Երբ մի աղջկա շատ էր հավանում՝ նրան «գուլո ջան» էր ասում. Քոչարի որդիները պատմում են հանճարի մասին

Պիկասսոն վախենում էր ժամանակից, իսկ իմ հույսը ժամանակի վրա է. այսպես էր ասում հայ քանդակագործության եւ գեղանկարչության նշանավոր ներկայացուցիչներից նկարիչ-արձանագործ Երվանդ Քոչարը, որը գնում էր դեպի համաշխարհային ճանաչում, սակայն 1936 թվականին հայ հայրենադարձների առաջին քարավանի հետ վերադառնալով հայրենիք, պարզեց, որ 30 տարով հայտնվելու է սոցիալիզմի քարե պատերի արանքում։ 

«Քոչարը նեղվում էր, որ Հայաստան էր եկել մեծ նպատակնրով, տարբեր ծրագրերով, բայց այլ բանի էր հանդիպել: Ամբողջ աշխարհում պրոպագանդա էր գնում, որ սովետը ազատություն է, մարդիկ այստեղ մշակույթով են ապրում: Հայրս էլ ոգեւորված եկել էր, եկավ տեսավ՝ ի՞նչ մշակույթ, ամեն ինչ սուտ էր: Պարզվեց, որ իր արվեստն այնքան առաջ է, որ դեռ երկար տարիներ են պետք, որ այստեղ իրեն հասնեն: Տեսեք՝ գիրքը նոր տպվում է: Քոչարը 20-ական թվականներին խոսեց եւ արեց»,-պատմեց Քոչարի կրտսեր որդին՝ Ռուբեն Քոչարը:

Այս տարի լրանում է Երվանդ Քոչարի ծննդյան 120-ամյակը, ինչի առիթով «Երվանդ Քոչար» թանգարանը նախաձեռնել է միջոցառումների շարք: Հոբելյանական միջոցառումների մեկնարկը տրված է հունվարի 22-ից:

Նախօրեին թանգարում էին Քոչարի արվեստը գնահատողները, հարազատներն ու ընկերները: Ներկա էին Քոչարի կինն ու որդիները՝ Ռուբեն եւ Հայկազ Քոչարները, որոնք, սակայն, դժվարանում էին հոր մասին խոսել կամ նրան բնորոշել:

«Ես շատ փոքր մասնիկ եմ, որ կարողանամ Քոչարի մասին ինչ-որ բան ասել, կամ մի նոր բացահայտում անել, որով նորովի ճանաչեն նրան»,- նկատեց Հայկազ Քոչարը: Այնուամենայնիվ, կիսվեց հոր ծերության վերջին օրերի իր հիշողություններով, երբ Քոչարին տանում էր Երեւան քաղաքի Նորքի հատվածում մաքուր օդ շնչելու: Որդու բնորոշմամբ՝ Քոչարի մեջ Թբիլիսյան ոգի էլ կար, որը հաճախ բառերով էր արտահայտվում. «Երբ մի աղջկա շատ էր հավանում, նրան «գուլո ջան» էր ասում, թերեւս դա էլ էր Վրաստանից մնացել»:

Երեւանի հնաբնակներից շատերը հիշում են վարպետի ոչ այնքան բարձր հասակը, ձեռնափայտն ու սիգարը, ալեհեր մազերն ու խորաթափանց կապույտ աչքերը, հայացքը, որ մարդկանց հոգիներ էր թափանցում։ Նա սիրում էր կանգ առնել, սեւեռուն եւ մտազբաղ հայացքով հմայվել հատկապես գեղեցիկ կանանցով։ Ժամերով կարող էր նստել Կոնսերվատորիայի պուրակում, շուրջը սփռել իր փիլիսոփայությունն ու էսթետիկան, սիգարի հրաշալի բույրը… 
Ռուբեն Քոչարի խոսքով՝ Երվանդ Քոչարին ամենաշատը բարկացնում էր շրջապատի անտարբերությունը գեղեցիկի հանդեպ: «Քոչարը չէր ջղայնանում՝ բարկանում էր: Այնքա՛ն լավ էր կարողանում գնահատել գեղեցկությունը։ Մի դեպք հիշեցի. փոքր էի, միասին քայլում էինք, ինչ-որ տեղ էինք գնում, շատ գեղեցիկ արեւամուտ էր, եւ հայրս տեսնելով դա՝ կանգնել զմայլվում էր, ապա պատահական անցորդի ասաց. «Տե՜ս ինչ գեղեցկություն է, հլը նայի ի՜նչ սիրուն է: Այս անցորդն էլ անտարբեր ասաց. «Ու՞ր է, չեմ տեսնում, ինչն է այստեղ սիրուն: Քոչարը ջղայնացավ, ասաց՝ չե՞ս ամաչում, ի՞նչ ես ասում, այս գեղեցկությունն ինչպե՞ս չես տեսնում: Շատ բարկացավ, որ չեն տեսնում այն գեղեցկությունը, որով ինքը կանգնած զմայլվում էր»,- պատմեց Ռուբեն Քոչարը:

Քոչարի թանգարանում կազմակերպված միջոցառման ընթացքում հայտնեցին, որ 2018 թվականի նոյեմբերի 7-ին բացվել է «Dimensionism. Ժամանակակից արվեստը Էյնշտեյնի դարաշրջանում» խորագրով ցուցահանդես, որի կազմակերպմանը թանգարանն ունեցել է ակտիվ մասնակցություն: «Մեր համագործակցության արդյունքում, ցավոք, հնարավոր չեղավ քոչարյան ստեղծագործություններից որևէ ցուցանմուշ հասցնել ԱՄՆ (ծախսատարությունը բերվեց որպես փաստարկ), բայց կատալոգում զետեղվեց մեր թանգարանի ցուցանմուշներից Քոչարի Գլխաքանդակ ստեղծագործությունը: Կարծում ենք՝ սա խթան է հանդիսանալու թանգարանի գործունեության համար, նաև՝ Քոչարին ողջ աշխարհում առավել ճանաչելի դարձնելու մեր առաքելության համար»- հայտնեցին միջոցառման կազմակերպիչները:

Քանգարանի տնօերն Կարինե Քոչարը կարեւորեց, որ առաջին անգամ հունգարերենից անգլերեն է թարգմանվել Շ. Սիրատոյի «Դիմասիոնիզմի մանիֆեստի պատմությունը». գրված է 1966 թվականին, որում բազմաթիվ անգամներ, գեղարվեստական հրաշալի տեքստով (քանի որ ինքը Սիրատոն բանաստեղծ էր եւ գրող) շարադրված է Մանիֆեստի ստեղծման, ոգեկոչման, ստորագրման ողջ գործընթացը, որին անմիջական եւ կարևորագույն մասնակցություն է ունեցել հենց Քոչարը: Եվ տեքստում կան դրա բազմաթիվ վկայությունները:

Տպել
518 դիտում

ԵՄ-ից ապաստան հայցած ՀՀ քաղաքացիների Հայաստան վերադարձի տոկոսը ցածր է. վիճակագրություն

Դեսպան Մկրտումյանի հանդիպումը ԱՄԷ Դաշնային Ազգային խորհրդի նախագահի հետ

Կարճ ժամանակ անց հանրությունը կհամոզվի իմ անմեղության մեջ. Սանասարյանի ուղերձը՝ ՊՎԾ աշխատակիցներին

ՀՀ վարչապետը լուսանկար է հրապարակել ըմբշամարտի եւ թավջութակի չեմպիոնների հետ

Հայ գիտնականները լուծել են ոռոգման ջուրը նպատակին ծառայեցնելու հարցը, սակայն ֆինանսավորում չունեն. նամակ վարչապետին

Շրի Լանկայի իշխանությունները պարզել են, թե որ խմբավորման կողմից են իրականացվել 8 պայթյունները

Մարտի 1-ի գործով նախաքննությունը վերսկսել են, ապա կրկին ավարտ հայտարարել. գործի նյութերը դարձել են 80 հատոր

Էտելու աշխատանքները մասնագիտական վերահսկողության ներքո են. Երևանում էտվել է շուրջ 8000 ծառ

Կանխիկացվել եւ հափշտակվել է այլ անձի անվամբ ձեւակերպված վարկի գումարը (տեսանյութ)

ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանն այցելել է «Ինժեներական քաղաք»

Մհեր Գրիգորյանն ու Թուրքմենստանի դեսպանը քննարկել են երկկողմ համագործակցությանն առնչվող հարցեր

Ծաղկաձորի «Golden Palace» հյուրանոցը գտնվում է պահպանության ռեժիմում. գործունեությունը դադարեցված է

Մասիսում հարձակվել են «Սուրբ Գեւորգ» եկեղեցու հոգեւոր հովվի վրա

Իհարկե, չեն սիրի, երբ պահակապետ կոչվածն այլեւս չկարողանա եղնիկի միս հյուրասիրել ընկերներին. կենդանաբանական այգու տնօրեն

Փաստացի կրպակներ՝ շարժական կետերի անվան տակ. քաղաքապետարանը խստացնում է վերահսկողությունը

ԲԴԽ-ն քննարկել է արդարադատական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպմանը և պարգևատրումներին առնչվող հարցեր

Երբ ինձ ուղարկում եք բանակցելու, չեք ասում՝ կգնաս եւ հարցը կլուծես այսպես. Փաշինյանը՝ Ղարաբաղի խնդրի մասին

Ո՞վ է «Եվրատեսիլ 2019»-ի լավագույն կին կատարողը. ըստ հարցման՝ Սրբուկը դեռ 5-րդն է

Դավիթ Սանասարյանի պաշտպանները դիմել են գլխավոր դատախազին

«Ցածր նշաձող սահմանելու իրավունք չունենք». շինարարություն կազմակերպելու նոր չափորոշիչներ կսահմանվեն