Ծննդկանի համար 20 կմ գնալը խնդիր չէ, Շիրակի ճանապարհներն էլ շատ լավն են. Գայանե Ավագյան

Մարալիկում չի եղել մանկաբարձական բաժանմունք, եղել է մանկաբարձա-գինեկոլոգիական ծառայություն, որը որակյալ մատուցելու համար բուժկենտրոնը չի ունեցել անհրաժեշտ բոլոր սարքավորումները և մասնագիտական ներուժը. բուժկենտրոնի ղեկավարությունն արդեն գրավոր զգուշացված է, որ այլևս պետությունը չի գնելու մանկաբարձագինեկոլոգիական ծառայություն, քանի որ այդ պայմաններում այդ ծառայությունը մատուցելը մոր և մանկան առողջության տեսանկյունից մեծապես ռիսկային է. այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ առողջապահության նախարարության Մայրական և վերականգնողական առողջության պահպանման բաժնի պետ Գայանե Ավագյանը:

«Վերջին տարիներին Մարալիկի բուժկենտրոնն ունենում է 106, 110 ծննդաբերություն, այսինքն՝ շաբաթը մեկ-երկու ծննդաբերություն: Չկա կադրային պահանջվող հագեցվածությունը, չկա վիրահատող մանկաբարձ-գինեկոլոգ, չկա անեստեզիոլոգ-րեանիմատոլոգ, նեոնատոլոգ, հետևաբար, թողնել մանկաբարձական մահճակալների հետագա ծավալումը վտանգ է ներկայացնում մայրացող կանանց և նորածինների համար:

Հայերը շատ իմաստուն ժողովուրդ էին, նրանք մայրացող կնոջն ասում էին՝ ազատվեց. չէին ասում՝ ծննդաբերեց: Աշխարհի ոչ մի բառարանում «ծննդաբերել»-ը «ազատվել» բառով չի փոխարինվում: Հայերենում փոխարինվում է, քանի որ հայերը գիտեին այն ռիսկերը, վտանգները, որ սպասվում է ծննդաբերության ժամանակ»,- ասաց Ավագյանը:

Եթե, օրինակ, ծննդաբերությունից հետո կնոջ ընկերքը չանջատվի, և շտապ պետք լինի արգանդի հեռացում, անեստեզիոլոգի և գինեկոլոգի բացակայության պայմաններում, ըստ նրա, հնարավոր է չկարողանան կնոջը փրկել: «Գյումրիի ծննդատանը, Արթիկում կփրկվի, Մարալիկում չի փրկվի: Հիմնական նպատակը մայրացող կանանց անվտանգության ապահովումն է»,- ասաց Ավագյանը:

«Հայկական ժամանակ»-ի այն հարցին, թե եթե այսօր երիտասարդ բժիշկներ ցանկություն հայտնեն աշխատել Մարալիկում, պետությունը կաջակցի՞, թե այս որոշումը վերջնական է, Ավագյանն ասաց. «Սա որակի խնդիր է. հասկանո՞ւմ եք, կինը ունի տարբեր օրգաններ և այդ օրգանները կարող են լինել պրոցեսի մեջ: Եվ պետք է թերապևտ, էնդոկրինոլոգ, մեկ մասնագետով խնդիր չի լուծվի: Պետք է կենտրոնում գոնե չորս մանկաբարձ-գինեկոլոգ լինի: Բայց նաև, հնարավոր չէ չորս մանկաբարձ-գինեկոլոգ նստեցնել բուժկենտրոնում, որ ամիսը 20 հազար աշխատավարձ ստանան»:

Այն դիտարկմանը, որ նման բուժկենտրոններում աշխատողների համար պետության մոտեցումը կարող է տարբերակված լինել և աշխատավարձն էլ հաշվարկվի ոչ թե՝ ըստ մատուցված ծառայությունների, այլ՝ որևէ այլ բանաձևով, Ավագյանն ասաց. «Լավ, ավելացնենք, երկու, երեք, չորս անգամ, 80 հազարով բժիշկ կգնա՞ այնտեղ աշխատելու»: Նա հիշեցրեց, որ ծննդաբերական ծառայություն իրականացնող բուժկենտրոններում պետք է իրականացվի շուրջօրյա հերթապահություն, և մեկ բժիշկը տարին բոլոր շուրջօրյա աշխատել չի կարող:

Նախորդ տարի 106 ծննդկան օգտվել է Մարալիկի ծննդատնից, հնարավո՞ր չէ վերազինել կենտրոնն այնպես, որ ոչ ռիսկային վիճակում գտնվող ծննդկանները, նախապես տեղեկացված լինելով հավանական խնդիրների մասին, կարողանան ընտրել այս բուժհաստատությունը: Այս հարցին ի պատասխան Ավագյանը նշեց, որ նախարարությունն իրազեկման ծրագրեր է մշակում՝ իրենց մոտեցումների նպատակահարմարությունը հիմնավորելու համար. «Մենք նախատեսում ենք, որ նախարարությունը դա կանի Առողջապահության ազգային ինստիտուտի հետ: Գյուղ առ գյուղ կշրջենք, կխոսենք հղիների ու բուժաշխատողների հետ, կբացատրենք բոլոր վտանգները, որպեսզի կինը զգա այդ ամենը: Մենք կուժեղացնենք շտապօգնության ծառայությունը, որ կարողանան ճիշտ կողմնորոշվել և հղիին տեղափոխել ճիշտ հաստատություն»:

Արդա՞ր է նույն՝ «ծնունդների՝ 150-ին չհասնելու պարագայում ծառայությունը կասեցնելու» սկզբունքը կիրառել և՛ 5-10 ծնունդ ունեցող բուժկենտրոնների, և՛ 106-110 ծնունդ ունեցող Մարալիկի համար, ավելի հարմար չէ՞ր լինի գնալ սարքավորումներով վերազինման ճանապարհով: Ավագյանն ասաց, որ այս որոշումը կայացվել է բոլոր գործոնները հաշվի առնելու արդյունքում՝ հավելելով, որ «ողջամիտ» բուժկենտրոնները՝ Գառնիի, Դսեղի, Ջերմուկի, Մերձավանի, ինքնալուծարվել են՝ դադարել են մանկաբարձական բուժօգնություն ցուցաբերել: ԱՆ պետական առողջապահական գործակալության պետ Ծաղիկ Վարդանյանը հավելեց, որ Հայաստանում կան բուժհաստատություններ, օրինակ՝ Արագածավանի, Ծաղկահովիտի, Աչաջուրի կենտրոնները, որոնց մանկաբարձական ծառայությունները կասեցման եզրին են: 

«Այս որոշման արդյունքում պետությունը ոչ մի կոպեկ փող չի խնայում: Ծնունդը որտեղ գնաց, նրա հետևից գնալու է գումարը: Եվ ի դեպ, այս տարվանից ծննդաբերության պայմանագրում գումար չի ֆիքսվելու, այն լինելու է բաց պայմանագիր, ինչքան կատարեցին, այնքան գումար են ստանալու»,- նշեց նա:

Վարդանյանը հավելեց, որ որպես պետական պատվերի գնորդ՝ այլևս այս ծառայությունը չեն գնելու, սակայն կենտրոններին արգելված չէ մատուցել այն վճարովի հիմունքներով. ուղղակի որակի երաշխավորն այլևս պետությունը չէ: «Իսկ որակը մեզ համար առաջինն է. այսօր առողջապահության համակարգում որակի լուրջ խնդիր ունենք: Այլ երկրներում բուժկենտրոնները հյուրանոցների պես «աստղեր» են ստանում: Մեզ մոտ վճարովի ծառայությունների որակը չի կարգավորվում: Մեր ձեռնարկած միջոցները դեռ շատ նախնական քայլերն են»,- նշեց նա:

Այն հարցին, որ հղիության վերջին ամսվա ընթացքում մի քանի անգամ կարող են լինել կեղծ կծկանքներ, և 20-30 կմ ճանապարհը հղին-ծննդկանը ստիպված լինի անցնել մի քանի անգամ՝ եղանակային բավական բարդ պայմաններում, ճանապարհների վատ վիճակում, երբ հղիության վերջին շրջանում գտնվողի համար մեքենայի ամեն փոքրիկ երերումը ցավոտ, անտանելի կարող է լինել, Ավագյանը պատասխանեց. «Դա խնդիր չէ: Այդ ճանապարհները շատ լավն են այսօր էլ, և իդեալական լավն են դառնալու»: Նա հիշեցրեց, որ Էստոնիայում մեկ բուժկենտրոնը սպասարկում է 200 կմ շրջագծի մեջ առկա բոլոր բնակավայրերը. «Մենք ի՞նչ ենք ուզում, որ բոլոր շենքերում ունենանք ծննդաբերական բաժանմունք, որ կինը ոչ մի տեղ չգնա՞»:

Բուժկենտրոն հասնել-չհասցնելու վտանգ ևս չի տեսնում Գայանե Ավագյանը. «40 հազարից մեկ-երկուսի մոտ կարող է լինել, ասենք, 1-2 ժամում: Ծննդաբերությունը տևում է նվազագույնը 12 ժամ՝ կանոնավոր կծկանքից մինչև ծննդաբերելը: 12 ժամում կարելի է հասնել նույնիսկ Թբիլիսի»:

Կարմեն Մարտիրոսյան

Տպել
1646 դիտում

Գալիս են ոչ թե մեր, այլ՝ Ֆրունզի մոտ, պարզապես Ֆրունզը տանը չէ. Գյումրիում գիշերը թանգարանային էր (լուսանկարներ)

ԱՄՆ իշխանություններն Աֆղանստանից զորքերի դուրս բերման դեպքում վատագույն սցենար ևս կանխատեսում են

Գյումրու «Շիրակ» օդանավակայանը կհարմարեցվի նաև ռազմական ինքնաթիռների թռիչքի ու վայրէջքի համար

