Կարծում եմ, որ մեր տնտեսական աճը 2020-ին կլինի 5-ից 6 տոկոսի շրջանակներում. Արտակ Մանուկյան

2019-ը ՀՀ տնտեսության գրեթե բոլոր ճյուղերի համար բարենպաստ տարի էր: Դա են փաստում թե՛ վիճակագրական տվյալները, թե՛ հավաքագրված հարկերը: 2019-ի հունվար-նոյեմբերին 2018-ի հունվար-նոյեմբերի համեմատ ՀՀ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է 7.5 տոկոսով: Բարձրացան ուսուցիչների, փրկարարների, զինծառայողների, անտառապահների, շտապօգնության բժիշկների աշխատավարձերը: 2015 թ. հուլիսից ի վեր 55000 դրամ կազմող նվազագույն աշխատավարձը 2020-ին կդառնա 68000: Հունվարի 1-ից միջինը 10 %-ով կբարձրանան կենսաթոշակները:

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն օրեր առաջ հայտարարել էր, որ դեկտեմբերի 23-ի դրությամբ պետական բյուջեն գերակատարվել է 89 մլրդ դրամով (նախատեսված էր հավաքագրել 1 տրլն 401 մլրդ դրամ): Մինչեւ տարեվերջ ՊԵԿ-ն ակնկալում է գերակատարումը դարձնել մինչեւ 101 մլրդ դրամ:

Կառավարության նախաձեռնությամբ շուրջ 9 հազար տնտեսվարողների վերադարձվեց 56 մլրդ դրամ դեբետային մնացորդներ, ինչն աննախադեպ էր: Դրանք գոյացել էին մինչեւ 2017 թ. հուլիսի 1-ը: Գնաճը կազմել է 0.9 տոկոս, չնայած թույլատրելին մինչեւ 4 տոկոսն էր:

Տեղի է ունեցել Հարկային օրենսգրքի փոփոխություն, որի պտուղները հիմնականում քաղելու ենք 2020-ին: Եկամտահարկը համահարթեցվելու է՝ բոլորի համար 23 տոկոս: Տարեկան մինչեւ 24 մլն դրամ շրջանառություն ունեցող բիզնեսն ազատվելու է հարկերից: 2019-ին ՀՀ-ն մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ով առաջ է անցել Վրաստանից, իսկ 2020-ին, ԱՄՀ-ի կանխատեսմամբ, առաջ կանցնի նաեւ Ադրբեջանից:

Տարին արդյունավետ չէր միայն գյուղատնտեսության համար: Այնտեղ ունենք 4.8 տոկոսի չափով անկում: Սակայն ոլորտի զարգացման համար ներդրվել են մի շարք ծրագրեր, որոնք կգործեն եկող տարվանից. օրինակ՝ փոքր եւ միջին ջերմատնային տնտեսությունների ներդրման պետական աջակցության ծրագիրը: 2019 թ. գրանցած արդյունքների եւ 2020-ի ակնկալիքների մասին ՀԺ-ն զրուցել է ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանի հետ:

- Պարոն Մանուկյան, 2019-ը ինչպիսի՞ տարի էր ՀՀ տնտեսության համար: Որո՞նք են հիմնական ձեռքբերումները:

- 2019-ին կանխատեսվում էր 4.9 տոկոս տնտեսական աճ, բայց ներկա պահին կարող ենք ասել, որ ամենապահպանողական գնահատականներով տարեվերջում տնտեսական աճը կլինի 7.3-7.4 տոկոսի շրջանակներում: Դա արդեն իսկ խոսում է այն մասին, որ պլանավորված սցենարից իրավիճակը շատ ավելի դրական զարգացում է ունեցել: Սա նաեւ ամրապնդում է երկրորդային վիճակագրությունը. հարկերի պլանային ցուցանիշների նկատմամբ գերակատարումը: Երկրորդային վիճակագրություններից մեկը, որը հաճախ անտեսվում է՝ գործազրկության մակարդակի նվազումն է: Չմոռանանք խոսել ծառայությունների՝ հատկապես զբոսաշրջության տպավորիչ աճի մասին: Պետությունը պետք է 3 բան անի, որպեսզի հանրային բարիք ապահովի. պետք է ապահովի անվտանգությունը, պետք է կրթի եւ պետք է բուժի: Անվտանգության, մասնավորապես պաշտպանական բնագավառում, կարծում եմ, ակնհայտ է բոլոր դրական ձեռքբերումները, թե՛ սպառազինությունների, թե՛ սննդի մատակարարման համակարգի առումով: Կրթության ոլորտում որոշակիորեն խնդիրների գույքագրում է եղել. 2020-ին կրթությանն ուղղված ծախսերն աճելու են 13 տոկոսով: Առողջապահության բնագավառում եւս, ինչպես աշխատավարձերի, այնպես էլ ծառայությունների հասանելիության՝ մասնավորապես անվճար փաթեթների ընդլայնման քաղաքականություն է իրականացվում: Սրանք են այն հիմնական 3 հանրային ծառայությունների ուղիները, որոնք, իմ կարծիքով՝ տեսանելի եւ չափելի են: Ճանապարհաշինության մասին չեմ էլ խոսում:

 - Ո՞ր ոլորտներն են սպասվածից դանդաղ տեմպերով շարժվել:

- Կառավարության գրեթե բոլոր նիստերի օրակարգում ներառված են ռազմավարական լուծումներ: Բայց ինձ համար, որպես ԱԺ ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հանձնաժողովի փոխնախագահ՝ չափազանց կարեւոր է գնումների մասին օրենքի էլ ավելի մեծ մասնակցություն ապահովելու օրենսդրական բարեփոխումները: Գնումների մասին այն օրենքը, որը կա՝ մի շարք բացթողումներ ունի: Մենք ֆինանսների նախարարության հետ համատեղ կփորձենք այդ խնդիրները լուծել: Որպեսզի չխուսափեմ ձեր հարցից, մի բան էլ ասեմ. չափազանց հաճախ, որպես համեմատաբար ավելի դանդաղ տեսանելի արդյունք՝ ներկայացվում է ներդրումները, մասնավորապես օտարերկրյա ներդրումների ներհոսքը: Դա «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության դրոշակն է դարձել եւ նրանք հաճախ են դրա մասին խոսում:

Եթե մենք դիտարկում ենք օտարերկրյա ուղղակի ներդրողների հետ աշխատանքը, այստեղ իհարկե ցուցանիշների առումով տեմպը ավելի դանդաղ է: Բայց ես մի բան ասեմ. նախկին իշխանությունների ժամանակվա ներդրողները տարատեսակ շեյխեր էին, Կիպրոսում օֆշորների հյուրանոցային բիզնեսում ֆորմալ թղթի վրա ուղղակի օտարերկրյա ներդրում արձանագրող էին: Իսկ ներկա իրավիճակում, այն իրապես օտարերկրյա ներդրողը, որը հետաքրքրված կարող է լինել ՀՀ-ով, նա պետք է սեղանի վրա ունենա 2 հարց, ինչո՞ւ Հայաստան եւ ոչ Վրաստան, քանի որ Վրաստանը տրանսպորտային ծախսերի տեսանկյունից ավելի գրավիչ է: Եվ երկրորդը. ի՞նչ օրենսդրական լավ հնարավորություններ կամ ուղենիշներ կան:

- Միշտ կարեւորվում է ծախսերի արդյունավետությունը. կառավարությունն, ըստ ձեզ, անարդյունավետ ծախսեր իրականացրե՞լ է:

- Ինձ համար խնդրահարույց է գնումներում 1 անձից ձեռքբերումների բարձր տեսակարար կշիռը: Կարծում եմ, որ 1 անձից ձեռքբերումների մի մասը օբյեկտիվ պատճառներ ունի, քանի որ պայմանները խստացվել են, եւ խաղացողներն ավելի քիչ են հետաքրքրված պետական գնումներով:

- 2020-ի համար ի՞նչ կանխատեսում ունեք, ինչքա՞ն կկազմի տնտեսական աճը, եւ ըստ ձեզ ո՞ր ոլորտներում շոշափելի աճ կգրանցվի:

- Այդ կանխատեսումները շատ վերացական են, բայց կարծում եմ, որ մեր տնտեսական աճը կլինի 5-6 տոկոսի շրջանակներում: Մենք պետք է նայենք, թե որտեղ է այն պոտենցիալը, որ թերի ենք օգտագործում: Կարծում եմ, որ գյուղատնտեսությունը որոշակիորեն կշտկի իր վիճակը: Արդյունաբերության աճին զուգահեռ կարծում եմ, որ զարկ կտրվի նաեւ շինարարությանը: 2-րդ եռամսյակում մենք նաեւ օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների մասին շատ ավելի լավ թվային ցուցանիշներ կունենանք:

- Հունվարի 1-ից ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող երկրներից ներկրվող շուրջ 700 ապրանքների գներ կթանկանան: Դա ի՞նչ ազդեցություն կունենա բնակչության սոցիալական վիճակի վրա, թե՞ ԵԱՏՄ երկրներից հնարավոր կլինի նույնանման ապրանքներ ձեռք բերել՝ ավելի մատչելի պայմաններով:

- Իհարկե, ապրանքատեսակներ կլինեն, որ հնարավոր կլինի դրա էֆեկտը ավելի մեղմել: Բայց, այնուհանդերձ, այն որոշակի գնաճային ճնշում կբերի: Իրարից անկախ 2 կառույցներ՝ Կենտրոնական բանկը եւ Էկոնոմիկայի նախարարությունը կանխատեսում են, որ դրա համալիր ազդեցությունը գնաճի վրա կկազմի 0.5 տոկոս: Այսինքն՝ գնաճը կմնա կառավարելի շրջանակներում: Մենք շատ ենք խոսում գնաճի մասին, բայց եթե կա տնտեսության աշխուժացում՝ գնաճը որոշակիորեն օբյեկտիվ է:

Տպել
1750 դիտում

ԱԺ-ն կարող է ինքնալուծարման հնարավորություն ստանալ. «Իմ քայլը» խմբակցությունում նախագիծ է շրջանառվում

«Քոնթուրգլոբալ հիդրոկասկադ» ՓԲԸ-ն հայտարարում է մրցույթ

Ոսկեհասկ գյուղի բնակիչներին դանակահարած 20-ամյա երիտասարդը կալանավորված է (տեսանյութ)

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է օգտվել ոսկյա իրերի գրավադրմամբ վարկեր ձևակերպելու շահավետ պայմաններից

Զորավանի միջնակարգ դպրոցում տեղադրվել է 5 կՎտ հզորության արևային կայան

Տաթեւիկ Հայրապետյանը համամիտ չէ, որ գերիների վերադարձի հարցը ԵԽԽՎ նիստի օրակարգ չընդգրկելը ձախողում է

Փրկարար ծառայությունը հանդես է եկել հունվարի 1-ից 25-ն իրականացված աշխատանքների հաշվետվությամբ

ԵԽԽՎ-ում քաղաքական երկու խմբերի ղեկավարներ հարց են բարձրացրել հայ ռազմագերիներին ազատ արձակելու վերաբերյալ․ Մարուքյան

ԱԻՆ բուժապահովման վարչության պետին պետական պարգևներեն շնորհվել

«System of a Down»-ը կազմակերպում է առցանց դրամահավաք՝ աջակցելու Արցախում վիրավորված զինծառայողներին

Մինչ բնակարանի գնման կազմակերպումը քաղաքացուն առաջարկվել է բնակտարածք և աշխատանք․ նախընտրել է ապրել դրսում

«Արդար չէ այն նեգատիվը, որ այս պահին կա տիկին Մակունցի անձի նկատմամբ. կարեւորը առաջադրանքն է, որ տրվում է դեսպանին»

