Բուժման ընթացքում դեղերի կողմնակի ազդեցությունների մասին առաջարկվում է հաղորդել բջջային հեռախոսի հավելվածի միջոցով

Այսուհետ Հայաստանում հնարավոր կլինի հիվանդությունների բուժման ընթացքում կիրառվող դեղերի կողմնակի ազդեցությունների մասին տեղյակ պահել համապատասխան մասնագետներին՝ բջջային հեռախոսի WEB-RADR SAV հավելվածի միջոցով, որն ի դեպ, անվճար է ու հայերեն։

Ծրագրի մեկնարկը տրվեց այսօր, եւ հավելվածն արդեն հասանելի է ինչպես բուժաշխատողներին, այնպես էլ յուրաքանչյուր քաղաքացու։

«Եթե մենք օգտագործում ենք անորակ դեղ, չենք կարող ակնկալել որեւէ արդյունք։ Առավելեւս՝ հնարավոր է նաեւ վտագ։ Մյուս կողմից, եթե որակյալ դեղը երկարատեւ օգտագործում ենք անարդյունավետ, դա նույնպես վտանգավոր է ոչ միայն այն առումով, որ մենք չենք բուժում հիվանդությունը, այլ նաեւ որ գոյություն չունի բացարձակ անվտանգ դեղ։ Եվ դեղերի կիրառման արդյունքում հնարավոր են այնպիսի երեւույթներ, որ ինչպես ասել է Սենեկան, երբեմն ավելի վտանգավոր են, քան հիվանդությունը»,- բջջային հավելվածի շնորհանդեսի ժամանակ նշեց էմիլ Գաբրիելանի անվան դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն փոխտնօրեն Լիլիթ Ղազարյանը։

Դեղերի շրջանառության ոլորտն, ըստ նրա, տարեցտարի ընդլայնվում է, եւ մեծանում է նաեւ գայթակղությունը անօրինական շրջանառության կամ կեղծման ճանապարհով շահույթներ ստանալու։ Այս ամենից բացի, իհարկե, դեղերը լայն կիրառության երաշխավորվելուց առաջ անցնում են համապատասխան կլինիկական փորձարկումներ եւ անհրաժեշտ այլ գործընթացներ։ Բայց մասնագետները նշում են, որ դեղի անվտանգության իրական պատկերը ստացվում է այն ժամանակ, երբ կիրառվում է մեծ թվով մարկանց կողմից, որոնք ունեն տարբեր հիվանդություններ, միաժամանակ օգտագործում են տարբեր դեղեր եւ այլն։ Դեղերի կողմնակի ազդեցությունները կարող են պայմանավորված լինել տարբեր հանգամանքներով՝  ինչպես, օրինակ, կոնկրետ դեղանյութի, այնպես էլ չհայտարարագրված բաղադրատարրերով, անորակությամբ, հիվանդության բարդություններով, օրգանիզմի վիճակով եւ այն։ Պակաս կարեւոր չէ նաեւ հիվանդի գենետիկ նախատրամարվածությունը։

Ուստի, առողջապահության ոլորտի պատասխանատուները խորհուրդ են տալիս ուշադիր լինել դեղերի առաջ բերած կողմնակի ազդեցությունների նկատմամբ եւ դրանց մասին հաղորդել դեղերի փորձագիտական կենտրոն։ Բջջային հեռախոսի հավելվածը այդ հնարավորությունը տվող միջոցներից մեկն է՝ ժամանակին առավել համահունչ։

Սակայն հարց է առաջանում, բացի այն, որ  ստացվող տվյալները կամփոփվեն, կվերլուծվեն, մասնագիտական գնահատականի կարժանան ու կորոշվի նաեւ տվյալ դեղի հետագա կիրառությունը թույլատրելության հարցը, արդյոք հետադարձ կապ է հաստատվելու նաեւ տեղեկատվություն փոխանցած պացիենտի հետ, եթե նրա ներկայացրած կողմնակի ազդեցությունները կենտրոնի ամսնաետները համարեն վտանգավոր ու անթույլատրելի։

Դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն փոխտնօրենը դրական պատասխան է տալիս՝ հավելելով, որ նման դեպքերում պացիենտներին խորհուրդ կտրվի ժամանակավորապես ընդհատել դեղի ընդունումը եւ դիմել բժշկի։  

«Հավաքագրված ինֆորմացիան նախ եւ առաջ վերլուծության է ենթարկվելու, որովհետեւ այստեղ շատ կարեւոր է կատարել պատճառահետեւանքնային կապի խոր վերլուծություն, համոզվել՝ որքանով է կապը դեղի եւ դրսեւրորված ազդեցության։ Հարկավոր է ռիսկերը բացահայտնվեն, գնահատվեն եւ սկսեն կառավարվել։ Եթե անհրաժեշտ է ինչ-որ միջոցներ ձեռնարկել, պետք է անցնենք այդ միջոցներին։ Հնարավոր է ուղղակի նախազգուշացնեն պացիենտներին, հնարավոր է կատարենք շտկումներ դեղի կիրառման հրահանգներում, հնարավոր է, որ դեղի շրջանառությունը կասեցնենք, ընդհուպ մինչեւ դադարեցում»,- ասում է Լիլիթ Ղազարյանը։

