Ողբերգական ավտովթարների պատճառներից մեկն էլ տրանսպորտային ոլորտ ներթափանցած «կրիմինալ ենթամշակույթն» է

10/07/2019 schedule23:00

Վերջին օրերին տեղի ունեցած մի քանի ողբերգական ավտովթարներն ու մարդկային զոհերը հասարակության ուշադրությունը հերթական անգամ կենտրոնացրին այդ խնդրի վրա, եւ տարբեր հարթակներում բուռն բանավեճեր ծավալվեցին, թե ինչպես պետք է շտկել իրավիճակը։ Եթե մի կողմ թողնենք անհեթեթ մեկնաբանությունները («էս ամեն ինչի մեղավորը դիլետանտ իշխանություններն են», «վթարների հետեւանքով զոհեր են եղել, իսկ այսինչ պաշտոնյան այսինչ վայրում ժամանակ է անցկացնում» եւ այլն), հասարակությունը հիմնականում ճիշտ է նշել պատճառները։

Դրանք մի քանիսն են։ Նախ՝ մեքենաների վիճակն է վատ։ Մեքենաները հին են, տեխզննում ասվածը հաճախ ձեւական բնույթ է կրում, սրան էլ գումարվում է էժանագին ու անորակ «զապչաստը», եւ պատկերն ամբողջական է դառնում։ Երկրորդ՝ ճանապարհների վիճակն է վատ։ Երրորդ՝ տարիներ շարունակ վարորդական իրավունքի վկայականները տրվել են ում ասես՝ կաշառքով (անգամ հստակ գնացուցակն էր հայտնի)։ Չորրորդ՝ ճանապարհային ոստիկանությունն է «թուլացրել պտուտակները» եւ պատշաճ վերահսկողություն չի իրականացնում։ Հինգերորդ՝ իր ազդեցությունն է ունենում նաեւ մարդկանց սոցիալական վիճակը (տաքսիստներն ու երթուղայինների վարորդները հաճախ ստիպված են լինում օրական 14-15 ժամ անցկացնել ղեկի վրա)։

Բայց կա եւս մի առնվազն նույնքան կարեւոր պատճառ։ Դա, այսպես ասենք, «կրիմինալ ենթամշակույթն» է, որը ներթափանցել է նաեւ ճանապարհատրանսպորտային երթեւեկության ոլորտ։ Պարզ ասած՝ շատ վարորդներ իրենց «լավ տղու» տեղ են դնում ու համարում են, որ երթեւեկության կանոնները պահպանելը «զապադլո» է։ Նկատել եք, չէ՞, թե որքան հաճախ են վարորդները երկարատեւ սիգնալների միջոցով «դեբատների մեջ մտնում» իրար հետ, ու ինչքան է պատահում, որ արդյունքը լինում է սովորական ծեծկռտուքը։ Ավելին՝ իրար զիջելը նույնպես համարվում է «զապադլո», էլ չենք խոսում, ասենք, շրջադարձից առաջ թարթիչ միացնելու մասին («խի ես էն տղեն ե՞մ, որ մարգատ միացնեմ»)։ Մի խոսքով՝ համարվում է, որ երթեւեկության կանոնները 100 տոկոսով պահպանում են միայն «հարիֆները» կամ «լոխերը», իսկ մյուսների գործը նրանց վրա «ղժժալն» է։ Ասվածն, ի դեպ, վերաբերում է նաեւ հետիոտներին, որովհետեւ նրանց մեջ էլ քիչ չեն իրենք իրենց «լավ տղա» համարողները։ Եվ այս վիճակը շատ հաճախ հանգեցնում է զոհերի։

Ի դեպ՝ նույն վիճակն է նաեւ այլ ոլորտներում, օրինակ՝ բանակում։ Այստեղ նույնպես «կրիմինալ ենթամշակույթը» մեծ ավերածություններ է գործում։ Վիճակագրությանը հետեւողները երեւի նկատած կլինեն, որ բանակում արձանագրվող մահերի զգալի մասը միջանձնային հարաբերությունների հետեւանք է։ Ընդ որում՝ ավելի հաճախ պարզվում է, որ մահվան հանգեցրած վեճերի պատճառներն աննշան մանրուքներ են։ Ասենք՝ մեկին դիմացինի կատակի տոնը դուր չի եկել, մյուսն իրեն տրված հանձնարարությունը «զապադլո» է համարել, երրորդը «քֆուրի տակ չի մնացել», եւ այսպես շարունակ։ Ինչո՞ւ։ Որովհետեւ եթե անհաջող կատակը հանդուրժեր կամ «քֆուրի տակ մնար»՝ ծառայակիցները, կրիմինալ ենթամշակույթի վարքականոնների համաձայն, իրեն համարելու էին «չմո» եւ մինչեւ վերջ նվաստացնելու էին։ Այլ կերպ ասած՝ կրիմինալ ենթամշակույթը նորմալ մարդկանց ստիպում է առաջնորդվել իր չափանիշներով, եւ դա շատ հաճախ զոհերի է հանգեցնում։ Որովհետեւ «լավ տղա» է համարվում նա, ով անպայման փորձում է ինքնահաստատվել անպաշտպան դիմացինի վրա (ճիշտ այնպես, ինչպես «գոլդ համարներով» ջիպերի վարորդներն են քշում խեղճուկրակ տաքսիների վրա կամ դուրս գալիս հանդիպակաց երթեւեկության գոտի՝ համարելով, որ իրենց կարելի է)։

