի ուղերձը

Փորձությունից դուրս եկանք ծանր վիրավորված, բայց ուժեղանալու հաստատակամությամբ. Արսեն Թորոսյանի ուղերձը

Երեկվանից 3-րդ ինքնասանությունը Ջավախքում․ անչափահաս որդին կախված է գտել հորը

Ստեփանակերտի հուշահամալիր-պանթեոնում ծաղիկներ են խոնարհվել՝ ի հիշատակ զոհված զինծառայողների

Զենք-զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքներ են նախատեսվում Մարտունու և Ասկերանի մի քանի համայնքներում

Քննարկվել է ուսումնական հաստատություններում համավարակի կանոնների պարզեցման հարցը

Հանդիպման օրակարգի շրջանակը հունվարի 11-ի հայտարարությունն է. Մհեր Գրիգորյանը՝ Մոսկվայում սպասվող հանդիպման մասին

Խոնարհում, որ օրացուցային պատկանելություն չունի. Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության ղեկավարի ուղերձը

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 242 նոր դեպք. գրանցվել է 11 մահ

«Մենք կոչ չէինք արել, որ ժողովուրդը դուրս գա փողոց». Գարեգին Երկրորդը շարունակում է պահանջել վարչապետի հրաժարականը

Երբ մեր պետությունը ապրում է պատմության բարդագույն փուլերից մեկը, բանաձևը նույնն է՝ ունենալ մարտունակ բանակ. Միրզոյան

Արմեն Սարգսյանի անունից այսօր հարգանքի տուրք է մատուցվել զոհված հերոսների հիշատակին

«Եկեղեցին ինքն է որոշում, թե ինչպիսի պարագաներում իր ձայնը բարձրացնի». կաթողիկոսը՝ Մարտի 1-ից հետո չխոսելու մասին

Արցախյան վերջին պատերազմում հայկական բանակն անհատական մակարդակում ցույց տվեց խիզախության վառ օրինակներ. Ավինյանի ուղերձը

Կաթողիկոսը չի բացառում, որ գերիների հարցով կարող են դիմել Հռոմի պապին. նա շնորհակալություն հայտնեց Կիրիլ Երկրորդից

Ֆիլիպ Կիրկորովը կմասնակցի «Եվրատեսիլ 2021»-ին․ նա ներկայացնելու է Մոլդովան

Մարտունու և Ջաբրայիլի մատույցներում հայտնաբերվել է ևս 3 աճյուն. ԱԻՊԾ

Նավասարդ սրբազանը վաճառել է «Բենթլի» ավտոմեքենան եւ գումարը նվիրել կարիքավորներին. Գարեգին Բ

Նրանք ապացուցեցին, որ կարող են նայել պատերազմի անգութ աչքերին՝ համառ մարտեր մղելով թշնամու դեմ. Ա. Ավանեսյանի ուղերձը

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ «Եռաբլուր» պանթեոն կատարած այցը՝ լուսանկարներով

«Զինծառայողների ապահովագրության» հիմնադրամն առայսօր հատուցել է ընդհանուր 1527 ընտանիքի

Բանակի տոնը դիմավորում ենք պատերազմի ողբերգական հետևանքների ցավը մեր հոգում. կաթողիկոսի ուղերձը Բանակի օրվա առթիվ

«Արցախի հերոսի» կոչումն ինձ մոտ ոչ մի բան չի փոխել, ես նույն Յուրան եմ. «Արցախի հերոս» Յուրա Ալավերդյան

Հայոց բանակի զին­վորի ու սպայի սխրանքը չի մոռացվի, մեր ժողովուրդն ըստ արժանվույն է գնահատելու․ ԳՇ պետի ուղերձը

«Թղթի վրա գրեք իմ մեջբերումը եւ անձամբ կբերեք». Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողի առաջ պայման դրեց

Մենք պարտք ունենք մեր հերոս նահատակների առաջ. Արմեն Սարգսյանի ուղերձը Բանակի օրվա առթիվ

Հրազդանում ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և կողաշրջվել

Հրդեհ Նոր Խաչակապ գյուղում. այրվել է փայտե տնակ գույքով

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու ՀՀ բարձրագույն ղեկավարությունն այցելել են Եռաբլուր

Այսօր ՀՀ զինված ուժերի կազմավորման օրն է՝ Հայոց բանակի տոնը

Փրկարարներն արգելափակումից դուրս են բերել 2 մեքենա, օգնել՝ 5 քաղաքացու

Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ կլինեն որոշ մարզերի մի շարք հասցեներում

Կադրային նոր փոփոխություններ Լոռու մարզպետարանում. թափուր են վարչության ու բաժնի պետերի հաստիքներ

Արագածոտնի նախկին մարզպետ Սարգիս Սահակյանը չի կալանավորվի. դատարանը մերժեց քննիչի միջնորդությունը

Զանգել են Քաշաթաղի նախկին բնակիչներին եւ վաղը կանչել հրապարակ. «Մեզ ուզում են ներքաշել Փաշինյանի դեմ պայքարի մեջ»