Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ Ադրբեջանում. շտապողականության պատճառները

Դեկտեմբերի 2-ին Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսը դիմեց նախագահ Իլհամ Ալիեւին՝ խորհրդարանը ցրելու եւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ նշանակելու խնդրանքով:

Համաձայն Ադրբեջանի Սահմանադրության՝ երկրում արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններն անցկացվում են խորհրդարանը ցրելուց հետո երկու ամսվա ընթացքում, այսինքն՝ հաջորդ ընտրությունները կանցկացվեն մինչեւ փետրվար։

Այդ հարցով խորհրդարանին դիմելու որոշումը կայացվել էր իշխող «Յենի Ադրբեջան» կուսակցության քաղխորհրդի՝ նոյեմբերի 28-ին կայացած նիստում։ Կուսակցության փոխնախագահ Ալի Ահմեդովը նշել էր, որ այդ առաջարկի նպատակը «բարեփոխումների աշխարհագրության ընդլայնումն է»։ Իսկ քաղխորհրդի որոշումը հիմնավորվում էր նրանով, որ «գործող խորհրդարանը ոչ ադեկվատ է վերաբերվում երկրի ղեկավարի վարած քաղաքականությանը եւ հետ է մնում երկրում ընթացող բարեփոխումներից»։

Հերթական ընտրություններն Ադրբեջանում պետք է կայանային 2020 թ. նոյեմբերի 1-ին։ Իշխող կուսակցության՝ խորհրդարանը ցրելու առաջին հայացքից անակնկալ որոշումն իրականում հստակ նպատակներ է հետապնդում եւ միաժամանակ մի քանի խնդիր լուծում:

Նախեւառաջ ընտրությունների ժամկետը 10 ամսով մոտեցնելը խնդիր է ստեղծում ընդդիմության համար, առավել եւս հաշվի առնելով, որ դեկտեմբերին տեղի են ունենալու ՏԻՄ ընտրություններ: Այդպիսով իշխանությունները ցանկանում են զրկել այլախոհներին առնվազն ժամանակային ռեսուրսից: Իհարկե, Ադրբեջանում ընդդիմությունն առայժմ հնարավորություն չի ունեցել ընտրությունների միջոցով ոչ միայն իշխանության գալ, այլեւ խորհրդարանում տեսանելի լինելու համար անհրաժեշտ քանակի ձայներ «ստանալ»: Այդուհանդերձ, հանրության շրջանում կա դրական փոփոխությունների ակնկալիք, իսկ իրականության հետ այդ ակնկալիքի անհամատեղելիությունը ժամանակի ընթացքում էլ ավելի է խորացնելու հանրային դժգոհությունը: Դրան կարող էր գումարվել նաեւ մանաթի կանխատեսվող արժեզրկումից բխող դժգոհությունը: Բնականաբար, քիչ հավանական է, որ հանրային դժգոհության ծավալները 2020 թ. նոյեմբերին հասնեին կրիտիկական կետի, եւ ընտրություններն իշխանափոխության առիթ կամ միջոց դառնային, սակայն անգամ 20-25 տոկոսանոց ընդդիմությունը խորհրդարանում խայտառակություն կլիներ ընտրությունների արդյունքներով հարյուրին մոտ տոկոսներ «խփող» Ալիեւի համար: Մյուս կողմից չի բացառվում, որ առաջիկա ընտրությունների արդյունքում ընդդիմադիր կեցվածք ունեցող որոշ գործիչներ, այդուհանդերձ, հայտնվեն Մեջլիսում երկրի ժողովրդավարացման հարցում դրական դինամիկայի իմիտացիա ստեղծելու նպատակով։

Այդպիսով ընտրությունների վաղաժամ անցկացումը միտված է ընդդիմությանն ինքնակազմակերպվելու եւ պատշաճ նախընտրական քարոզարշավ իրականացնելու հնարավորությունից զրկելուն, ինչն իր հերթին թույլ կտա իշխանություններին վերահսկել՝ ինչ աստիճանի եւ կոնկրետ որ ընդդիմադիրներն են մտնելու խորհրդարանի կազմ: Բացի այդ կկանխվի հասարակության սպասվող դժգոհության արտացոլումն ընտրությունների եւ դրանց արդյունքների վրա:

