Ռեֆորմիստ Ռոհանին հեռանում է. Իրանի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթում են «բազեները»

Փետրվարի 21-ին Իրանում տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրությունները: Նախնական արդյունքներով՝ ապագա խորհրդարանի մեծամասնությունը՝ շուրջ 70 տոկոսը կազմելու են կոշտ արտաքին քաղաքականության կողմնակից պահպանողականները, որոնք վայելում են նաեւ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) աջակցությունը: Ներկայիս նախագահ, ռեֆորմիստ համարվող Հասան Ռոհանիի համախոհները ստացել են ձայների մոտ տասը տոկոսը: Մնացած 20 տոկոսը բաժին է հասել «չափավորներին»:

Նախեւառաջ հարկ է նշել, որ Իրանում ընտրություններն անցնում էին երկրի համար բավական բարդ ժամանակաշրջանում: Արտաքին քաղաքականության ամենազգալի մարտահրավերը շարունակում են մնալ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները, որոնք, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ միջուկային գործարքից դուրս գալու մասին որոշումից հետո շարունակաբար լարվում են, իսկ գագաթնակետին հասան հունվարին, երբ սպանվեց գեներալ Քասեմ Սուլեյմանին: Նույն իրադարձությունների շարքում կարելի է դիտարկել ուկրաինական մարդատար ինքնաթիռի պատահական խոցումը ԻՀՊԿ-ի կողմից, ինչն իշխանության նկատմամբ նոր բացասական տրամադրությունների առիթ հանդիսացավ երկրի ներսում: Քաղաքացիները մի մասը դժգոհում էր իշխանություններից նաեւ մինչ այդ, մասնավորապես, 2019թ. նոյեմբերին, երբ տեղի ունեցան զանգվածային հակակառավարական ցույցեր՝ պայմանավորված սոցիալ-տնտեսական վիճակով:

Ինչ վերաբերվում է ապագա պատգամավորներին «պահպանողականների» կամ «ռեֆորմիստների» շարքին դասելուն, ապա քաղաքական կուսակցությունների բացակայության պայմաններում Իրանի քաղաքական դաշտի այս տարանջատումը խիստ պայմանական է. ռեֆորմիստները հանդես են գալիս տնտեսության ազատականացման եւ մասնավորեցման դիրքերից, ինչպես նաեւ կողմ են Արեւմուտքի հետ ավելի փափուկ քաղաքականություն վարելուն, մինչդեռ պահպանողականները դեմ են Արեւմուտքի հետ «քաղաքական առեւտրի» մեջ մտնելուն եւ հանդես են գալիս տնտեսության պետական կարգավորման դիրքերից: Այդուհանդերձ, ելնելով Իրանի քաղաքական համակարգի առանձնահատկությունից՝ որեւէ լուրջ համակարգային փոփոխություն նրանք չեն կարող իրականացնել առանց Իրանի հոգեւոր առաջնորդի մասնակցության:

Ըստ DPA գործակալության հարցումների՝ այդ կարծիքին է նաեւ իրանցիների մեծ մասը, որոնք նշել են, թե խորհրդարանը, անկախ դրա կազմից, ի զորու չէ լուծել երկրի առջեւ ծառացած քաղաքական եւ տնտեսական խնդիրները: Թերեւս հենց դրանով էլ պայմանավորված էր ընտրություններին մասնակցության աննախադեպ ցածր տոկոսը. քվեարկել է ընտրության իրավունք ունեցող իրանցիների ընդամենը 42,6 տոկոսը: Իշխանության տարբեր ներկայացուցիչներ փորձել են բացատրել մասնակցության ցածր տոկոսը «օբյեկտիվ» պատճառներով: Իրանի ներքին գործերի նախարար Աբդուլռեզա Ֆազլին մասնավորապես փորձել էր արդարացնել մասնակցության սովորականից ցածր տոկոսը վատ եղանակով եւ կորոնավիրուսի տարածման մասին լուրերով, իսկ հոգեւոր առաջնորդ Ալի Խամենեին ուղղակիորեն մեղադրեց «թշնամական քարոզչությունը»՝ նկատի ունենալով որոշ գործիչների՝ ընտրությունները բոյկոտելու մասին կոչերը:

Իրանցի մի շարք ակտիվիստներ իրոք կոչ էին արել բոյկոտել ընտրությունները: Նրանց դժգոհության պատճառը ռեֆորմիստ եւ չափավոր բազմաթիվ թեկնածուների գրանցման արգելափակումն էր: Այս ընտրությունները ռեկորդային էին նաեւ այդ ցուցանիշով: 290 մանդատի համար պայքարելու հայտ էին ներկայացրել ավելի քան 16 հազար քաղաքացի, սակայն Սահմանադրության պահապանների խորհուրդը հավանություն էր տվել միայն 7148 թեկնածուի գրանցմանը: Արգելափակված թեկնածուների շուրջ երեք քառորդը չափավոր կամ ռեֆորմիստ գործիչներ էին, որոնք աջակցում էին գործող նախագահ Հասան Ռոհանիին:

Չի կարելի ասել թե Իրանի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները լուրջ փոփոխություններ են խոստանում երկրի ներքին եւ արտաքին քաղաքականությունում: Ինչպես արդեն նշվեց՝ առանց Խամենեի համաձայնության՝ նման փոփոխությունների փորձերը դատապարտված են անհաջողության, իսկ Խամենեի ցանկության դեպքում՝ գործնականում կարեւոր չէ, թե ինչ ուղղվածություն ունի խորհրդարանական մեծամասնությունը: Արտաքին քաղաքականությունում լուրջ փոփոխությունների բացակայության մասին է վկայում նաեւ Ռոհանիի հայտարարությունը, որ Իրանը պատրաստ է ԵՄ-ի հետ բանակցություններ վարել տարածաշրջանային անվտանգության հարցերի շուրջ եւ կողմ է միջուկային համաձայնագրի պահպանմանը:

Ընտրությունների արդյունքների ամենատեսանելի ակնարկը, թերեւս, այն է, որ 2021թ. նախագահական ընտրություններից հետո Հասան Ռոհանին հեռանալու է, իսկ նրան փոխարինելու է նոր գործիչ, որը կներկայացնի արդեն «պահպանողականների» թեւը: Այդ ժամանակ էլ, միգուցե, ի հայտ կգա արտաքին քաղաքականության է՛լ ավելի «կոշտ գիծը»:

Տպել
1927 դիտում

Ընտանեկան բռնություն, ծեծ, փաստաթղթի կեղծիք ու սպանության սպառնալիք. ոստիկանության ամփոփագիրը

Արցախի նախագահական ընտրություններում հավանաբար երկրորդ փուլ կլինի. Իոաննիսյան

Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի ասորական համայնքին՝ ասորական Նոր տարվա առթիվ

Երևանի մետրոպոլիտենը փակ է. 39 տարվա մեջ առաջին անգամ այն ամբողջությամբ չի աշխատում

Կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերի թիվը 571 է. գրանցվել է 37 նոր դեպք

Իտալիան, Իսպանիան, Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան 1 օրում գրանցել են կորոնավիրուսից մահերի ամենաբարձր ցուցանիշը. Guardian

Մարդիկ շարունակում են անտեսել կանոնները, երկար ժամանակ են անցկացնում բակերում. ՄԻՊ-ը կոչ է անում մնալ տանը

Այսօր ու առաջիկա օրերին Երեւանում եւ մարզերում սպասվում է անձրեւ ու ամպրոպ

Նախագահը ստորագրել է աղմկահարույց փաթեթը եւ պարզաբանել՝ ինչու է այն անհրաժեշտ

Գորիսում Mitsubishi Pajero-ն գլորվել է և բախվել ծառի. կա տուժած

Չորաթան գյուղում տրակտոր է շրջվել. 38-ամյա տղամարդը տեղում մահացել է

ԱՄՆ-ը Հայաստանին տրամադրում է 1,1 միլիոն դոլար՝ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար

Արցախի նախագահական ընտրություններում առաջատարն Արայիկ Հարությունյանն է. նախնական

Աշխատանքի գնալիս անհրաժեշտ է լինելու ներկայացնել գործատուի կողմից լրացված ձևաթուղթը. պարետի որոշումը

Դադարեցվում է հանրային տրանսպորտի գործունեությունը, թույլատրվում է տաքսիների գործունեությունը. պարետի նոր որոշսւմը

Պարետը նոր որոշում է ընդունել. կտեղադրվեն հատուկ անցակետեր՝ անձանց ու տրանսպորտային միջոցների շարժը վերահսկելու համար

Արցախում կայացած նախագահական ընտրությունների նախնական արդյունքներ

Առանձնացվել են տարբեր վայրեր, որոնք կարող են արդյունավետ ծառայել քաղաքացիների մեկուսացման համար

Միայն «մենք» չենք կարող կոտրել այս տեմպը, դա կարող ենք անել «մենք բոլորս»․ Արսեն Թորոսյան

Ինչու է ԱՄՆ-ը ցանկանում արդիականացնել Գերմանիայում գտնվող իր միջուկային զինանոցը