Թուրքիայի տնտեսությունը գահավիժում է, ՌԴ-ն կայուն է. պետք է դիմակայել լուրջ մարտահրավերների. ՀԲ

2018 թ.-ին տնտեսական աճը Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի (ԵԿԱ) տարածաշրջանում կրճատվել է մինչև 3.1%, ընդ որում այսօր հրապարակված Համաշխարհային բանկի «ԵԿԱ տնտեսական ամփոփման» համաձայն` համաշխարհային տնտեսության աճի հապաղման և անորոշ հեռանկարների պայմաններում 2019 թ.-ին  կանխատեսվում է մինչև 2.1% հետագա անկում:

Տարածաշրջանի երկրներում աճի տեմպերը տարբեր են: Տարածաշրջանի խոշորագույն տնտեսության՝ Ռուսաստանի ավելի բարձր ՀՆԱ-ի կանխատեսումը, Ալբանիայում, Հունգարիայում, Լեհաստանում և Սերբիայում աճի արագացման հետ մեկտեղ էապես նպաստեցին տարածաշրջանի տնտեսական աճին: Միևնույն ժամանակ, ֆինանսական շուկայի և արժութային ճնշումների հետևանքով Թուրքիայում արձանագրվեց լուրջ տնտեսական անկում, ընդ որում 2019թ.-ին կանխատեսվում է ընդամենը 1% տնտեսական աճ, որը 2017 թ.-ի  7.4% -ի համեմատ աննախադեպ մեծ անկում է:

Համաշխարհային բանկի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի փոխնախագահ Սիրիլ Մուլերը նշում է.  «Համաշխարհային աճի անորոշությունը խնդիրներ է առաջացնում ԵԿԱ երկրների համար, որոնք ստիպված են դիմակայել մի շարք լուրջ երկարաժամկետ մարտահրավերների, այդ թվում՝ բնակչության ծերացմանը, արտադրողականության նվազեցմանը, ներդրումների թուլացմանը և կլիմայի փոփոխությանը: Լավ նորությունն այն է, որ կան մի շարք քաղաքականության տարբերակներ, որոնք կարող են խթանել աճը և մեղմացնել այդ խնդիրները»:  «Երկրները պետք է լուծեն ներդրումային խնդիրները, բարելավեն կառավարումը, ավելի խորը ներգրավվեն համաշխարհային արժեշղթաներին և ապահովեն ֆինանսական ծառայությունների՝ այդ թվում բանկային հաշիվների և թվային վճարումների, մատչելիությունը ավելի շատ մարդկանց համար»:

2020-21 թթ.-ներին տարածաշրջանում ակնկալվում է չափավոր աճ, քանի որ Թուրքիայում սպասվող տնտեսության աստիճանական վերականգնումը կչեզոքացնի Կենտրոնական Եվրոպայում տնտեսական զարգացման դանդաղեցումը: Այնուամենայնիվ, տարածաշրջանի երկարատև մարտահրավերները դեռևս չափազանց մեծ են:

Տարածաշրջանում աշխատունակ տարիքի բնակչության մասնաբաժինը զգալիորեն նվազել է՝ հիմնականում 1990-ականներին ծնելիության մակարդակի նվազման պատճառով: 2013-2014 թթ․-ի ընթացքում արտադրողականությունը կրճատվեց 0.8%-ով: Ներդրումների աճը կտրուկ նվազել է․ համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամին նախորդող հինգ տարիների ընթացքում 15%-ից բարձր ցուցանիշի համեմատ 2014-18 թթ.-ներին այն միջինում կազմել է 1.6%: Բացի այդ, տարածաշրջանի որոշ շրջաններ, մասնավորապես Կենտրոնական Ասիան և Արևմտյան Բալկանները, խիստ խոցելի են կլիմայի փոփոխության հետևանքների՝ երաշտների, ջրհեղեղների և ավելի հաճախակի դարձած բնական աղետների նկատմամբ:

Զեկույցում նշվում է, որ ֆինանսավորման հասանելիությունը կարող է օգնել Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներին դիմակայել այդ մարտահրավերներին, քանի որ ֆինանսական ծառայությունների մատչելիությունը նպաստում է, որ մարդիկ ներդրումներ կատարեն իրենց առողջության, կրթության և բիզնեսի համար՝ նպաստելով զարգացմանը և աղքատության կրճատմանը:

«Ֆինանսավորման հասանելիությունը կարող է նպաստել աճին և կարևոր դերակատարություն ունենալ տարածաշրջանի երկարաժամկետ մարտահրավերների լուծման գործում», - ասում է Համաշխարհային բանկի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի գլխավոր տնտեսագետ Ասլի Դեմիրգյուչ-Կունտը: «Բանկային հաշիվ ունենալը գործող ֆինանսական համակարգ մուտք գործելու առաջին քայլն է, որը հեշտացնում է աշխատավարձ, ընկերների և ընտանիքի անդամների փոխանցված գումարներ ստանալը և պետական տուրքերի հավաքագրումը: Այն նաև խրախուսում է ինչպես խնայողությունը, այնպես էլ փոխառությունը: ԵԿԱ զարգացող երկրներում բանկային հաշիվներ ունեցող բնակչության մասնաբաժինը 2011թ.-ին 45% -ից աճել և 2017 թ.-ին հասել է 65%-ի, ինչը խոստումնալից միտում է: Սակայն շատ երկրներ դեռ երկար ճանապարհ պետք է անցնեն»:

2017թ.-ին Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում, մասնավորապես Ռուսաստանում, Թուրքիայում, Ուզբեկստանում, Ուկրաինայում և Ռումինիայում, մոտ 116 մլն մեծահասակներ չունեին բանկային հաշիվներ: Բանկային համակարգում չընդգրկվելը հիմնականում պայմանավորված է աշխատուժից դուրս մնալու, կրթության ցածր մակարդակի և բնակչության ամենաաղքատ 40%-ում լինելու հանգամանքով: Ֆինանսական հաստատությունների նկատմամբ վստահության պակասը լուրջ խնդիր է մարդկանց համար, որի հետևանքներն են տարածաշրջանում բանկային խնայողությունների ցածր մակարդակը և ոչ ֆորմալ փոխառությունների լայն տարածումը: Պահպանվում է նաև այդ հարցում գենդերային անհավասարությունը։ Տարածաշրջանում բանկային հաշիվներ չունեցողների 58%-ը կանայք են:

Զեկույցում նշվում է, որ տեղափոխելով բնակչության սովորական վճարումները բանկային համակարգ՝ այդ երկրների կառավարությունները կարող են էապես նպաստել բանկային հաշիվներ ունեցողների թվի կտրուկ ավելացմանը: Նման վճարումների թվում են պետական հատվածի աշխատողների աշխատավարձը, պետական կենսաթոշակները, գյուղատնտեսական վճարները և սոցիալական նպաստները կարիքավոր մարդկանց: Թվային տեխնոլոգիաների զարգացումը և բջջային հեռախոսների ավելի լայն օգտագործումը նույնպես մեծ հնարավորություններ են ընձեռում կառավարությունների համար՝ ընդլայնելով տարածաշրջանի երկրներում ֆինանսավորման հասանելիությունը, գենդերային բացերի վերացումը և տնտեսական աճի խթանումը:

Տպել
1001 դիտում

Հոկտեմբերի 26-ին ուժի մեջ կմտնի հումանիտար հրադադարի վերաբերյալ երրորդ պայմանավորվածությունը

Ֆրանսիայի հայերը լայնամասշտաբ բողոքի ակցիա են իրականացրել Փարիզի սրտում (տեսանյութ)

Կարեն Շաքարյանն ու Հունան Հայրումյանը ԱՀ նախագահի կողմից արժանացել են «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչման

Քաջաբար ելեք հայրենիքի պաշտպանության նվիրական պայքարի, կանգնեք սահմանագծում մարտնչող քաջերի կողքին. Կաթողիկոսի ուղերձը

Այս պահի դրությամբ Արցախի ՊԲ կարիքների համար քնապարկերի անհրաժեշտ քանակը լրացված է. ՊԲ

Պարզ չէ, թե որտեղ է ավարտվում Բաքվի պահանջների և ախորժակի սահմանը. վարչապետն ընդունել է Ֆրանսիայի խորհրդարանականներին

Ահաբեկիչները բողոքում են, որ ադրբեջանցիները նրանցից խլում են ոչ միայն անձնագրերը այլ նաև հեռախոսները. Ա. Հովհաննիսյան

Հակառակորդի՝ այսօր խոցված հերթական ԱԹՍ-ն (լուսանկարներ)

Ադրբեջանում մշակութային գործիչները, մտավորականները հրապարակային խրախուսում և տարածում են ատելություն ու բռնության կոչերը

Թշնամական ոչնչացված հերթական զրահատեխնիկան (տեսանյութ)

Վերլուծությունը փաստել է Ադրբեջանի զինվորի կողմից ծանր վիրավոր հայ զինվորին գնդակահարելու կադրերի իսկությունը

ԱՀ նախագահի հետ քննարկվել են թշնամուն անդառնալի կորուստներ հասցնելու մասին անելիքները

Ադրբեջանական տեսանյութի 8 հայ գերիների մասով Հայաստանը դիմել է ՄԻԵԴ

Աջարահայերն աջակցում են Արցախին. խաղաղ ցույց Բաթումիում. (լուսանկարներ)

Մ. Մայիլյանը շնորհակալական նամակ է հղել Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի պատգամավորին

Պատերազմը հենց մեր հայերն են ավարտելու, ու սա լինելու է վերջինը. արցախցի 4 երեխաների մայր

Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը հանդես կգա ուղերձով

Կրակային դիրք, դիտակետեր, շարասյուներ ոչնչացնելու, կրակի տակ վիրավորներին դուրս բերելու համար կպարգևատրվեն զինծառայողներ

Արտակ Բեգլարյանը այցելել է Ստեփանակերտի և Շուշիի մի շարք ապաստարաններ (լուսանկարներ)

Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանի մարտերում զոհված եւս 11 զինծառայողի անուն