Արդյո՞ք «ճամփեն պիտի չիմանա, թե ուր կերթամ ես»

14/03/2019 schedule15:02

Դովլաթովի հոդվածներն այնքան պոպուլյար չդարձան, որքան «Կոմպրոմիս» գրական շարքը, որտեղ հեղինակը պատմում էր հոդվածներում ու հարցազրույցներում տեղ չգտած դիպվածները, ռեպլիկները, զրույցները, մարդկանց վարքագիծը: Եվ իրոք, հիմնականում ամենահետաքրքիրն այն է, ինչն այդպես էլ տեղ չի գտնում լրագրողական նյութում: Եվ հարցն այն չէ, թե լրագրողը չի տարբերում կարևորն ու անկարևորը: Տարբեր հանգամանքներով պայմանավորված` այդ ուշագրավ, կարևոր ու որոշիչ մանրամասները չեն գրվում լրագրության մեջ` լավագույն դեպքում պահվելով գրականության, իսկ հիմնականում` մասնագիտական նեղ շրջանակներում` փակ զրույցների համար:

Լրագրողական տասնամյակն անցած իմ գործունեության ընթացքում ոչ մի անգամ գրական հարուստ նյութ հավաքելու այսպիսի առիթ չի եղել, որքան եռամսյա «Երջանկության» նախագիծը` սկսած նրան ծնունդ տալու գաղափարի պատմությամբ, վերջացրած` ընթացքով:

Պատկերացրեք` հետհեղափոխական Հայաստան: Եռացող կրքեր: Սրված ամբիցիաներ: Քաղաքական, սոցիալական, հասարակական լրջագույն փոփոխություններ և լարումներ: Եվ հանկարծ հայտնվում է մեկը, թե եկել եմ, որ խոսենք երջանկությունից: Ի~նչ անհեթեթ առաջարկ: Պատկերացնու՞մ եք մարդկանց արձագանքը: Դուք, հավանաբար, կարդացել եք այդ զրույցներից որոշները: Սակայն չգիտեք, թե քանի-քանիսը հրաժարվեցին խոսել երջանկությունից ամենատարբեր պատճառներով: Եթե բոլոր մարդկանց հարցնենք, թե ուզու՞մ եք արդյոք, որպեսզի դուք լինեք երջանիկ, և ձեր երկիրը լինի երջանիկ, ինչպես և այնտեղ ապրող մարդիկ լինեն երջանիկ: Հավատու՞մ եք, թե որևէ մեկը կասի, թե ինքը չի ուզում լինել երջանիկ և կամ էլ չի ուզում իր երկիրը տեսնել երջանիկ` բառի իր հասկացած-պատկերացրած իմաստով: Եվ ո՞րն է իր ապրելու, աշխատելու, ստեղծելու, պայքարելու իմաստն ու նպատակը, եթե ոչ երջանկությունը` վերջին հաշվով: Բայց խոսել դրա մասին, փորձել ձևակերպել երջանկություն ասվածը, անցանկալի, անհետաքրքիր, անհեռանկարային զբաղմունք է: Ստացվում է` մարդիկ կռվում են, պայքարում են, աշխատում են մի բանի համար, որի վերջնական ձևակերպման համար չկա ժամանակ, չկա հավես, չկա ցանկություն և վերջապես չկա պատկերացում, թե ինչու՞, ինչի՞ համար: Սա, իրոք, պարադոքս է: Եվ սա է հենց կյանքը:

Իրականում, անձնական երջանկության մասին խոսելը հանաք բան չէ: Դա նույնն է, թե քեզ մոտենան և ասեն` բացիր սիրտդ ու կյանքդ իմ առջև, եղիր մաքսիմալ անկեղծ: Ինչու՞ այս կոշտ և արագ կյանքում մարդը պիտի ցատկի քաղաքական-հասարակական-մշակութային հազարումի հարցերի գլխից, որ կարոտ են իր իսկ հեղինակավոր մեկնաբանությանն ու քննադատությանը, և խոսի իր սրտի ցանկության մասին` թեկուզ նախևառաջ ինքն իր համար հստակեցնելով, թե, վերջապես, ինչ է ուզում ինքը:

Երջանկության բանախոսների մեծ մասն այդպես էլ չի պատմել մի դրվագ, մի պատկեր, որ ասոցացվում է երջանկության հետ` միևնույն ժամանակ նշելով, թե խուսափում են ընդհանրական ձևակերպումներից, սակայն, ըստ էության, հիմնականում ներկայացնելով հենց ընդհանրական մտքեր երջանկության մասին: Բոլորն ունեն որոշակի մոդելներ ու պատկերացումներ երջանկության մասին, բայց դժվարանում կամ պարզապես չեն ուզում պատմել, թե երբ էին իրենք երջանիկ իրենց անձնական կյանքում:

Եվ այդ ընդհանրական մտքերում գերիշխող էր տեսակետը, թե երջանկության պահն ապրելուց հետո են գիտակցել, որ այն ժամանակ երջանիկ էին, և հազվադեպ է պատահել, երբ գիտակցել են երջանիկ լինելու վայրկյանը: Իհարկե, դժվար է գիտակցել մի բան, որը, ըստ էության, չես փնտրում, որին չես սպասում, որին բովանդակություն չես հաղորդում, չես ձևակերպում, որովհետև, գուցե, ընդունված է մտածել, թե երջանկությունը միֆ է, ակնթարթ է, անհավատարիմ է, այսօր կա` վաղը չկա և վերջապես, մի տեսակ, ընդունված չէ երջանիկ լինել, ինչպես նաև խոսել այդ մասին: Երջանիկ լինելը, պարզվում է, հետաքրքիր չէ: Երջանկության մասին խոսելը` բարդ: Իսկ երջանկության մասին գրելը` ոչ կոմերցիոն զբաղմունք:

Մարինա Բաղդագյուլյան

Տպել
1222 դիտում

Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականը պարտվեց Եվրո 2020-ի ընտրական 1-ին խաղում

Կրակոցներ Լոռու մարզում. 3 քաղաքացի տեղափոխվել է հիվանդանոց, որոնցից երկուսը հայր ու որդի են

Փոցխ ու ձեռնոց նաեւ ԵՄ դեսպանին. Պյոտր Սվիտալսկին Գյումրիում միացել YIC-ի շաբաթօրյակին

Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով բեռնատարների համար դժվարանցանելի է

Առանձնատնից գողություններ կատարածներն անչափահասներ էին. նրանք ձերբակալվել են

Զինծառայողները եւս մասնակցել են համապետական շաբաթօրյակին

Ոստիկանությունը հայտնաբերել եւ բերման է ենթարկել ավտոլվացման կետից ավտոմեքենա փախցրած անձին

Հայաստանն ընտրվել է ՄԱԿ-ի Կանանց կարգավիճակի հարցերով հանձնաժողովի նախագահող

Համալասարանական հիվանդանոցների ղեկավարները ներկայացրել են կատարված աշխատանքները

ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հարցի շուրջ կառույցի ներսում քննարկումները շարունակվում են. ՀՀ ԱԳՆ

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ապրիլի 8-ին կայցելի Ռուսաստան

Մենք պետք է մեր շրջապատի մաքրությունն ապահովենք ամենօրյա աշխատանքի միջոցով․ Սուրեն Պապիկյան

Ռոբերտ Քոչարյանը 5-րդ գանգատն է ներկայացրել ՄԻԵԴ՝ կալանավորման դեմ բողոքը անհապաղ չքննելու վերաբերյալ

Արցախի պողոտայում բախվել են ավտոմեքենաներ. կա տուժած

Արմավիր քաղաքում լայնամասշտաբ ծառատունկ է իրականացվել․ նպատակ ունեն քաղաքում երկրորդ զբոսայգին հիմնել (լուսանկարներ)

Արտակարգ իրավիճակների նախարարության աշխատակիցները հանրապետության ողջ տարածքում ակտիվ մասնակցել են շաբաթօրյակին

Լոռու մարզի դատախազությունում խորհրդակցություն է եղել բնակարանային գողությունները նվազեցնելու թեմայով

ՀՀ քննչական կոմիտեի աշխատակիցները մասնակցել են համապետական շաբաթօրյակին

Շիրակի մարզպետն ու Գյումրու քաղաքապետը վաղ առավոտից են բահերով զինված

ՄԻՊ ներկայացուցիչները չհայտարարված այցեր են կատարել «Նուբարաշեն» եւ «Վարդաշեն» ՔԿՀ-ներ