Բջջային հավելվածն, ինչպես նշեցինք, դեղերի կողմնակի ազդեցության մասին հաղորդելու նորագույն տարբերակն է, մինչ այժմ գործել են եւ հիմա էլ կան հետեւյալ եղանակները՝ հայտագիր լրացնել կենտրոնի www.pharm.am կայքում, կայքից ներբեռնել հայտագիրը եւ լրացնել թղթային տարբերակով կամ կենտրոնի հատ կապ հաստատել թեժ գծի միջոցով։

Դեղերի կողմնակի ազդեցությունները ուշադրության կենտրոնում պահելու առումով Հայաստանը աշխարհի մաս է կազմում եւ հավաքագրված տեղեկատվությունը դառնում է ամբողջի մաս։ Լիլիթ Ղազարյանը տեղեկացրեց, որ ամբողջ այդ տվյալների վերլուծության ու գնահատման արդյունքում որոշում է կայացվել, որ պետք է շտկումներ արվեն օրինակ «Ֆլոքսացին», «օֆլոքսացին» հակամանրէային դեղերի կիրառման հրահանգներում, որովհետեւ արձանագրվել են հոդայինն, մկանային կողմնակի երեւույթներ, նույնիսկ կան նյարդային ախտահարման դեպքեր։ «Կան նաեւ դեղեր, որոնց շրջանառությունը պեռք է դադարեցվի։ Այդ մասին շուտով կհայտրարենք»,- առայժմ փակագծերը չբացեց դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն փոխտնօրենը։

Տպել
510 դիտում

Թուրք-սիրիական սահմանին ռազմական մեքենաների շարժ է նկատվել

Երևանում և ևս 8 մարզում այսօր էլեկտրաէներգիայի մինչեւ 6-ժամյա պլանային անջատումներ են սպասվում

Երևանում 3D հետիոտնային անցում է գծվում` առայժմ փորձնական. Աշոտ Սարգսյան

Աշնակ գյուղում այգի է հրդեհվել, ջերմահարվել են ծառեր, այրվել է արհեստանոցի տանիքը

Սպանություն Կոտայքի մարզում. Աբովյանի Թիվ 7 դպրոցի բակում հայտնաբերվել է 34-ամյա երիտասարդ տղայի դի

«Արմենիա» Բ/Կ տեղափոխված դանակահարված տղամարդը ժամեր անց մահացել է, հարուցվել է քրգործ

Մեր կրթաթոշակով սովորած ուսանողները պարտավորվում են վերադառնալ եւ աշխատել հայրենիքում. Աննա Հակոբյան

Վենետիկի հանձնաժողովի արձանագրությունը ներքին շրջանառության փաստաթուղթ է, պիտի պարզենք՝ ինչպես է հրապարակվել․ Կարապետյան

Հավաքվել է մոտ 3 մլն դոլար, ծախսվել՝ մոտ 2 մլն. Աննա Հակոբյանը ներկայացնում է հիմնադրամների աշխատանքը

Զարեհ Սինանյանն ընդունել է ՀՀ-ում Ֆրանսիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանին

Ո՞վ է 8 տարի Շիրակում ապրած հովիվ աղջիկը, ինչպես է հայտնվել եւ ապրել ֆերմեր Թորոսյանի տանը

ՀՀ դեսպանը հանդիպել է ԱՄԷ կրթության նախարարի հետ. խոսել են համատեղ կրթական-գիտական ծրագրերի մասին

6 անշարժ գույք, 2 ավտոմեքենա, 250 հազար դոլար, 12 մլն դրամ. քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի ունեցվածքը

«Սանիթեքը» ոչ մեկի հետ չի խոսում շանտաժի լեզվով. ընկերությունը պատասխանում է քաղաքապետին

ԱԱԾ-ում չգիտեն, թե ինչքան գումար է տրամադրվելու ՀԱՊԿ շրջանակում տեղեկատվական համակարգ ներդնելու համար

Մենք ռիսկերը մինիմալի կարող ենք հասցնել, բայց խնդիրը ամբողջությամբ վերացնել չենք կարող. մարզպետը՝ քարաթափման դեպքի մասին

Նախորդ տարի Սեւանում նույն պատկերն արձանագրվելուց հետո ինչ է արվել 1 տարում. պարզաբանում է նախարարը

Սահակյանցն ու մայրը կինեմատոգրաֆիստների միությունից դուրս են եկել «Ոսկե ծիրան»-ի մրցանակների պատճառով

Հրշեջ-փրկարարները մարել են մոտ 15.2 հա խոտածածկ տարածքներում բռնկված հրդեհները

Կրակել, ապա դանակահարել է․ նոր հաղորդում Նարեկ Սարգսյանի եւ նախկին պատգամավոր Արթուր Մանուկյանի դեմ