Հասկանալի է, որ կրիմինալ ենթամշակույթն արմատախիլ անելը տասնամյակների գործ է, ու հասկանալի է նաեւ, որ դիմադրություն միշտ լինելու է։ Որովհետեւ օրենքի առջեւ բոլորի հավասարությունը միշտ հարուցելու է նրանց դժգոհությունը, ովքեր սովոր են եղել, որ «օրենքը հարիֆների համար ա», իսկ իրենք դրանից բարձր են։ Բայց եթե իսկապես ուզում ենք նորմալ հասարակություն ունենալ՝ այլ ճանապարհ չունենք։ Պիտի մերժենք կրիմինալ ենթամշակույթը։

Տպել
3780 դիտում

ԱԻ նախարարը հրդեհի վայրում է. ձևավորվել է 30 հոգուց կազմված աշխատանքային խումբ, աշխատում է 19 մարտական հաշվարկ

Հրդեհի հետևանքով Հանրապետական հիվանդանոց տեղափոխված 2 քաղաքացիները դուրս են գրվել

Վայոց Ձորում վթարի հետևանքով զոհվել է 3 քաղաքացի, եւս 3-ը հիվանդանոցում են

Հրդեհի ծավալը մեծ էր, հարկ համարեցի գալ. Վ. Օսիպյանը ժամանեց հրդեհի վայր ու նկատողություն արեց ոստիկաններին

ՀՀ վարչապետը ելույթ է ունեցել «Քայլ դեպի տուն» ծրագրի փակման արարողության ժամանակ (տեսանյութ)

Մալաթիայում տեղի ունեցած հրդեհի հետևանքով ևս 1 տուժած տեղափոխվում է «Աստղիկ» Բ/Կ

«Մալաթիա մոլ»-ի հրդեհը դեռ չի մարվել. նախնական վարկածով՝ կրակը բռնկվել է «ՎԵԳԱ»-ի պահեստում

Մալաթիայի հրդեհի հետեւանքով տուժած քաղաքացիները ծխահարվել են, 6 անձ է տուժել. ԱՆ խոսնակ

Մալաթիայի խոշոր հրդեհի հետևանքով 4 անձ տեղափոխվել է «Աստղիկ» Բ/Կ, 2-ը՝ Ճառագայթային բժշկության կենտրոն

Խոշոր հրդեհ «Մալաթիա մոլ»-ի շենքում. բարձրացվել է բարդության «Թիվ 3» կանչ, կան տուժածներ (տեսանյութ). ԹԱՐՄԱՑՎԱԾ

Շոգ, առանց տեղումների եղանակը կպահպանվի առաջիկա օրերին. եղանակն այս շաբաթ

ՃՏՊ Կրասնոդարի երկրամասի Ռ-217 ավտոճանապարհին. զոհերն ու տուժածները հայեր են (լուսանկարներ)

Դատարկ ապարների լցակույտի տարածքի ուսումնասիրությունները ոչ լիարժեք են. Ամուլսարում ուրանի և թորիումի առկայության մասին

Երևանում և Ագարակ գյուղում փրկարարները բռնել են 1 շահմար, 1 սահնօձ և 1 գյուրզա

«ԳեոՊրոՄայնինգ» ընկերությունը աջակցեց մանկական քաղցկեղի կենտրոնին (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Ստեփանակերտում 16-ամյա երեխայի նկատմամբ բռնության դեպքը կանխվել է

Արցախում՝ Ամարասի դաշտում, տղամարդու դի է հայտնաբերվել. հավանաբար մահացել է ցուլի հարվածից

Ստեփանակերտի ջրամատակարարման խնդիրը լուծման փուլում է. Բակո Սահակյանը ծանոթացել է աշխատանքներին

Սասունիկ-Էջմիածին ճանապարհին «ԶԻԼ»-ը դուրս է եկել ճանապարհից ու կողաշրջվել

Երևանում 2 երիտասարդի վեճն ավարտվել է դանակահարությամբ ու կրակոցներով. կան տուժածներ