Ռեֆորմիստ Ռոհանին հեռանում է. Իրանի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթում են «բազեները»

Փետրվարի 21-ին Իրանում տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրությունները: Նախնական արդյունքներով՝ ապագա խորհրդարանի մեծամասնությունը՝ շուրջ 70 տոկոսը կազմելու են կոշտ արտաքին քաղաքականության կողմնակից պահպանողականները, որոնք վայելում են նաեւ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) աջակցությունը: Ներկայիս նախագահ, ռեֆորմիստ համարվող Հասան Ռոհանիի համախոհները ստացել են ձայների մոտ տասը տոկոսը: Մնացած 20 տոկոսը բաժին է հասել «չափավորներին»:

Նախեւառաջ հարկ է նշել, որ Իրանում ընտրություններն անցնում էին երկրի համար բավական բարդ ժամանակաշրջանում: Արտաքին քաղաքականության ամենազգալի մարտահրավերը շարունակում են մնալ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները, որոնք, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ միջուկային գործարքից դուրս գալու մասին որոշումից հետո շարունակաբար լարվում են, իսկ գագաթնակետին հասան հունվարին, երբ սպանվեց գեներալ Քասեմ Սուլեյմանին: Նույն իրադարձությունների շարքում կարելի է դիտարկել ուկրաինական մարդատար ինքնաթիռի պատահական խոցումը ԻՀՊԿ-ի կողմից, ինչն իշխանության նկատմամբ նոր բացասական տրամադրությունների առիթ հանդիսացավ երկրի ներսում: Քաղաքացիները մի մասը դժգոհում էր իշխանություններից նաեւ մինչ այդ, մասնավորապես, 2019թ. նոյեմբերին, երբ տեղի ունեցան զանգվածային հակակառավարական ցույցեր՝ պայմանավորված սոցիալ-տնտեսական վիճակով:

Ինչ վերաբերվում է ապագա պատգամավորներին «պահպանողականների» կամ «ռեֆորմիստների» շարքին դասելուն, ապա քաղաքական կուսակցությունների բացակայության պայմաններում Իրանի քաղաքական դաշտի այս տարանջատումը խիստ պայմանական է. ռեֆորմիստները հանդես են գալիս տնտեսության ազատականացման եւ մասնավորեցման դիրքերից, ինչպես նաեւ կողմ են Արեւմուտքի հետ ավելի փափուկ քաղաքականություն վարելուն, մինչդեռ պահպանողականները դեմ են Արեւմուտքի հետ «քաղաքական առեւտրի» մեջ մտնելուն եւ հանդես են գալիս տնտեսության պետական կարգավորման դիրքերից: Այդուհանդերձ, ելնելով Իրանի քաղաքական համակարգի առանձնահատկությունից՝ որեւէ լուրջ համակարգային փոփոխություն նրանք չեն կարող իրականացնել առանց Իրանի հոգեւոր առաջնորդի մասնակցության:

Ըստ DPA գործակալության հարցումների՝ այդ կարծիքին է նաեւ իրանցիների մեծ մասը, որոնք նշել են, թե խորհրդարանը, անկախ դրա կազմից, ի զորու չէ լուծել երկրի առջեւ ծառացած քաղաքական եւ տնտեսական խնդիրները: Թերեւս հենց դրանով էլ պայմանավորված էր ընտրություններին մասնակցության աննախադեպ ցածր տոկոսը. քվեարկել է ընտրության իրավունք ունեցող իրանցիների ընդամենը 42,6 տոկոսը: Իշխանության տարբեր ներկայացուցիչներ փորձել են բացատրել մասնակցության ցածր տոկոսը «օբյեկտիվ» պատճառներով: Իրանի ներքին գործերի նախարար Աբդուլռեզա Ֆազլին մասնավորապես փորձել էր արդարացնել մասնակցության սովորականից ցածր տոկոսը վատ եղանակով եւ կորոնավիրուսի տարածման մասին լուրերով, իսկ հոգեւոր առաջնորդ Ալի Խամենեին ուղղակիորեն մեղադրեց «թշնամական քարոզչությունը»՝ նկատի ունենալով որոշ գործիչների՝ ընտրությունները բոյկոտելու մասին կոչերը:

Իրանցի մի շարք ակտիվիստներ իրոք կոչ էին արել բոյկոտել ընտրությունները: Նրանց դժգոհության պատճառը ռեֆորմիստ եւ չափավոր բազմաթիվ թեկնածուների գրանցման արգելափակումն էր: Այս ընտրությունները ռեկորդային էին նաեւ այդ ցուցանիշով: 290 մանդատի համար պայքարելու հայտ էին ներկայացրել ավելի քան 16 հազար քաղաքացի, սակայն Սահմանադրության պահապանների խորհուրդը հավանություն էր տվել միայն 7148 թեկնածուի գրանցմանը: Արգելափակված թեկնածուների շուրջ երեք քառորդը չափավոր կամ ռեֆորմիստ գործիչներ էին, որոնք աջակցում էին գործող նախագահ Հասան Ռոհանիին:

Չի կարելի ասել թե Իրանի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները լուրջ փոփոխություններ են խոստանում երկրի ներքին եւ արտաքին քաղաքականությունում: Ինչպես արդեն նշվեց՝ առանց Խամենեի համաձայնության՝ նման փոփոխությունների փորձերը դատապարտված են անհաջողության, իսկ Խամենեի ցանկության դեպքում՝ գործնականում կարեւոր չէ, թե ինչ ուղղվածություն ունի խորհրդարանական մեծամասնությունը: Արտաքին քաղաքականությունում լուրջ փոփոխությունների բացակայության մասին է վկայում նաեւ Ռոհանիի հայտարարությունը, որ Իրանը պատրաստ է ԵՄ-ի հետ բանակցություններ վարել տարածաշրջանային անվտանգության հարցերի շուրջ եւ կողմ է միջուկային համաձայնագրի պահպանմանը:

Ընտրությունների արդյունքների ամենատեսանելի ակնարկը, թերեւս, այն է, որ 2021թ. նախագահական ընտրություններից հետո Հասան Ռոհանին հեռանալու է, իսկ նրան փոխարինելու է նոր գործիչ, որը կներկայացնի արդեն «պահպանողականների» թեւը: Այդ ժամանակ էլ, միգուցե, ի հայտ կգա արտաքին քաղաքականության է՛լ ավելի «կոշտ գիծը»:

Տպել
3162 դիտում

«Ես Աստված եմ... ես սպանելու եմ մեծ քանակությամբ բիոաղբ». Կազանի դպրոցի հրաձիգի գրառումն ու ողբերգությունը

Իսրայելը հրթիռակոծվում է. հարյուրավոր հրթիռներ՝ Թել-Ավիվի ուղղությամբ. թիրախավորվել է օդանավակայանը (տեսանյութ)

Կոտայքի մարզպետը Չարենցավանի բժշկական կենտրոնում ծանոթացել է համավարակի դեմ պատվաստումային գործընթացի ակտիվությանը

Քոչարյանը մերժել է Գեւորգ Պետրոսյանին. նախկին ԲՀԿ-ականը նոր ցուցակ է փնտրում

Գյումրիում փակվել են Covid բաժանմունքները. չինական պատվաստանյութը դեռ Շիրակ չի հասել

Ընթանում են Արտաշատ քաղաքի Իսակով փողոցում ասֆալտապատման թերությունները շտկելու աշխատանքները

Արտաշատ քաղաքում վաճառված հասարակական օգտագործման կանաչ տարածքների գործով տեսչական մարմինը դիմել է դատախազություն

Ադրբեջանի հայատյացության քաղաքականությունն ապացուցում է՝ արցախահայերը չեն կարող անվտանգ ապրել նրա կազմում․ Միրզոյան

Իսպանացի պատգամավորներն ու սենատորներն Ադրբեջանից պահանջում են ազատ արձակել հայ ռազմագերին

