ԱՄՆ-Ադրբեջան համագործակցությունը հակաիրանական է. ՀՀ-ԱՄՆ հարաբերությունների հեռանկարը

Նախորդ շաբաթ տեղեկատվություն տարածվեց այն մասին, որ ԱՄՆ-ի կողմից Ադրբեջանին տրամադրվող ֆինանսական օգնությունը կտրուկ աճել է: Եթե 2016-2017 թթ. այն չէր գերազանցում տարեկան 3 միլիոնը, ապա 2018-2019 ֆինանսական տարում հատելու է 100 միլիոն դոլարի սահմանը: Նույն ժամանակահատվածում նույն ծրագրի շրջանակներում Հայաստանին տրամադրված օժանդակությունը միջինում տարեկան մոտ 3 միլիոն դոլար է կազմել եւ միտված է նվազման:

Ադրբեջանին տրամադրվող օգնության այսպիսի կտրուկ աճը պայմանավորված է նախեւառաջ ԱՄՆ-ում Բաքվի ակտիվ լոբբիստական գործունեությամբ։ Այն նաեւ լիովին տեղավորվում է ԱՄՆ-Իրան հակամարտության տրամաբանության մեջ: Միացյալ Նահանգները հետաքրքրված է Իրանի սահմաններին իր ազդեցությունն ուժեղացնելու եւ այդպիսով իսլամական հանրապետության շուրջ «օղակը» սեղմելու մեջ:

Ադրբեջանին տրամադրվող օգնությունը հատկացվում է Section 333 Authority to Build Capacity ծրագրով, որը ենթադրում է գործողություններ տարբեր ոլորտներում՝ սկսած թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարից մինչեւ մերձկասպյան ափերի ռազմական ենթակառուցվածքների բարելավում: 2018թ. ապրիլի 27-ին ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը Կոնգրեսին տեղեկացրել էր, որ պատրաստվում է 47,5 միլիոն դոլար հատկացնել Ադրբեջանի «հարավային սահմանի», իսկ 11 միլիոն դոլար՝ «Կասպից ծովի ծովային անվտանգությունն» ապահովելու համար:

Չնայած դրան, ԱՄՆ ֆինանսական աջակցության կտրուկ աճը չի կարող ազդեցություն չունենալ նաեւ ՀՀ եւ Արցախի անվտանգության վրա: Իհարկե, «Ազատության աջակցության ակտի» 907-րդ հոդվածի համաձայն արգելվում է Ադրբեջանին աջակցություն տրամադրել, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա կարեւոր է Ադրբեջանի սահմանային անվտանգության համար եւ չի խոչընդոտի Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջեւ խաղաղ բանակցային գործընթացին կամ օգտագործվի Հայաստանի դեմ հարձակողական նպատակներով: Պարզ է սակայն, որ անգամ այս եւ նմանատիպ օրենսդրական ակտերի առկայության պարագայում ցանկացած օգնություն Ադրբեջանին այս կամ այն կերպ սպառնալիք է Հայաստանի անվտանգությանը:

Պատահական չէ, որ հենց անցյալ տարվա ընթացքում Ադրբեջանի սահմանապահ ծառայության բյուջեն ավելացել է շուրջ 26 միլիոն դոլարով, իսկ ինքը ծառայությունը պաշտպանութան նախարարությունից ստանձնել է հայ-ադրբեջանական սահմանի վերահսկման պարտականությունների մի մասը՝ թույլ տալով, որ դրա արդյունքում ազատված ստորաբաժանումները տեղակայվեն սահմանի եւ շփման գծի այլ հատվածներում:

Այդպիսով, Ադրբեջանին տրամադրվող աջակցության ծավալների մեծացումը միանգամից երկու ուղղությամբ է հարվածում տարածաշրջանային անվտանգությանը. մի կողմից այն ուղղակիորեն նախատեսված է ընդդեմ Իրանի, մյուս կողմից անուղղակիորեն սպառնում է Հայաստանին: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրի կողմից նման քայլն առնվազն տարակուսանք է առաջացնում:

Ինչ վերաբերում է Հայաստան-ԱՄՆ հարաբերություններին՝ դրանց տարբեր մակարդակներում հաջողությունները եւս տարբերակված են, ինչը պայմանավորված է ամերիկյան քաղաքականության բազմատարրությամբ: Առավել հաջող են դասավորվում հարաբերությունները Կոնգրեսի, մասնավորապես Ներկայացուցիչների պալատի հետ, որտեղ մեծամասնությունը դեմոկրատներ են: Հաջող է նաեւ առանձին տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ համագործակցությունը: Ցավոք, նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի հետ հարաբերությունները դեռեւս հեռու են գոհացուցիչ լինելուց, ինչը տրամաբանական է, քանի որ ներկայիս պրագմատիկ վարչակազմի տեսանկյունից առեւտրատնտեսկան կապերը եւ Իրանի դեմ գործունեությունը առավել կարեւոր են, քան ժողովրդավարության առաջխաղացումն ու մարդու իրավունքները:

Իրանի դեմ գործողությունների մասով հայ-ամերիկյան համագործակցությունը անհնարին է՝ ելնելով Հայաստանի կենսական շահերից: Այդ հարցին ԱՄՆ-ում անդրադարձել է նաեւ ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը: Atantic Council հետազոտական կենտրոնում նա նշել է, որ հարաբերությունների զարգացումը մի բարեկամ երկրի հետ չպետք է լինի ի հաշիվ մեկ այլ բարեկամ երկրի:

«Մենք կցանկանանք, որ ԱՄՆ-ը ճնշում չգործադրի Հայաստանի վրա՝ իրանական պատժամիջոցների օրակարգում ներգրավելու համար: Հայաստանը չի կարող նման գին վճարել»,- ասել է նա:

Դիրքորոշման այս հստակեցումը, սակայն, չի խանգարում առեւտրատնտեսական կապերը զարգացնելուն: Ընդհակառակը՝ նմանատիպ ցանկացած հստակեցում ուղղված է հետագայում ավելի որակյալ հարաբերություններ կառուցելուն: Տվյալ դեպքում ավելի բարդ է ամերիկյան կողմի մոտ հետաքրքրություն առաջացնելը, ինչն էլ, թերեւս, պետք է գա հայկական լոբբիի առաջին պլան: Իսկ դա արդեն ավելի դյուրին կլինի անել կոնգրեսականների միջոցով, առավել եւս, որ Թրամփի՝ նախագահ ընտրվելուց հետո Կոնգրեսը տարբեր ուղղություններով սահմանափակել է նրա լիազորությունները եւ ավելի մեծ լիազորություններ վերցրել իր ձեռքը:

Վերադառնալով ՀՀ-ին տրամադրվող օգնության նվազմանը, հարկ է նշել, որ սա լավ հնարավորւթյուն է օգնության վերականգնում կամ ծավալների մեծացում խնդրողի կարգավիճակից անցում կատարել թեկուզ փոքր, բայց գործընկերոջ կարգավիճակի: Իսկ դրա համար անհրաժեշտ նախադրյալները հնարավոր է ստեղծել փոխադարձ քաղաքական կամքի առկայության դեպքում:

Տպել
9263 դիտում

Ամենայն պատասխանատվությամբ հայտարարում եմ, միայն ՔՊ գրասենյակում չէ, որ եղել եմ, այլ հանդիպումներ էլ կային. ԱՀ նախագահ

Ֆրանսիան վերահաստատում է աջակցությունը ՀՀ սուվերենությանը և տարածքային ամբողջականությանը. ԱԳՆ

Օձունի համայնքապետը հաղորդում է տվել իր նկատմամբ կատարված հանցագործության վերաբերյալ

Վեդի-Արարատ ճանապարհին «KIA» մակնիշի ավտոմեքենան կողաշրջվել է․ 16-ամյա վարորդը տեղում մահացել է

Համեմատվել են ԱԺ անցած 3 ուժերի ձայները բոլոր հոսանքազրկված ընտրատեղամասերում․ Իոանիսյան

Բաց պահել ԲՀԿ գրասենյակները, լինել ժողովրդի կողքին. Ծառուկյանը հանդիպել է համակիրների հետ (տեսանյութ)

5165 շարժումը մերժել է Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման առաջարկը․ ընդդիմադիր որոշ ուժերի ՍԴ դիմելու առաջարկը ևս մերժվել է

«Բանալի բառը՝ բոլորի վարչապետ». Նիկոլ Փաշինյանի մեկնած «համախմբման ձեռքը» օդում չմնաց

Բուսաբանական այգում լինելու է Արցախյան պատերազմներում զոհվածների հիշատակը հավերժացնող մեծ անտառ-պուրակ

