Այսօրվա Հայաստանում պետք է պատմել հաղթանակի մասին, հասկանալ, թե որտեղից է ծագել այն. պրեմիերա Համազգայինում

Հունվարի 28-ին Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնում Հայոց բանակի 27-րդ տարեդարձի առթիվ տեղի ունեցավ «Հաղթանակի գենեզիս» ներկայացման առաջնախաղը: Համազգային թատրոնի նոր ղեկավար կազմի նշանակումից հետո սա առաջին ներկայացումն է․ գլխավոր դերակատարներն են նորանշանակ տնօրեն Արման Նավասարդյանը, գեղարվեստական ղեկավար Նարինե Գրիգորյանն ու դերասան Վարշամ Գեւորգյանը:

Դոկումենտալ թատրոնի սկզբունքներով բեմադրված ներկայացումը վերջիններիս հիշողությունն է պատերազմի եւ կիսատ թողնված մանկության մասին:

Դերակատարների ներկայացրած գործողությունները տեղի են ունենում երեք տարբեր վայրերում` Արցախի ամենաթեժ կետերից մեկում, Շամշադինի սահմանամերձ մի գյուղում եւ մութուցուրտ Երեւանում` կազմելով միահյուսվող երեք սյուժետային գիծ: Պատմությունները մասնավորապես ծավալվում են 1990-ական թվականներին: Արցախում տեղի ունեցողը ներկայացնում է Նարինե Գրիգորյանը, Շամշադինի պատմությունը՝ Արման Նավասարդյանը, դե իսկ երեւանյան իրադարձությունները՝ Վարշամ Գեւորգյանը:

Այս երեք հեղինակների պատմությունները կյանքի է կոչել Սառա Նալբանդյանը: «Հաղթանակի գենեզիս» պիեսի հեղինակի խոսքով՝ նախքան գրելը մի քանի տարի խոսել է Ստեփանակերտի բնակիչների, տեղի ապրողների հետ եւ հսկայական նյութ է հավաքել․

«Հանկարծ զգացի, որ բոլոր պատմությունների մեջ մեկ ընդհանուր բան կա․ մենք բոլորս մի ժամանակ ենք ապրել: Եվ նույնիսկ առաջին կրակոցները, առաջին ռմբակոծությունները հրավառության նմանեցնելը շատերի մոտ է եղել, բայց պիեսում առաջինն Արմանը տվեց այդ գաղափարը»,-ասաց Սառա Նալբանդյանը:

Վերջինս լսել է մարդկանց պատմությունները, ձայնագրել, վերամշակել եւ ապա ստացել «Հաղթանակի գենեզիս»-ը: Պատմությունների հավաքագրման ընթացքում Սառա Նալբանդյանը համոզվել է մեկ բանում․ այն սերունդը, որը 1980-ականների վերջին դեռ երեխա է եղել, չի ուզում այդ տարիների մասին երբեւէ տխրությամբ խոսել: Նրանք որպես խաղ են ամբողջն ընկալում, որպես ծիծաղելի, զավեշտալի վիճակ, որը վտանգավոր, եւ միեւնույն ժամանակ խաղային է:

Թատրոնի տնօրեն Արման Նավասարդյանի բնորոշմամբ՝ ներկայացումը գրեթե ամբողջությամբ իրենց տեսածն ու ապրածն է. «Մտացածին ոչինչ չկա, ամեն ինչ զգացել ենք մեր մաշկի վրա: Այս պատմությունները դեռեւս 2-3 տարի առաջ ենք փորձել կյանքի կոչել, սակայն նոր է ստացվել: Հաղթանակի հետ մեկտեղ՝ պատմության մեխերից մեկը մեր հայրերի վերադարձն է. Նարինեի հայրը եղել է գերության մեջ, իմ հայրը՝ սահմանին, իսկ Վարշամի դեպքում՝ հաղթանակը ծնունդ է, նոր երեխայի ծնունդ: Երբ պատմելիս մենք ասում ենք, որ մահացավ այս մեկը, թուրքերը սպանեցին այն մեկին... Վարշամը ասում է՝ ծնվեց Հարությունը։ Եւ սա էլ է իրական, զոհերի ու սպանվածների մեջ ծնվում է Հարությունը, որը Վարշամի եղբայրն է»:

Պատերազմը Երեւանի հայացքից հատվածը ներկայացնող Վարշամ Գեւորգյանն էլ ասաց, որ դեռ երեք տարի առաջ, երբ խոսում էին գաղափարի մասին, նպատակ կար նման գործ ստեղծել կա՛մ երեքով, կա՛մ՝ առհասարակ չանել ոչինչ. «Դժվարություններ եղան, բայց եղավ ճիշտ ժամանակին եւ ճիշտ տեղում: Մեր ներկայացումը հուշում է այն մասին, որ ամենադժվար պահերին, երբ նույնիսկ բնությունն է եղել մեր դեմ, մենք չենք հանձնվել ու կարողացել ենք հաղթել, որովհետեւ մեր պայքարը ազնիվ էր եւ մինչեւ հիմա էլ ազնիվ է»:

Համազգային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Նարինե Գրիգորյանի համոզմամբ՝ եթե բեմում պետք է խոսել պատերազմի մասին, ապա անպայման վավերագրական ժանրում.

«Մենք չէինք ուզում պատմել պատերազմի մասին, այլ ուզում էինք ցույց տալ, թե որտեղ է ստեղծվել հաղթանակը: Այսօրվա Հայաստանում պետք է պատմել հաղթանակի մասին, հասկանալ, թե որտեղից է ծագել այն: Այսօրվա սերունդն էլ, երբ նայում է, միանգամից հասկանում է, թե ինչպես է ստեղծվել մերօրյա Հայաստանը։ Եւ այն գնահատանքը, միասնությունը, որ ստեղծել ենք Արցախ ու Հայաստան՝ հավերժ է»:

Տպել
1170 դիտում

Այսօր ցրտել է, սակայն առաջիկա օրերին զգալի տաքանալու է․ Գագիկ Սուրենյան

Հրշեջ-փրկարարները մարել են մոտ 59.5 հա խոտածածկ տարածք ընդգրկող 47 հրդեհ

Մեղադրանք է առաջադրվել «Վերածնունդ» միջազգային մրցույթ-փառատոն» ՀԿ նախագահին

Մարտի մեկը պետք է քննություն անցնի, ես կարծեմ 2009-ին ցուցմունք չեմ տվել. Խաչատուր Սուքիասյան

«Ամուլսարի հանքի շահագործմանը փայլուն եմ վերաբերում». Խաչատուր Սուքիասյան

Պետք է զարգացնենք հայոց պետականության նվիրական արժեքը. Արման Թաթոյան

100 փաստերը չեն տալիս ելակետային տվյալներ, որպեսզի համեմատություններ անցկացվեն. Վարդանյան

Փոխվարչապետ Ավինյանն Ուրբասեր ընկերության պատվիրակության հետ քննարկել է բիզնես և ներդրումային միջավայրի հարցեր

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է Բելառուսի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետին

Հայաստանի ազատ ոճի ըմբիշները ձեռնունայն կվերադառնան Աշխարհի առաջնությունից

Ադրբեջանում գտնվող Ղազարյանները պետք է վերադարձվեն Հայաստանին. Զոհրաբ Մնացականյան

Ծանրամարտի Աշխարհի առաջնություն. Իզաբելա Յայլյանը 6-րդն է B խմբում

Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Մալթայի վարչապետին Անկախության օրվա կապակցությամբ

Գյումրիում տոնը շարունակվում է (լուսանկարներ)

ՀՀ վարչապետի գլխավորած պատվիրակությունը Գյումրիից մեկնել է ԱՄՆ

Ամենօրյա պայքար հանուն անկախության

Իմ դեմ կեղծ ցուցմունք են տվել. Վայոց ձորի մարզպետը՝ իր օգնականի մասնակցությամբ միջադեպի մասին

Քաջարան-Մեղրի ավտոճանապարհին մառախուղ է՝ տեսանելիությունը 1-2 մետր

Միայն հարգանքից ելնելով է առաջարկվել Վանեցյանի եւ Օսիպյանի ազատումը ձևակերպել հրաժարականի դիմումներով. ԱԺ նախագահ

«Մուլտի Գրուպ» կոնցեռնի տնօրենին մեղադրանք է առաջադրվել նաև առանձնապես խոշոր չափի փողերի լվացման համար. ՔԿ