Կորոնավիրուսի դրական կողմը կամ ինչպես գովազդվեց Խուճապի վանքը

Կորոնավիրուսի նոր ենթատեսակի պատճառով առաջացած խուճապն առիթ դարձավ, որ մեր հայրենակիցներից շատերը բացահայտեն, իմացողներն էլ վերհիշեն քիչ հայտնի ու չուսումնասիրված Խուճապի վանքը:

Այս օրերին համացանցում շարունակ գրելով «խուճապ» բառը՝ սոցիալական ցանցերի օգտատերերը սկսեցին կարդալ ու տարածել մեր երկրում առկա նույնանուն վանքի մասին տեղեկատվություն:

Համացանցում առկա սակավ նյութերից տեղեկանում ենք, որ կառույցը գտնվում է Լոռու մարզում՝ Պրիվոլնոյե (Հայաստան) –Ախքյոռփի (Վրաստան) ճանապարհից հարավ: Ճանապարհն անցնում է սահմանի երկայնքով: Հիմնադրման առաջին տարիներին գործել է որպես հայադավան մենաստան, իսկ դրանից կարճ ժամանակ անց՝ XIII դարում Զաքարյանների տիրապետության շրջանում վերածվել է քաղկեդոնի վանքի:

Այս եւ մի քանի այլ կառույցներ մեր եւ վրաց ժողովրդի համար շարունակում են վիճելի համարվել. մեր հարեւանները համարում են, որ դրանք վրացական են, քանի որ կան համապատասխան արձանագրություններ:

Դեռեւս կանգնուն, սակայն արդեն բուսածածկույթով պատված կառույցի մասին շատ տեղեկատվություն չհաջողվեց պարզել նաեւ մասնագետներից: Եղածն էլ երբեմն հակասական էր:

ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի եւ մատենադարանի գիտաշխատող Հայկ Հակոբյանը մեզ հետ զրույցում նշեց, որ վանքը բավականին անհայտ ու քիչ ուսումնասիրված կառույց է: Պատճառն արձանագրությունների բացակայությունն է: Առկա որմնանկարներից եւ խորանի ցածր լինելուց, ըստ նրա, կարելի է դատել, որ պատկանել է հայ ուղղափառներին, հետագայում ենթարկվել վրացական եկեղեցուն: Վանքը, Հակոբյանի փոխանցած տվյալների համաձայն, ունի 13-14-րդ դարին բնորոշ ճարտարապետական դրսեւորումներ եւ կառուցվել է Զաքարյանների իշխանապետության շրջանում: Այնտեղ կա 16-րդ դարի մեկ հայագիր տապանաքար, ինչ էլ նշանակում է, որ ուշ շրջանում կառույցն օգտագործվել է Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից:  

Թե ինչո՞ւ է վանքը, այնուամենայնիվ, խուճապ անվանվել գիտաշխատողը չգիտի. «Անվան վերաբերյալ որեւէ մեկը որեւէ հիմնարար բացատրություն չունի»:

Այնտեղ մի շարք մասնագետներ են գնացել, այդ թվում լուսահոգի Սամվել Կարապետյանը, սակայն որեւէ բան չի հայտնաբերվել, որի հիման վրա կարելի է հետազոտություն իրականացնել:

Արմատական բառարանում «խուճապ» բառը տարբեր իմաստներ ունի՝ ընդհուպ խռովություն, ճիվաղ, ուրվական, տեսիլ: Գիտաշխատողի խոսքով՝ հստակ լեգենդ նույնպես չկա անվան բացատրության համար, միայն կարծիքներ կան, թե այն կարող է կապ ունենալ մարդկանց մեջ խուճապի, խռովության, շփոթության, վանքում պատսպարվելու կամ այնտեղից փախչելու հետ:

Տպել
4935 դիտում

Անակնկալ ստուգայցերը շարունակվում են

Որդեկորույս ծնողներն անվճար օգտվելու են տարբեր ծառայություններից. «Հերոսների վերականգնողական քաղաքը» նոր ծրագիր է սկսում

Ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը կմեկնի Իսրայել

Բաքվի մարզադահլիճներից մեկում մահացել է Ալիևի անվտանգության ծառայության պետը

Երևանի Քոչինյան փողոցի ընկերության պահեստից գողություն է կատարվել

Հայաստանը՝ հաջողության օրինակ. «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ»-ը հրապարակել է կոռուպցիայի ընկալման 2021 թվականի համաթիվը

