12 տարի առաջ այս օրը Թուրքիայում սպանվեց «Ակոս» թերթի խմբագրապետ Հրանտ Դինքը

12 տարի առաջ՝ 2007 թվականի այս օրը՝ հունվարի 19-ին Ստամբուլում լույս տեսնող «Ակոս» թերթի խմբագրատան դիմաց թուրք ազգայնականների կողմից սպանվեց «Ակոսի» խմբագիր Հրանտ Դինքը՝ ետեւից գլխին արձակված երեք հրազենային կրակոցներից:

Սպանությունն իրականացնելու կասկածանքով թուրքական Սամսուն քաղաքի ավտոկայանում ոստիկանությունը ձերբակալել է 17-ամյա Օգյուն Սամաստին, որն առաջին իսկ հարցաքննության ընթացքում խոստովանել է իր մեղքը։ Հրանտ Դինքի սպանությունը կազմակերպման մեջ մեղադրվում է «Էրգենեկոն» ազգայնական կազմակերպությունը։

Որոշ քաղաքագետների կարծիքով՝ սպանությունը ծրագրված եւ իրականացված է Թուրքիայում ազգային անհանդուրժողականության խնդիրը խորացնելու, ներքին իրադրությունը սրելու, միջազգային ասպարեզում երկրի հեղինակությունը խարխլելու նպատակով, քանի որ Դինքը մեկն էր Թուրքիայում ապրող հայ մտավորականներից, որը, չնայած իր ամբողջ կյանքի ընթացքում սպառնալիքներ էր ստանում Թուրքիայում գործող ազգայնական խմբավորումներից, միեւնույն է՝ միշտ իր մտահոգություններն էր հայտնում թուրքեի եւ հայերի միջեւ լարված հարաբերությունների վերաբերյալ։ Ամենատարբեր հարթակներից կր ելույթներում Դինքը միշտ ընդգծում էր Թուրքիայի ժողովրդավարացման, Թուրքիայում խոսքի ազատության, փոքրամասնությունների իրավունքների, եւ ընդհանուր առմամբ մարդու իրավունքների, եւ հատկապես Թուրքիայում ապրող հայ համայնքի իրավունքների հարցը։ Նա թուրքերի եւ հայերի միջեւ խաղաղություն հաստատելու շատ կարեւոր խթան էր։

Հրանտ Դինքի սպանությունը բողոքի մեծ ալիք առաջացրեց Թուրքիայում եւ արտերկրում։ Սպանության հաջորդ օրն իսկ հազարավոր թուրքեր ու հայեր նրա դիմանկարներով ու պաստառներով Թաքսիմ հրապարակից շարժվեցին Շիշլի`այն վայրը, որտեղ սպանվել էր Դինքը: Թուրքերը եւս վանկարկում էին` «Մենք բոլորս հայ ենք, բոլորս Հրանտ Դինք ենք»:

Սպանությունը դատապարտող հայտարարությամբ հանդես եկավ նաեւ Թուրքիայի վարչապետը։

2005 թվականին Դինքն արժանացել է Թուրքիայի՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպության՝ Խոսքի եւ խղճի ազատության ամենամյա, 2006 թվականին՝ Գերմանիայի «Շտեռն» ամսաթերթի հիմնադիր Հենրի Նաննենի՝ Մամուլի ազատության եւ լրագրողական խիզախության, Նորվեգիայի՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանության Բյոռնսի անվան, 2007 թվականին՝ հետմահու՝ ՀՀ նախագահի, եւ այլ մրցանակների։

Դինքի անունով Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում կոչվել է փողոց, իսկ Փարիզում՝ դպրոց։

2018 թվականին Ստամբուլի քաղաքապետարանը Շիշլիի շրջանի Մեշրութիյեթ թաղամասի Սամանյոլու փողոցը վերանվանվել է Հրանտ Դինքի անունով։

Հրանտ Դինքն՝ իր մասին

Իմ զբաղեցրած դիրքն այսպես է բնութագրվում՝ ես երկու ինքնության եւ երկու գիտակցության կրող եմ։
Առաջինը՝ թուրքաբնակ եմ, Թուրքիայի հանրապետության քաղաքացի…
Երկրորդը՝ հայ եմ։
Բացի այն, որ Թուրքիայի հայ համայնքի մասինկն եմ, միեւնույն ժամանակ էլ բարոյապես հանդիսանում եմ Հայաստանի եւ հայկական սփյուռքի մասնիկը, ցեղակիցն եմ այդ մարդկանց։
Այս ամենով հանդերձ, եթե ոմանք գեթ մի պատճառ ունեն ձգտելու հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը, ապա իմ պատճառները առնվազն երկու անգամ ավելի են։
Իմ որ ինքնությամբ ուզում եք՝ ինձ ուսումնասիրե՛ք. ոչ մի տարբերություն։

Տպել
1648 դիտում

Հայտարարվել է, որ դրամահավաքը կուսակցության ընթացիկ կարիքների համար է. իրավական ու բարոյական որեւէ խնդիր չկա. Պապիկյան

«Բավարիան» Չեմպիոնների լիգայի 4 արտագնա խաղում 19 գոլ է խփել (տեսանյութ)

Սանասարյանը հնարավորություն չի ունեցել կանխելու վրաերթը. տուժողի փաստաբանը մանրամասնում է

«Արտահանման հնարավորություններն ավելի են հեշտացել». տնտեսագետները դրական են գնահատում 8.9 տոկոս ՏԱՑ-ը

Կանադայի նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ԱԳ նախարարի տեղակալին

Հայտնիները կոչով դիմում են ՀՀ վարչապետին՝ Գերման Ավագյանին հետմահու պարգեւատրելու պահանջով

Կողոպուտի մեղադրանքով հետախուզվող է հայտնաբերվել

Զոհրաբ Մնացականյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԵՄ ԱԳ և անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցչի հետ

Գավառ քաղաքում քաղաքացին տնից դուրս է եկել և չի վերադարձել. իրականացվում են որոնողական աշխատանքներ

Զոհրաբ Մնացականյանը ելույթ է ունեցել ՄԱԿ Մարդու իրավունքների խորհրդի 43-րդ նիստին

Փրկարարներն արգելափակումից դուրս են բերել 8 ավտոմեքենա

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բեռնատարների համար փակ է. ռուսական կողմում կուտակված 483 բեռնատար կա

Հրդեհ Քաջարան քաղաքում. տուժածներ չկան

Քուչակ գյուղում մեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և բախվել սյանը

Երևանում և 7 մարզերի որոշ հատվածներում լույս չի լինի մոտ 6 ժամ

Ռուսաստանն այսօր էլ դեմ է ՆԱՏՕ-ին Վրաստանի անդամակցությանը․ Գախարիա

Տեղի են ունեցել նորակոչիկ զինծառայողների երդման հանդիսավոր արարողություններ. ՊՆ

Բռնակոթի 53-ամյա բնակչի տնից 2 կիլոգրամ 200 գրամից ավելի քաշով կանեփ եւ մարիխուանա է հայտնաբերվել

Պայմանագրեր, համաձայնություններ, առեւտուր, ղարաբաղյան հակամարտություն. Էրդողանն Ադրբեջանում է

Երեխայի վթարի գործով փորձաքննությունն ապացուցեց իմ անմեղությունը. Դավիթ Սանասարյան