Լինենք պատասխանատու․ Նիկոլա Ազնավուրը պատվաստվել է կորոնավիրուսի դեմ

Ֆուտբոլի Հայաստանի առաջնությունը նոր առաջատար ունի

Անկախության 30-ամյա հոբելյանին ընդառաջ՝ Հայաստանի պատմության թանգարանը կազմակերպում է հանրապետական գիտաժողով

Ընդունելության քննություններին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 13360 դիմորդ․ երկրորդ փուլի հայտագրումը՝ հուլիսի 19-26-ին

Վերաբնակեցման նպատակով Արցախ է տեղափոխվել 54 ընտանիք

Ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի առաջնությունում հանդես կգան Հայաստանի 9 ներկայացուցիչներ

Արտակ Ապիտոնյանը և ՖԽՎ պատվիրակությունը անդրադարձել են գերիների անվտանգ հայրենադարձմանը

Նիկոլ Փաշինյանը հաստատել է Հայ-լեհական ռազմատեխնիկական համագործակցության հանձնաժողովի հայկական կողմի նոր կազմը

Պաղեստինաիսրայելական լարվածությունը պահպանվում է, հրթիռակոծությունը չի դադարում

Վստրեչի Ապերը 2 միլիոն դրամ գրավով ազատ է արձակվել. դատախազությունը բողոք է ներկայացրել

Գիլոյանը Սոֆիայում քննարկել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի մրցավարական կազմում Հայաստանից ներկայացուցիչ ունենալու հարցը

Հայաստանի բացառիկ կենդանական աշխարհը․ գորշ արջերը՝ Վայոց ձորում (լուսանկարներ)

Արսեն Զախարյանն ընդգրկվել է Ռուսաստանի հավաքականի ընդլայնված ցուցակում

Ծեծկռտուքի դեպքով ձերբակալվել են Կենտրոնի փոխթաղապետն ու գլխավոր մասնագետը

Բաղրամյան պողոտայից բերման ենթարկված Աչաջուրի բնակչի մոտ կանեփի նմանվող զանգված է հայտնաբերվել (տեսանյութ)

Գիտակրթական ոլորտում հայ-ռուսական համագործակցությունը մեծ ներուժ ունի. Արմեն Սարգսյանն այցելել է Լոմոնոսովի համալսարան

Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին Հայաստանում կհանդիպի Նիկոլ Փաշինյանի հետ. օրակարգը հայտնի է

Ուկրաինական Ռադան դավաճանության մեղադրանքներ է առաջադրել պատգամավորներ Վիկտոր Մեդվեդչուկի և Տարաս Կոզակի դեմ

Արման Թաթոյանը ցավակցել է ՌԴ ՄԻ դաշնային հանձնակատարին՝ Կազանում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի հետ կապված

Հատկապես ծանր է գիտակցումը, որ հրեշավոր հարձակումը կատարվել է դպրոցում. Արմեն Գրիգորյանը ցավակցական հեռագիր է հղել

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին Կազանի ողբերգության կապակցությամբ

Ամենայն հայոց կաթողիկոսն իր ցավակցություններն է հղել Կազանի ողբերգության կապակցությամբ

Առցանց ապառիկ գնումներ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի և «ԻԴԵԱԼ համակարգ»-ի միջոցով

Թուրքիայում հակաիսրայելական ցույցերով խախտվել են հակահամաճարակային սահմանափակումները

Արցախի ՄԻՊ-ը մասնակցել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորների կողմից կազմակերպված առցանց համաժողովին

Իրավիճակը սահմանին կայուն մարտավարական է

Ադրբեջանը փորձում է գերիների վերադարձի պարտավորության չկատարումն արդարացնել անհիմն մեկնաբանություններով. Մանե Գևորգյան

Հունիսին Իրանում կանցկացվեն նախագահի ընտրություններ

Համակարգիչս կոտրեցին, 15 հոգով խփում էին. Կենտրոնի թաղապետարանի ծեծված աշխատակիցը մանրամասներ է հայտնում

Ալիեւը մոռանում է, որ Արցախն Ադրբեջանի տարածք չէ․ Արտակ Բեգլարյանի արձագանքը

Խորապես ցնցված եմ տեղի ունեցած ողբերգության լուրից․ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Վլադիմիր Պուտինին