Առավել հետաքրքրական է արտահերթ ընտրությունների անցկացման հարցը դիտարկել իշխանության փոխանցման տեսանկյունից: Միամտություն կլիներ կարծել, թե Ալիեւին այս խնդիրը չի հուզում: Ակտիվորեն շրջանառվում է այն թեզը, համաձայն որի՝ Ալիեւից հետո նախագահի պաշտոնն ստանձնելու է առաջին փոխնախագահը՝ առաջին տիկին Մեհրիբան Ալիեւան: Այս համատեքստում խորհրդարանական ընտրությունները կարելի է դիտարկել որպես Ալիեւայի թիմակիցներին խորհրդարան բերելու միջոց: Առավել եւս, որ վերջին շրջանում Իլհամին հորից ժառանգություն հասած նախիջեւանյան կլանն սկսել է դանդաղորեն զիջել դիրքերն ու իշխանական լծակները Մեհրիբանի ընտանիքին՝ Փաշաեւների կլանին: Ուժերի այդ վերադասավորումների արդյունքում իշխանության գործադիր թեւի տարբեր օղակներում մեծացել է Փաշաեւների կլանի ներկայացուցիչների թիվը եւ նրանց ազդեցությունը: Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացմամբ կշարունակվի 2018-2019 թթ. սկսված իշխանության սահուն փոխանցումը՝ Մեհրիբան Ալիեւայի համար քաղաքական հենարան ձեւավորելով արդեն նաեւ օրենսդրական մարմնում: Այլ հարց է, որ հենարանի ձեւավորման համար ամենեւին անհրաժեշտ չէր արտահերթ ընտրություններ անցկացնել. հաջորդ նախագահական ընտրությունները նախատեսված են 2025 թ., եւ կարելի էր առանց լարվելու սպասել հերթական ընտրություններին ու հենարանի խնդիրը լուծել 2020 թ. նոյեմբերին: Խորհրդարանական ընտրությունների շուտափույթ անցկացումը կարող է յուրատեսակ ազդակ հանդիսանալ, որ Ադրբեջանի իշխանությունները պատրաստվում են նախագահական ընտրությունները եւս ժամանակից շուտ անցկացնել: Դրա օգտին է խոսում նաեւ այն, որ վերջին շրջանում Մեհրիբան Ալիեւան զգալիորեն ակտիվացել է հատկապես արտաքին քաղաքականության ուղղությամբ: Սրանք առայժմ ընդամենն ազդակներ են, որոնց վրա հիմնվելով՝ հնարավոր չէ հստակ ժամկետներ պնդել, սակայն կարելի է վստահորեն ասել, որ ադրբեջանական ներքաղաքական պայքարը թեւակոխել է նոր փուլ:

Տպել
4618 դիտում

Հայտարարությունը ստորագրելու համար ինձ անվանում էին դավաճան, բայց ոչ մեկը չի ասում, գալու եմ հեչ անեմ. Նիկոլ Փաշինյան

Այս ընտրություններում Սյունիքի մարզը իր պատասխանը պետք է տա Սյունիքը սակարկման առարկա դարձնողներին. Փաշինյան

Կարեն Կարապետյանը, դարձել է լրիվ «мальчик на побегушках», վայ գնդակը դաշտից դուրս ընկավ, վազի բեր. Նիկոլ Փաշինյան

Օրվա վերջին հանդիպումը շուռնուխցիների հետ էր, խոսակցությունը՝ ռազմավարական թեմաներով. Նիկոլ Փաշինյան

ԵՄ-ն ու ԱՄՆ-ը կակտիվացնեն աշխատանքները կորոնավիրուսի ծագման հետաքննության, Բելառուսին ու ՌԴ-ին առնչվող հարցերում

Դուք անցել եք բոլոր կարմիր գծերը, տեղական օլիգարխիկների փայերն անցնելու են ժողովրդին և Կառավարությանը. Նիկոլ Փաշինյան

«Հրահանգման» ժամանակներն անցյալում են. ԱՆ-ը արձագանքում է Չարչյանին եւ հորդորում զերծ մնալ անհիմն մեղադրանքներից

Ոմն մեկը ցինիկաբար ասում է՝ Փաշինյանը չկարողացավ ինձ դատել. քեզ հայ ժողովո՛ւրդն Է դատի տվել. բանաստեղծ Արտաշես Արամ

Նիկոլի չագուջը, Նիկոլի չագուջը, ընդդիմադիրները հիմա էլ նոր ցավով են տառապում. Նիկոլ Փաշինյան

Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է Էստոնիայի դեսպանին․ քննարկվել է երկկողմ հարաբերությունների ընդլայնմանն առնչվող հարցեր

Այսօր կոտրեցիք և կտրեցիք բոլոր այն ձեռքերը, որոնք փորձում են Հայաստանը հակադրել Հայաստանին. Փաշինյանը՝ սյունեցիներին