Մեկնարկել է դպրոցներում էկոակումբների հիմնման փորձնական ծրագիր․ լավագույններին կտրվեն փոքր դրամաշնորհներ

Արման Անդրեասյանն ու Արման Ավագյանը՝ ըմբշամարտի Եվրոպայի Մ-23 առաջնության բրոնզե մեդալակիրներ

Ձորն ընկած 15 տարեկան երեխան սանավիացիայով Լոռուց տեղափոխվել է Երևան

14-ամյա երեխան հեծանիվով վրաերթի է ենթարկվել «Սասունցի Դավիթ» կայարանի մոտ

Առանց նախապայմանների ելման դիրքեր չվերադառնալու դեպքում ՀՀ-ն իրավունք է վերապահում խնդիրը լուծել ուժային տարբերակով․ ՊՆ

Կարմիրգրքյան բեզոարյան այծերը «շարվել» են լուսանկարվելու

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում․ հայտնաբերվել է 1000-ից ավելի խախտում (տեսանյութ)

Զորամիավորումում անցկացվել են շտաբային մարզումներ

ՀՀ պատվիրակությունը Մոսկվայում կմասնակցի ԵԱՏՄ երկրների ու Եգիպտոսի միջև բանակցություններին

Բաբաջանյանն ու Շիրինյանը ստորագրեցին արտահերթ ընտրություններին միասին հանդես գալու մասին հուշագիրը

Ավստրիան պատասխանել է Էրդողանի անեծքին

Հայաստանի Հանրապետությունում Իտալիայի նոր դեսպան է նշանակվել Ալֆոնսո Դի Ռիզոն

Հայ ըմբիշներ Պապիկյանն ու Ալիխանյանը դուրս եկան Եվրոպայի Մ23 առաջնության եզրափակիչ (Տեսանյութ)

Շատերը ուշադիր չէին, բայց ՌԴ-ն հրաժարվեց գործընկերային բեռից. ըստ քաղաքագետի՝ ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք փնտրելու ժամանակն է

Հայտնի են Հայաստանի հեծանվային մարզաձևի առաջնության հաղթողները

Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Ալիևն «էդ անտեր» միջանցքը չի ստանալու, որովհետև ճանապարհը որի վրայով ինքը կուզենար միջանցք ստանալ, տեր ունի. Եղոյան

Անցկացվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարին կից հասարակական խորհրդի հերթական նիստը

Լոռու մարզպետն ու Ռուսաստանի դեսպանը Տավուշում քննարկել են համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները

Ռուսաստանյան ավիաընկերությունները դադարեցնում են դեպի Թուրքիա բոլոր թռիչքները

ՀԱՊԿ Հավաքական ԱԽ նախագահը հանձնարարականներ է տվել. Արմեն Գրիգորյանի հեռախոսազրույցը Նասրուլլո Մախմուդզոդայի հետ

Հաստատվել է այս տարվա քննական կենտրոնների ցանկը

Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Վանաձորում քաղաքացին ընկել է դպրոցի հետնամասում գտնվող փոսը. փրկարարները դին դուրս են բերել

Վահան Քերոբյանն ընդունել է Ճապոնիայի դեսպանին․ Ճապոնիան մտադիր է ընդլայնել Հայաստանի հետ համագործակցության շրջանակը

Թուխ Մանուկ վանքի խաչքարի վրայի խաչը համայնքի բնակիչներն են տեղադրել 5 տարի առաջ. պատկան մարմիններն ասում են՝ անզոր ենք

ՍԱՏՄ-ն կաթնամթերքի արտադրամասի գործունեություն է կասեցրել

Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է ԵԱՏՀ խորհրդի նիստին

Ռուբեն Հախվերդյանը խորհրդարանական ընտրություններին կմասնակցի Տիգրան Խզմալյանի հետ

ՀԱԿ-ը մասնակցելու է ընտրություններին. Տեր- Պետրոսյանը կգլխավորի ընտրական ցուցակը. հայտնի է՝ ով կղեկավարի ընտրական շտաբը

Հայաստանը միջպետական գանգատ է ներկայացրել ՄԻԵԴ ընդդեմ Թուրքիայի

Պատվաստվել են Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի աշխատակիցները

Պաշտպանության բանակը կա, մնալու է և կդառնա ավելի մարտունակ․ Արցախի նախագահը խորհրդակցություն է անցկացրել

Երեւանի Պուշկին-Սարյան փողոցների խաչմերուկում՝ 3 հարկանի շենքի տանիքում, հրդեհ է բռնկվել (լուսանկարներ)

Երեկ ադրբեջանցի եւ հայ զինվորականների միջեւ վիճաբանություն է եղել, որն արագ հարթվել է. ՊՆ

Թանգարանների միջազգային օրվա շրջանակում Վահրամ Դումանյանն այցելել է Ալ․ Սպենդիարյանի տուն-թանգարան

ԱՍՀ նախարարությունը միանվագ 250 հազար դրամ աջակցություն է տրամադրում թրաֆիքինգի և շահագործման ենթարկված անձանց