«Կթողները» չկան, համազգային բյուջե ունենալու ժամանակն է

20/06/2019 schedule19:55

Եթե փորձենք հնարավորինս կարճ ձեւակերպել, Հայաստանի հիմնական պրոբլեմն այն է, որ մեր հնարավորությունները մեր ծրագրերին, նպատակներին ու առկա մարտահրավերներին չեն համապատասխանում։ Պարզ ասած՝ մեր բյուջեն մոտ 3 միլիարդ դոլար է, իսկ մեր հավակնություններն իրականություն դարձնելու համար (ունենալ գերժամանակակից հզոր բանակ, գերժամանակակից ամուր տնտեսություն, սոցիալապես պաշտպանված հասարակություն, բարձր մակարդակի կրթական եւ առողջապահական համակարգեր եւ այլն) անհրաժեշտ է մի քանի անգամ ավելի մեծ բյուջե։ Բացի այդ էլ՝ գոյություն ունեն նաեւ համազգային հավակնություններ։ Ի վերջո՝ աշխարհում մոտ տասը միլիոն հայ կա, բայց նրանցից միայն 3 միլիոնն է ապրում Հայաստանում եւ Արցախում։ Ու այդ տասը միլիոնի հավակնությունները պիտի իրականացվեն 3 միլիոնանոց երկրի բյուջեով։

Եվ ահա վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստան համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի տարեկան ժողովի ժամանակ հայտարարում է, թե պետք է մտածել համազգային բյուջե ունենալու մասին, որը երկարաժամկետ հեռանկարում պիտի համադրելի լինի ՀՀ բյուջեի հետ։ Սա ըստ էության միակ ճանապարհն է, որովհետեւ մեծ ընտրություն չունենք. կամ պիտի մեր հավակնությունները խիստ սահմանափակենք եւ համապատասխանեցնենք 3 միլիարդանոց բյուջեին, կամ պիտի առկա հավակնությունների համար ֆինանսներ ապահովենք։

Գաղափարն, իհարկե, նոր չէ, բայց մինչեւ հիմա այդ ուղղությամբ կատարված քայլերը կամ ձախողվել են, կամ չնչին հաջողություն են ունեցել։ Համահայկական բանկն, օրինակ, կարող էր ներդրումներ ապահովել, որովհետեւ սփյուռքահայ մեր հարյուր հազարավոր հայրենակիցներ, վստահաբար, կցանկանային ներդրումներ անել Հայաստանում, բայց այդ նպատակով կարող են տրամադրել առավելագույնը մի քանի հարյուր կամ մի քանի հազար դոլար, իսկ այդքանով Հայաստանում բիզնես-գործունեություն ծավալել հնարավոր չէ։ Համահայկական բանկը կարող էր ներգրավել այդ գումարները եւ ինքը ներդրումներ անել Հայաստանում, իսկ հարյուր հազարավոր սփյուռքահայեր թեկուզ չնչին, բայց սեփականություն կունենային Հայաստանում՝ բաժնետոմսերի տեսքով։

Հայաստան համահայկական հիմնադրամի գործունեությունը նույնպես չի լուծում հիմնախնդիրը։ Այո, այդ հիմնադրամի միջոցներով Հայաստանում եւ Արցախում կարեւորագույն ծրագրեր են իրականացվել, տասնյակ դպրոցներ են նորոգվել, ճանապարհներ են կառուցվել եւ այլն, բայց եկեք անկեղծ լինենք․ եթե Հայաստանը չկարողանա դիմագրավել առկա մարտահրավերներին, օրինակ, պաշտպանության ոլորտում, վաղը-մյուս օրը այդ դպրոցներն ու ճանապարհները ոչ մեկին պետք չեն լինելու։ Հարցի արմատական լուծում է անհրաժեշտ, իսկ ավելի կոնկրետ՝ համահայկական բյուջե, որը համադրելի կլինի ՀՀ բյուջեի հետ։