Վարչական դատարանը բավարարել է Միհրան Պողոսյանի հայցադիմումը և անվավեր ճանաչել ԿԸՀ-ի որոշումը

Ասում էին՝ ի՞նչ հայ ես դու, 5 տեղից վիրավոր ես ու չես մեռել, հա՛, հայ եմ. 8 ամիս գերությունից հետո Նարեկն արդեն տանն է

Օտար լեզվի միասնական քննությունից 18-20 միավոր են ստացել մասնակիցների գրեթե 30 տոկոսը. հայտնի են նախնական արդյունքները

Սպիտակ ձեռնափայտերի տրամադրման գործընթացը շարունակվում է

Սյունիքի հաշվին դոլարային միլիարդատեր դարձածները, Սյունիքը թալանածները դարձել են Սյունիքի փրկիչներ. Սուրեն Պապիկյան

Արդեն ութ օր հրշեջ-փրկարարները պայքարում են Նուբարաշենի աղբավայրում բռնկված հրդեհի դեմ

Հունիսի 20-ին մնացել է ընդամենը ընտրատեղամասում արձանագրել մեր հաղթանակը, ժողովրդի հաղթանակը. Ալեն Սիմոնյան (տեսանյութ)

Երևանի մանկապարտեզներում աղիքային վարակիչ հիվանդության բռնկումների արդյունքում հայտնաբերվել են աղիքային ցուպիկի հարուցիչ

Թրամփի հարսը ամերիկացիներին կոչ է արել զենքով դիմավորել միգրանտներին. The Daily Telegraph

Ըմբիշ Անդրանիկ Ավետիսյանը՝ պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն

Ծիծեռնակաբերդի համայնքապատկան անտառային գոտին վերականգնվում է

Ամենից շատ կաշառք հիմնականում բաժանում են «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքները. Դանիել Իոաննիսյան

Քաջարանի որոշ թափթփուկներ, որոնք սպառնացել են կոմիբինատի աշխատակիցներին, պառկելու են ասֆալտին. Փաշինյան (տեսանյութ)

Լին Թրեյսին այցելել է ՊՆ Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Ոստիկանությունը Դեմոկրատական կուսակցության ակտիվիստներին բերման է ենթարկել․ Արզաքանցյանը տեսանյութեր է հրապարակել

Հայաստանը մեծ հավակնություններ և ներուժ ունեցող երկիր է․ Հայկ Չոբանյանը մասնակցում է GLEX-2021 միջազգային համաժողովին

Բայդենի մասնակցությամբ ԱՄՆ-ԵՄ գագաթնաժողովի ժամանակ կքննարկվի նաև Լեռնային Ղարաբաղի հարցը

Մեղրիում պահեստազորի փոխգնդապետը Փաշինյանին առաջարկեց Դավիթ Մաթեւոսյանին ազգային հերոսի կոչում շնորհել (տեսանյութ)

Բայդեն-Էրդողան հանդիպման արձագանքները միջազգային մամուլում և Թուրքիայում

Ոստիկանությունը հերքում է ընտրակաշառք բաժանելու համար բերման ենթարկելու և գործին ընթացք չտալու լուրերը

Հնդկաստանում նոր վիրուսի հետևանքով հեռացնում են հիվանդների աչքը. չի բացառվում, որ վարակը հասնի նաեւ Հայաստան

ԱԳՆ հայտարարությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահների՝ Արցախի օկուպացված տարածքներ այցելության առնչությամբ

Անահիտ Ավանեսյանը և Գևորգ Սիմոնյանն այցելել են Պրոֆ. Ռ. Յոլյանի անվան Արյունաբանական կենտրոն և դարձել արյան դոնոր

Ուկրաինայի անհեթեթ հայտարարությունները

Ընտրություններից հետո գալու ենք՝ որոշ թափթփուկ պաշտոնյաների վզներից բռնելու. նրանց կտեսնեք ասֆալտին պառկած. Փաշինյան

Տեղեկատվությունը հաստատվելու պարագայում իրավապահների կրունկների տակ եք հայտնվելու, զգուշացնում եմ․ Արեն Մկրտչյան

Ստացվել է առերևույթ ընտրական հանցագործության վերաբերյալ 138 հաղորդում. 6 քրեական գործ է հարուցվել․ դատախազություն

«Հեյնիկեն» գարեջրի շշերին տպվել են բոլոր երկրների դրոշները, որտեղ անցկացվելու են ֆուտբոլի Եվրո2020 առաջնության խաղերը

Հնդկաստանում մահացել է 39 կին, 94 երեխա և 33 թոռ ունեցող ընտանիքի հայրը