Ամասիա-Բավրա ավտոճանապարհը դժվարանցանելի է

Լոռու մարզպետը ծանոթացել է Վանաձորի շենքերի վերելակների նորոգման ավարտական աշխատանքներին

Համատեղ կյանքը չի հաջողվում, որոշել են շտկել. վերջին տարիներին ամուսնությունների և ամուսնալուծությունների պատկերը ՀՀ-ում

Բելառուսում քննարկվել է Հայաստանի զարգացման օրակարգի առաջ մղման գործում հայկական սփյուռքի ներգրավման հնարավորությունը

Երևանյան լճում դի է հայտնաբերվել

Հրազդանի կիրճից բերման ենթարկված քաղաքացու մեքենայում 300 գրամից ավելի մարիխուանա է հայտնաբերվել

Լարսի ռուսական կողմում բեռնատարներ են կուտակվել. ավտոճանապարհը փակ է

Պետք է կարողանանք ուսուցչի 400.000 դրամ աշխատավարձը դարձնել իրականություն. Ժաննա Անդրեասյան

Փոքրիկների համար գրելիս պետք է նախ նրանց աշխարհը հասկանալ. կայացավ «Կախարդին + ագռավ» գրքի շնորհանդեսը

Ջրականից հայտնաբերվել է ևս մեկ կամավորականի աճյուն

Գողացել են Սոթք-Հաթերք օդային գծի հոսանքալարերը. կան բերման ենթարկվածներ (տեսանյութ)

Ռազմական ոստիկանությունում քննարկվել է միջանձնային հարաբերությունների հետ կապված խնդիրը. ՌՈ պետը հանձնարարականներ է տվել

Կառուցվում է Մարտակերտ-Ճանկաթաղ-Ստեփանակերտ ռազմավարական նշանակության մայրուղին

Հայ-իրանական հարաբերություններն առողջապահության ոլորտում իրացման մեծ ներուժ ունեն

Ավտոմեքենան «կարմիր գծերի» տարածքում կայանելու ամենաէժան միջոցը ամբողջ տարվա համար վճարելն է. Երևանի քաղաքապետարան

ՀՀ զինված ուժերը համալրվել է նոր ուղղաթիռներով. ՊՆ (լուսանկարներ)

Ավստրիայի արտաքին գործերի նախարարը կայցելի Հայաստան

Հայրը, որդին ու պապը. պատերազմն ու սերը երեք սերունդների աչքերով (տեսանյութ)

Հայաստանը «Եվրատեսիլ 2022» երգի միջազգային մրցույթում կներկայանա առաջին կիսաեզրափակչում

Փոխվարչապետը և Երևանի քաղաքապետը քննարկել են «Հին Երևան» պատմաճարտարապետական միջավայրի ծրագրի իրականացնումը

«Զինվորի տան» տղաներն աշխատանք կունենան քաղավիացիայի ոլորտում

«Զվարթնոցում» ՃՈ աշխատակիցը վարչական իրավախախտման տուգանքի չափի վերաբերյալ վարորդներին հայտնել է ուռճացված տեղեկություն

Համապատասխան բուժզննումն ավարտելուց հետո Արմեն Սարգսյանը կվերադառնա Հայաստան

Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն շարունակում է էժանանալ

Վրաստանում վերջին մեկ օրվա ընթացքում կորոնավիրուսից մահացել է 42 մարդ

Բենզալցակայանի դիմաց բախվել են ավտոմեքենաները, ինչի հետևանքով «Նիվա»-ն գլխիվայր շրջվել է. կա վիրավոր

Ամրացված հույսեր՝ կառուցված տանը. տասներեք տարվա սպասումից հետո, բնակարանամուտ է նշվել (լուսանկարներ)

Ինդոնեզիայում մոտ 20 մարդ է մահացել փողոցային բախումների հետևանքով

Թուրքիան մտադիր է ավիաչվերթներ բացել դեպի Հայաստանի մարզեր

Գյումրու հրապարակում արված լուսանկարն «Ինստագրամ»-ում հրապարակելը Վիեննային հավասար է դարձել. Դավիթ Առուշանյան

Սյունիքի մարզի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց

Ռուսական ռազմաբազայի մասնագետները սկսել են Տաջիկստանի բանակի վերապատրաստումը

Ռոբերտ Քոչարյանը կորոնավիրուսի թեստ է հանձնել. դատական նիստը հետաձգվեց

Դեբետի գյուղապետարանում բռնկված հրդեհի հետևանքով ողջ արխիվն այրվել է