«Շոկային սելֆիներ արջի հետ»․ միջազգային հանրությունը մերժում է այս երևույթը (տեսանյութ, լուսանկարներ)

Մեկնարկել է «Քայլ դեպի տուն» 2021 ուսումնաճանաչողական ծրագիրը․ շուրջ 400 սփյուռքահայեր կհյուրընկալվեն հայրենիքում

Երբ Այվազյանը հեռացավ, գերիների հարցը լուծվեց, նա ստել էր ականապատման քարտեզների մասին. Արմեն Գրիգորյան. «Ազատություն»

Իսպանիայի իշխանությունները ներում են շնորհել կատալոնցի ձերբակալված քաղաքական գործիչներին

70-ից ավելի ընտրական տեղամասերի վերահաշվարկի աշխատանք կիրականացվի. ԿԸՀ

Ես փախչող տեսակ չեմ, պատրաստ եմ բոլորի հետ երկխոսության. Արցախի նախագահը իր հրաժարականը պահանջողներին

Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում այրվել է մոտ 5 հա խոտածածկույթ․ հայտարարվել է հրդեհի բարդության «1 ԲԻՍ» կանչ

Զախարովան նշել է Ռուսաստանի բարեկամ լինելու պայմանը

ԱՄՆ-ն պատրաստակամ է աջակցել ՀՀ-ին՝ բարձր տեխնոլոգիական ոլորտի ձեռնարկությունների էկոհամակարգերի ստեղծման հարցում. Թրեյսի

Առերևույթ ընտրական հանցագործությունների մասին ստացված 727 հաղորդում, հարուցված 32 քրեական գործ. ամփոփում

Էրդողանը արգելում է երաժշտությունը կեսգիշերից հետո՝ առաջացնելով թուրքական սոցիալական մեդիայի զայրույթը

Այդ կենտրոնն էլի թողնելու ենք այդպես՝ ոչինչ չանելո՞վ. Երեւանի ավագանին քննարկում է Թոխատյանին հատկացված «Կանազի» հարցը

Անընդունելի են արցախյան հասարակությունը պառակտելու, հակադիր բևեռների բաժանելու բոլոր փորձերը, անկախ հեղինակներից. ԱՀ ՄԻՊ

Ազգային-Ժողովրդավարական Բևեռը մերժել է Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպման առաջարկը

Հայաստանը մեծ հույսեր է կապում ձեզ հետ․ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Սամվել Բաբայանի հետ (տեսանյութ)

«Հայաստան» դաշինքը դատի է տվել ԿԸՀ-ին՝ պահանջելով նախազգուշացում կիրառել ՔՊ-ի նկատմամբ

Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ռոբերտ Քոչարյանի հետ

Որևէ պարտադրանք և հարկադրանք չի եղել. Չարչյանը՝ աղմկահարույց ձայնագրության մասին

ԿԸՀ-ն բավարարել է ևս մեկ պատգամավորության թեկնածուի ազատությունից զրկելու վերաբերյալ դատախազության միջնորդությունները

«Մեր օրակարգը պարտվել է այս ընտրություններում. չնայած դա ոչինչ չի նշանակում». Էդմոն Մարուքյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանին

Բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում աշխատանքի կազմակերպման խորհուրդներ

Ալիկ Առաքելյանը պայմանագիր կնքեց «Արարատի» հետ, Ջեյսոն Մարտինեսը տեղափոխվեց իսպանական «Ալբասետե»

Ոչ մի շանս մարդասպան գողապետերին․ Նիկոլ Փաշինյանը եւ Արման Բաբաջանյանը հանդիպել են

Հայաստանի հավաքականի առաջիկա մրցակցի մարզիչը կփոխվի

Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է «Քաղաքացու որոշում» կուսակցության ներկայացուցչի հետ

Համալիրում սիմֆոնիկ նվագախումբը կկատարի հայկական սիրված կինոֆիլմերի համար գրված մեղեդիները

Մեղադրանք է առաջադրվել Մեծամոր քաղաքի դպրոցի նախկին տնօրենին և ամուսնուն․ ՔԿ

Թրամփի անհեթեթ առաջարկների շարքից

Վրաստանը թուլացնում է համավարակային խստացումները

Մկների ներխուժման պատճառով Ավստրալիայում բանտը տարհանվել է

ՀՖՖ-ն հաղթել է UEFA Football and Refugee Grant Scheme 2020/21 դրամաշնորհային մրցույթում