Ինչպիսի՞ Իսրայելում կբացվի ՀՀ դեսպանատունը. քաղաքական ճգնաժամը շարունակվում է

Սեպտեմբերի 19-ին կառավարության նիստում հաստատվեց Իսրայելում ՀՀ դեսպանություն ստեղծելու մասին նախագիծը։  Թեեւ դեսպանատան բացման հստակ ժամկետ չկա՝ նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ այն նախատեսվում է բացել հնարավորին սեղմ ժամկետում՝ 2019թ. վերջին կամ 2020թ. սկզբին։ Անակնկալ չէ, սակայն հատկանշական է, որ դեսպանատունը կլինի Թել Ավիվում՝ հաշվի առնելով, թե ինչ աղմուկ առաջացավ ԱՄՆ-ի, իսկ մի քանի օր անց նաեւ Գվատեմալայի՝ դեսպանատունը Թել Ավիվից Երուսաղեմ տեղափոխելու որոշումից հետո: Սա ակնարկ է, որ հայ-իսրայելական հարաբերությունների զարգացումը եւ հետագա հնարավոր խորացումը որեւէ բացասական ազդեցություն չպիտի ունենան արաբական աշխարհի հետ հարաբերությունների վրա: Հայ-իսրայելական հարաբերությունների վերաբերյալ այս կարեւոր նախագիծը հաստատվել է Իսրայելում քաղաքական ոչ աննախադեպ, սակայն բավական լուրջ ճգնաժամի ֆոնին, երբ իշխանական ուժի փոփոխության իրական հնարավորություն է առաջացել:

Գրեթե մեկ տարի առաջ՝ 2018թ. նոյեմբերին ՀԱՄԱՍ-ի եւ պաղեստինյան այլ զինյալ խմբերի հետ զինադադարի կնքումից հետո հրաժարական տվեց պաշտպանության նախարար Ավիգդոր Լիբերմանը, իսկ նրա նրա «Իսրայել՝ մեր տուն» կուսակցությունը լքեց իշխող կոալիցիան: Այդպիսով, ուժերի հարաբերակցությունը 120 հոգանոց Կնեսետում հասավ նվազագույնի. կոալիցիայի մաս կազմող կուսակցությունները ներկայացված էին 61 պատգամավորով: Սակայն ճգնաժամի բուն խնդիրը օրակարգ մտած օրինագիծն էր, որի համաձայն՝ ուղղադավան հրեաները եւս պարտավոր են ծառայություն անցնել Իսրայելի Պաշտպանության բանակում, ինչը լուրջ դժգոհություններ էր առաջացրել նաեւ իշխող կոալիցիայում, որը կազմված է հիմնականում ազգային եւ կրոնական ուղղվածության կուսակցություններից:

Իշխող «Լիկուդ» կուսակցության ղեկավարը՝ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն, թերեւս, հույսեր ուներ արտահերթ ընտրությունների միջոցով շտկել իրավիճակը եւ բարելավել Կնեսետում աջ ուղվածության ուժերի դիրքերը: Գործնականում ստացվեց հակառակը. ս.թ. ապրիլի 9-ի արտահերթ ընտրություններում ազգային եւ կրոնական ուժերը ստացան 56, իսկ սեպտեմբերի 17-ի արտահերթ ընտրւթյուններում՝ 55 մանդատ: Սեպտեմբերին « Լիկուդին» չհաջողվեց անգամ ստանալ ձայների մեծամասնությունը՝ քվեների մոտ մեկ տոկոսով զիջելով «Կահոլ-Լավան» կուսակցությանը:

Վերջին երկու արտահերթ ընտրությունները լավագույնս ցուցադրում են Իսրայելի հասարակական-քաղաքական կյանքի առանձնահատկություններից մեկը՝ զարգացման երկու, փաստացի հակադարձ միտումների հավասարազորությունը: Մի կողմից դա ազգայնականության հետ սահմանակից սիոնիզմի հետեւորդներն են, մյուս կողմից «աշխարհիկ ինտելեկտուալները», որոնք ազգային հարցն այդքան ցավոտ չեն ընդունում, թեեւ նույնպես միտված չեն արաբների հետ ջերմ հարաբերություններ հաստատելուն:

Ինչ վերաբերվում է վերջին արտահաերթ ընտրությունների արդյունքներին, ապա իրավիճակն իրոք պատային է: Ազգային եւ կրոնական՝ աջ կուսակցությունները ստացել են ընդհանուր առմամբ 55 մանդատ, ձախ եւ կենտրոնամետ կուսակցությունները, անգամ երրորդ տեղը գրաված եւ 13 մանդատ ստացած «Միավորված արաբական ցուցակի» հետ միասին՝ 57 մանդատ: Մնացած 8 մանդատները ստացել է «աշխարհիկ պետություն կառուցելու» դիրքերից հանդես եկող Ավիգդոր Լիբերմանի «Իսրայել՝ մեր տուն» կուսակցությունը:

Կոալիցիա կազմելու հեռանկարը մշուշոտ է. գաղափարակամ եւ կրոնական տարաձայնությունները թույլ չեն տալիս ուժերից որեւէ մեկին առնվազն 61 հոգանոց կոալիցիա ստեղծել:  33 մանդատ ստացած «Կահոլ-Լավանի» ղեկավար, ԳՇ նախկին պետ Բենի Գանցը պատրաստակամություն է հայտնել «բոլոր ուժերի հետ քննարկել» միասնության կառավարության կազմավորումը: «Բոլոր ուժերը», սակայն, անհամատեղելի տարաձայնություններ ունեն, ընդ որում ոչ միայն գաղափարական, այլեւ ազգային հողի վրա: Նեթանյահուն եւ Լիբերմանը բացառում են կոալիցիայի հնարավորությունը «Միավորված արաբական ցուցակի» հետ: Լիբերմանը դեմ է արտահայտվել նաեւ ծայրահեղ կրոնական կուսակցությունների (աջակողմյան բլոկի բոլոր ուժերը բացի «Լիկուդից») հետ կոալիցիային:

Ստացվում է, որ ընդամենը 8 մանդատ ստացած կուսակցության համար հարմար իրավիճակ է ստեղծվել որոշակի պայմաններ թելադրելու համար: Ընտրության օրը, երբ արդեն պարզ էր ուժերի մոտավոր հարաբերակցությունը, Լիբերմանը հայտարարել է, որ անհրաժեշտ է ստեղծել «ազգային միասնության կառավարություն»՝ իր կուսակցության, «Կահոլ-Լավանի» եւ «Լիկուդի» մասնակցությամբ: Ընդ որում նա նաեւ մի քանի պայման է առաջ քաշել. վերացնել կրոնական հաստատությունների ուսանողների տարկետումը, Շաբաթի ընթացքում թույլատրել առեւտրի եւ հասարակական տրանսպորտի աշխատանքը:  «Ազգային միասնության կառավարությունը» Կնեսետում կունենա 72 մանդատ, ինչը կայունության ամուր գրավական է: Սակայն այդ սցենարի համար եւս կա խոչընդոտ. Բենի Գանցը պատրաստակամություն է հայտնել կոալիցիա կազմել «Լիկուդի» հետ միայն Նեթանյահուի հրաժարականի պայմանով: Նեթանյահուն, բնականաբար, հնարավորինս երկար խուսափելու է այդ պայմանն ընդունելուց՝ առավել եւս հաշվի առնելով, որ նա մի շարք գործերով մեղադրվում է կոռուպցիայի եւ պաշտոնեական դիրքի չարաշահման  համար:

Իսրայելի նախագահ Ռեուվեն Ռիվլինը սեպտեմբերի 25-ին կհայտնի, թե ում վրա է դնում նոր կառավարություն ձեւավորելու պարտականությունը: Եթե այդ թեկնածուին 28 օրվա ընթացքում չհաջողվի կառավարություն կազմել, նա կարող է եւս 14 օր խնդրել, ինչից հետո նախագահն իրավունք ունի այլընտրանքային թեկնածուի վրա դնել այդ պարտավորությունը: Եթե այլընտրանքային թեկնածուն եւս 28 օրում չկարողանա կառավարություն կազմավորել՝ երեք շաբաթվա ընթացքում  սեփական թեկնածուի առաջադրման հնարավորւթյուն կունենան Կնեսետի պատգամավորները:

Այդպիսով, վարչապետի եւ կառավարության հարցը կարող է ձգվել մինչեւ այս տարվա վերջ, կամ, եթե բոլոր այս ընթացակարգերով էլ չհաջողվի կառավարություն կազմավորել՝ հաջորդ տարվա առաջին կես: Ամեն դեպքում, ՀՀ դեսպանատունը բացվելու է Իսրայելում քաղաքական տուրբուլենտության պայմաններում, ինչը մի կողմից լուրջ մնարտահրավեր է, մյուս կողմից՝ ստուգատես եւ հարաբերությունների զարգացման ավելի հաջող հիմք դնելու հնարավորություն:

Տպել
1169 դիտում

ՆԱՏՕ-ի վրա ճնշումներ կգործադրենք, որպեսզի միջոցներ ձեռնարկի Թուրքիայի դեմ. Պենտագոնի ղեկավար

Աննա Հակոբյանը հուլիսի 1-ին Երևանից Բեյրութ է մեկնել Էկոնոմ դասով. Արմենիա ավիաընկերություն

Վրաստանի նորանշանակ վարչապետ Գեորգի Գախարիան ժամանել է Հայաստան

Լոռու մարզի որոշ հասցեներում վաղը 11 ժամով կդադարեցվի ջրամատակարարումը

Քաղաքացիները տեղյակ չեն Հայկական Կարմիր խաչի տարին մեկանգամյա անվճար բուժօգնությունից. նրանց չե՞ն ուղղորդում

Զ. Մնացականյանը Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպմանը բարձրացրել է պարտավորությունների համաչափության հարցը

Հոկտեմբերի 26-ին բոլորով գնում ենք «Դբա լավը». Նիկոլ Փաշինյանը հրավիրում է Վանաձոր

Իսկապես ապշեցուցիչ է. Սերժ Թանկյանն Էրդողանին նմանեցրել է Հիտլերի հետ (լուսանկար)

Հակատուբերկուլոզային դիսպանսերի 2019 թվականի ֆինանսական ծավալում փոփոխություն չի եղել. նախարարություն

Ոստիկանությունն ուսումնասիրում է Սանասարյանի կողմից անչափահաս երեխայի վրաերթի ենթարկելու վերաբերյալ հրապարակումները

Գագիկ Խաչատրյանը մի քանի օր ԲԿ-ում հետազոտվելուց հետո երեկ տեղափոխվել է ՔԿՀ

Տնտեսական հանձնաժողովում այսօր նախատեսված է գույքի կադաստրային գնահատմանը վերաբերող օրինագծի քննարկումը

Արմեն Սարգսյանի հրավերով աշխարհահռչակ «Airbus»-ի բարձրաստիճան պատվիրակությունը կժամանի Հայաստան

Վարչապետն ընդունել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին

Արցախի ոստիկանների կողմից հետախուզվողը հայտնաբերվել է Երևանում

Փրկարարները Կապան քաղաքում հայտնաբերված օձին տեղափոխել են անվտանգ տարածք

Ցեղասպանության թանգարան այցելելը շատ հուզիչ էր. Քարդաշյանը կրկին խոսել է Հայոց ցեղասպանության մասին

Հայաստանը 3 մեդալ է նվաճել սամբոյի աշխարհի առաջնությունից

Հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերի աշխատողները բողոքի ակցիա են կազմակերպել. դժգոհում են ֆինանսավորման պակասից

«Հայելի» ակումբի մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու համար մեղադրանք է առաջադրվել 4 անձի