Covid-19-ի մահասփյուռ ազդեցությունն ավելի մեծ է. որոշ երկրներ սկսել են վերանայել պաշտոնական թվերը

Կորոնավիրուսոտ աշխարհի տարբեր անկյուններում մահացության դեպքերը վերջին երկու ամսին 5%-90%-ով ավելին են անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ. Financial Times-ը համադրել է այս տարվա մարտ-ապրիլ ամիսների եւ նախորդ հինգ տարիների նույն ժամանակահատվածի մահացության ցուցանիշները 14 երկրում ու արձանագրել՝ մահերն ավելացել են 122 հազարով, ոչ թե պաշտոնապես հայտարարված 77 հազարով:

Այս համամասնության վերադրմամբ՝ ֆինանսական վերլուծության ոլորտում առաջատար պարբերականը եզրահանգում է, որ իրականում Covid-19-ով վարակվածների մահերը ողջ աշխարհում ոչ թե 201 հազար են, այլ՝ 318 հազար:

Դիտարկելով 2020-ի մարտ եւ ապրիլ ամիսների ցուցանիշները եւ այս շրջանում արձանագրված մահերը համեմատելով 2015-2019թթ. միեւնույն ժամանակահատվածի մահացության ցուցանիշների հետ՝ հոդվածի հեղինակները հաշվարկում են, որ մահերը դիտարկված երկրներում պատմական միջինի համեմատ 50 տոկոսով ավելի են եղել:

Հետազոտության շրջանակում ներառված են Ավստրալիան, Բելգիան, Դանիան, Միացյալ Թագավորությունը, Ֆրանսիան, Իտալիան, Նիդերլանդները, Պորտուգալիան, Իսպանիան, Շվեդիան, Շվեյցարիան: Բոլոր երկրներում, բացառությամբ Դանիայի, մահացածության աճի պաշտոնական թիվն էապես մեծ է եղել կորոնավիրուսակիր մահացածների թվից: Խնդիրն այն է, թե որքանով է ճշգրիտ ամեն երկրում հիվանդության բացահայտման թեստավորման կարգը եւ մահացության պաշտոնական վիճակագրությունը: Որոշ երկրներ, ներառյալ Չինաստանը, այժմ հետահայաց վերանայում են գրանցված մահերի պատճառները:

Այսպիսով, նախորդ տարիների համեմատ համաճարակի ժամանակ մահացության դեպքերն ընդհանուր առմամբ Բելգիայում աճել են 60%-ով, Իսպանիայում`51%-ով, Նիդեռլանդներում`42%-ով, Ֆրանսիայում`34%-ով:

Բնականաբար, այս մահերի մի մասն ունի այլ պատճառներ, քանի որ այս շրջանում մարդիկ խուսափում են հիվանդանոցներից նաեւ այլ հիվանդությունների դեպքում: Բայց մահացությունն առավելապես աճել է այն վայրերում, որտեղ Covid-19-ն առավել տարածված է եղել, եւ կարելի է ենթադրել, որ այդ մահվան դեպքերի մեծ մասն ուղղակիորեն կապված է վիրուսի հետ, այլ ոչ թե պարզապես սահմանափակումների կողմնակի հետեւանքն է:

             

Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր, ռիսկերի հանրային ընկալման մասնագետ Դեյվիդ Սփիգելհալթերն ասել է, որ, օրինակ, Մեծ Բրիտանիայում կորոնավիրուսի հետեւանքով մահերի ամենօրյա ցուցանիշները «չափազանց ցածր էին», քանի որ դրանք ներառում էին միայն հիվանդանոցներում արձանագրված մահերը:

«Անաչառ համեմատություն կարող եք ունենալ միայն այն ժամանակ, երբ դիտարկենք բոլոր մահերի պատճառները… Մահվան աճի հետ կապված այնքան հարցեր կան. Covid-19 ախտորոշում չունեցողների մահվան վկայականները հուշում են, որ այդ մարդկանց մահը միանշանակ կապված է եղել այս համավարակի հետ»:

Մահվան առավել մեծ աճ է գրանցվել քաղաքային տարածաշրջաններում, որտեղ եղել է վարակի բռնկում: Սա հատկապես մտահոգիչ է զարգացող շատ տնտեսությունների դեպքում, որտեղ մահացության իրական աճը կարող է տասն անգամ գերազանցել պաշտոնական տվյալներին:

Արտասահմանյան այլ լրատվամիջոցներ փոխանցում են, որ Էկվադորի Գուայաս նահանգում մարտի 1-ից ապրիլի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Covid-19-ով վարակակրի մահվան ընդամենը 245 պաշտոնական դեպք է գրանցվել, բայց ընդհանուր մահացության մասին տվյալները ցույց են տալիս, որ այս ժամանակահատվածում այստեղ մահացել է մոտ 10.200 մարդ. սա պատմական միջինից ավելի է 350 տոկոսով:

Իտալիայի հյուսիսային Լոմբարդիա նահանգում, որ Եվրոպայում վարակի բռնկման կենտրոնն է, պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ ավելի քան 13 հազարով ավելի մահ է գրանցվել: Սա 155%-ով ավելի բարձր է պատմական միջինից եւ զգալիորեն բարձր՝ պաշտոնապես հայտարարված Covid-19-ով պայմանավորված մահերի 4348 ցուցանիշից:

Իտալական Բերգամո քաղաքի հարակից տարածաշրջանում գրանցվել է միջազգային համեմատականով՝ վատթարագույն աճը`մահացության մակարդակը միջինից բարձր է եղել 464 տռոկոսով, այս շարքում հաջորդը Նյու Յորքն է 200 տոկոս աճով եւ Իսպանիայի Մադրիդը՝ 161 տոկոս աճով:

Ինդոնեզիայի մայրաքաղաք Ջակարտայում թաղումները 1400-ով ավելին են եղել նախորդ տարիների նույն ժամանակահատվածի համեմատ. սա 15 անգամ գերազանցում է նույն ժամանակահատվածի  մահվան դեպքերի պաշտոնական ցուցանիշը՝ 90-ը:

Մարտահրավերը չի սահմանափակվում զարգացող աշխարհով: Միացյալ Թագավորությունում, ապրիլի առաջին շաբաթվա ընթացքում գրանցված մահերի թիվն ամենաբարձրն էր այս հարյուրամյակում: Անցյալ հինգ տարիների ցուցանիշից այն բարձր է 76 տոկոսով, եւ 58 տոկոսով բարձր՝ նույն ժամանակահատվածում կորոնավիրուսով պայմանավորված մահերի պաշտոնական ցուցանիշից:

«Եթե մենք ուզում ենք… [հասկանալ], թե տարբեր երկրներ ինչպես են արձագանքել ծավալվող համավարակին, եւ ինչպես է այն ազդել բնակչության առողջության վրա, ապա պիտի հաշվենք մահերի աճը»,- ասել է Լոնդոնի Հիգիենայի եւ Արեւադարձային բժշկության դպրոցի համաճարակաբանության պրոֆեսոր Դեւիդ Լեոնը:

Փորձագետները նախազգուշացրել են, որ այս վարակի համար խոցելի խումբ համարվող տարեցներից շատերը կարող են կնքել իրենց մահկանացուն բնակարաններում: «Շատ քիչ երկրներ են, ըստ երեւույթին, համակարգված եւ պարբերաբար թեստավորում մարդկանց խնամքի տներում, աշխատավայրերում եւ բնակարաններում»,- ասել է Լոնդոնի Տնտեսագիտական դպրոցի Խնամքի քաղաքականության կենտրոնի գիտաշխատող Ադելինա Կոմաս-Հերրան:

«Համավարակի շրջանում մահացության վիճակագրության մասին խոսելիս պետք է նաեւ հաշվի առնել, որ տեղաշարժման սահմանափակումների արդյունքում մահացությունը մի շարք ոլորտներում, ինչպես օրինակ՝ ճանապարհատրանսպորտային պատահարների հետեւանքով կամ մասնագիտական վնասվածներով պայմանավորված, բավական քչացել են»,- ասել է Պրահայի տնտեսագիտական համալսարանի ժողովրդագրագետ, պրոֆեսոր Մարկետա Պեչելդովան:

Տպել
1842 դիտում

Ինչի՞ եք ճպցնում տիկին Սամսոնյան, չեք ուզում, դուրս եկեք (Տեսանյութ)

Ժամանակավորապես անհասանելի է ճանապարհային ոստիկանության 177 թեժ գծի հեռախոսահամարը

ՊՆ-ում ստեղծվում է Բանակի կենտրոնական մարզական ակումբ

Ինչո՞ւ է պարտադիր դիմակի կրելը մեքենայում․ պարզաբանում է պատգամավոր Համազասպ Դանիելյանը

Ստեփանակերտում 18-ամյա վարորդը վրաերթի է ենթարկել 9-ամյա երեխայի․ երեխան թեթեւ վնասվածք է ստացել

Եթե դիմակ կրելու դե ֆակտո պարտադրության մեր ուղերձը չընդունվի, ապա դե յուրե պարտադիր կդարձնենք բոլոր տեղերում․ Փաշինյան

240 քաղաքացու նկատմամբ դիմակի բացակայության փաստով արձանագրություն է կազմվել․ Արման Սարգսյան

Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնությունը կվերսկսվի հունիսի 13-ին

Եթե թողնենք նույն ոստիկանին, փոփոխենք անվանումները, ոչ մի փոփոխություն չի լինի․ Արկադի Խաչատրյան

Վիվա-ՄՏՍ. «Լիցք+»՝ օգտվեք հիմա, վճարեք հետո

Սամվել Ավանեսյանը նշանակվել է Արցախի աշխատանքի, սոցիալական և բնակարանային հարցերի նախարար

Որոշել ենք ամենօրյա ռեժիմով խստացնել վարչական հարկադրանքի մեթոդները, որպեսզի բոլորը կիրառեն այդ կանոնները․ վարչապետ

Սպանություն Կոտայքի մարզում․ 68-ամյա տղամարդը քարով բազմաթիվ հարվածներ էր հասցրել (տեսանյութ)

Միջադեպը տեղի է ունեցել միջդիրքային տարածքում, կրակոցից այրվել է մեքենան. ՊՆ խոսնակը մանրամասնում է

Արցախում կորոնավիրուսի 4 նոր դեպք է հաստատվել. 80 մարդ մեկուսացված է

Կա ծրագիր, որ պարեկային ծառայողներն ունենան պլանշետներ եւ էլեկտրոնային արձանագրություններ կազմեն․ Քրիստինե Գրիգորյան

Հայաստանում 1 օրում կորոնավիրուսից 7 մահ է գրանցվել, եւս 5 մահ՝ այլ պատճառով. 372 նոր դեպք է հաստատվել

Մեկնարկել է ՀՀ Կառավարության հերթական նիստը․ օրակարգում ներառված է 38 հարց

ԱԺ-ում շարունակվում են քառօրյա նիստի աշխատանքները․ պատգամավորները նիստն սկսեցին շնորհավորանքով

Նարեկ գյուղի վերջնամասում մեքենան դուրս է եկել ճանապարհից և կողաշրջվել. վարորդը մահացել է