Հրդեհ է բռնկվել Հրաչյա Քոչարի փողոցի կրպակներից մեկում

Նպաստառուից 70.000 դրամ կաշառք պահանջած պաշտոնյան ձերբակալվել է գումարը ստանալու պահին (տեսանյութ)

Արայիկ Հարությունյանը շնորհավորել է Արցախի հերոս Կարեն Ջալավյանին՝ ծննդյան 50-ամյակի կապակցությամբ

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն Արագածոտնի մարզում․ հետախուզման մեջ գտնվող մեքենաներ են հայտնաբերվել (տեսանյութ)

Հինգերորդ զորամիավորումում անցկացվել է մարտական հերթապահության հերթափոխ (լուսանկարներ)

Հայտնի են ձյան վոլեյբոլի Հայաստանի առաջնության մրցանակակիրները

Հայաստանի հավաքականի պաշտպանը տեղափոխվել է «Փյունիկ»

ՀՖՖ վեց անդամների անդամությունը կասեցվել է. ՀՖՖ գլխավոր քարտուղարը պարզաբանում է

Շրջակա միջավայրի նախարարությունում տեղի է ունեցել իր ձևաչափով նախադեպը չունեցող հանդիպում․ Ռոմանոս Պետրոսյան

ՀՀ-ն վերահաստատում է հավատարմությունն ու նվիրվածությունը Եվրոպայի խորհրդի որդեգրած սկզբունքներին և նպատակներին. ԱԳՆ

Գերմանիայից հատուկ չվերթով Երևան է ժամանել 30 տոննա հումանիտար օգնություն․ Երևան է տեղափոխվել նաև երկու միկրոավտոբուս

Փանիկում կիրականացվի բնակչության տարհանում, կփորձարկվեն էլեկտրաշչակները

Առաջիկայում կհայտարարվի այլընտրանքային նախադպրոցական ծառայությունների մրցույթ. ԿԳՄՍՆ

Լարսը բաց է. ռուսական կողմում 500 բեռնատար է կուտակված

ՀՀ էկոնոմիկայի և ԻԻՀ արդյունաբերության, հանքերի և առևտրի նախարարները հուշագիր են ստորագրել

Շինուհայր-Հարժիս ավտոճանապարհը դժվարանցանելի է, Մասիս քաղաքում մառախուղ է

Դպրոցի տնօրենի մրցույթում երկու հաղթող կա․ մինչ նախարարը որոշում կկայացնի, ուսուցիչները բողոքի ցույց էին անում

«Քաղաքական պեդոֆիլիա»՝ ըստ ռուսական պետական ԶԼՄ-ների, արդարության պայքար՝ ըստ ցուցարարների. Նավալնիի գործի նոր էջը

ԱԱՏՄ ներկայացուցիչները հանդիպել են «Երևանտրանս» ՓԲ ընկերության պատասխանատուների հետ

Քննարկվում է հանել դասարանում առավելագույնը 20 սովորողի առկայությունը թույլատրող դրույթը. Ժաննա Անդրեասյան

Ծիծեռնակաբերդի խճուղում մեքենաներ են բախվել. կան տուժածներ

Պատերազմի մասնակիցներն ու նրանց ընտանիքի անդամները շուտով կստանան առաջին կիսամյակի ուսման վարձի փոխհատուցումը

Հայաստան է ժամանել ՌԴ զինված ուժերի պատվիրակությունը (լուսանկարներ)

Պուտինը մեկնաբանել է Գալենջիկի «պալատի» մասին Նավալնիի ֆիլմը

Դպրոցից մոտ 13 միլիոն 500 հազար դրամի ջեռուցման մարտկոց են գողացել․ դեպքը բացահայտվել է (տեսանյութ)

ԱԳ նախարարն Օդրի Ազուլեի հետ զրույցում ընդգծել է մշակութային ժառանգության պահպանության քայլերի ձեռնարկման հրատապությունը

Խաղաղապահ բրիգադում անցկացվել է շարային ստուգատես

Երկրաֆիզիկոս Սերգեյ Նազարեթյանը պարգևատրվել է «Կանխարգելում, Օգնություն, Փրկություն» մեդալով