Համապատասխան մեխանիզմներ ու ենթակառուցվածքներ ստեղծելն, իհարկե, շատ բարդ կլինի, բայց անհամեմատ ավելի կարեւոր է մարդկանց մտածելակերպն ու համազգային հավակնությունների նկատմամբ վերաբերմունքը փոխելը։ Մարդկանց նյութական վիճակը, հավատացեք, էական չէ։ Ղարաբաղյան պատերազմի առաջին ամիսներին, երբ խորհրդային բանակը դեռ Ստեփանակերտում էր, մարդիկ հսկայական տոպրակներով փող էին տանում ռուս սպաներին, որ մի քանի միավոր զենք վերցնեն, իսկ տոպրակները հսկայական էին, որովհետեւ փողը հիմնականում 1 եւ 3 ռուբլիանոցներով էր։ Եվ ընդհանրապես՝ ոչ Հայաստանում, ոչ Սփյուռքում չեք գտնի գեթ մի ընտանիք, թեկուզ՝ աղքատության մեջ ապրող, որ տարեկան գոնե մի 100 դոլար չծախսի տան վրա՝ ջարդված լուսամուտ կամ դռան բռնակ փոխելու համար։ Առնվազն խոսքով բոլորս Հայաստանը մեր տունն ենք համարում, չէ՞։ Ուրեմն՝ պիտի հասկանանք նաեւ, որ Հայաստանը «նորոգելու» համար նույնպես լուրջ միջոցներ են պետք։

Աշխարհում փող շատ կա, ցանկության դեպքում կարելի է տարբեր երկրներից կամ միջազգային կառույցներից ներգրավել այդ գումարները, բայց այդ դեպքում այդ գումարները պիտի ծառայեցնենք նրա՛նց հավակնություններին, իսկ մեզ անհրաժեշտ է կյանքի կոչել մեր օրակարգը։ Իսկ Սփյուռքը կարող է չվախենալ հերթական անգամ «կթու կովի» կարգավիճակում հայտնվելուց։ «Կթողները» արդեն մեկ տարի է իշխանություն չեն։

Տպել
1138 դիտում

Ադրբեջանցի հաքերները ՀՀ վարչապետի պաշտոնական կայքի էջերից մեկում գրել են «Ղարաբաղն Ադրբեջան է». Կ. Վրթանեսյան

Երեւանի հասարակական տրանսպորտի աշխատանքը գնալով վատթարանում է. փոխվարչապետի մոտ քննարկում է եղել նոր ցանցի վերաբերյալ

Թուրքիան խախտում է հրադադարի պայմանավորվածությունը. Սիրիան հայտարարել է 13 զոհի, 70 տուժածի մասին

«Ռեալ»-ն ու «Բարսա»-ն ուզում են խաղալ դեկտեմբերի 18-ին, առաջնության ղեկավարները համաձայն չեն

ՍԴ-ն մերժել է Ռոբերտ Քոչարյանի դիմումի հիման վրա գործի քննությունը

Եթե փոփոխություններն ուշացրել ենք, չի նշանակում՝ պետք է հաշված շաբաթների ընթացքում հապճեպ լուծել հարցը․ Սուրեն Սահակյան

Սուրեն Պապիկյանը Լիտվայի նորանշանակ դեսպանին ներկայացրել է ենթակառուցվածքների ոլորտի զարգացման առաջնահերթությունները

ՀՀ հավաքականից Եվրո 2020-ի եզրափակիչ փուլի ուղեգի՞ր էինք սպասում. օբյեկտիվորեն դա հնարավո՞ր էր

Բերդ համայնքում այրվել են մոտ 4 հա անտառամիջյան տերևներ և 20 ծառ

Երեւանում վթարի է ենթարկվել 67 համարի ավտոբուսը. տուժածներ չկան, վնասը նյութական է

Երևանում կանցկացվի Հնդկաստան-Հայաստան դեղագործական գործարար համաժողով- ցուցահանդեսը

Նկարչուհին ուզում է մանկատան երեխաներին արվեստի տարբեր ճյուղեր սովորեցնել, միայն թե պետությունն օգնի նյութերը ձեռք բերել

ԱՀ նախագահը մասնակցել է Դիլիջանի միջազգային դպրոցի հիմնադրման 5-ամյակին նվիրված տոնակատարությանը

Հարկեր հավաքելն այլեւս չի իրականացվում բիզնեսի «կաշին քերթելու» միջոցով. Արտակ Մանուկյան

Ոստիկանի սպանության գործով անչափահաս եղբորը մեղադրանք առաջադրվեց 4 հոդվածներով, մյուսին՝ 2. ՔԿ

Քաղաքապետարանը պարզաբանել է, թե ինչու են մանկապարտեզում երեխաներին կապել աթոռներից

Արմեն Սարգսյանին հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանում Զամբիայի նորանշանակ դեսպանը

Հաստատված 19 դրվագ խարդախության դեպքով մեղադրանք է առաջադրվել 23-ամյա կնոջ

Սարհատ Պետրոսյանը դիմել է վարչապետին՝ Կադաստրի կոմիտեի ղեկավարի պաշտոնից ազատվելու խնդրանքով

Մենք ընտրություն պիտի կատարենք՝ ժողովրդավարական տեխնոլոգիաներ ներկրող, թե՞ արտահանող հանրություն պիտի լինենք․ Նահապետյան