Անախտանիշ վարակակիրներից կորոնավարակը փոխանցվո՞ւմ է, թե՞ ոչ. բանավեճը շարունակվում է

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը երեկ փորձ է արել պարզաբանել իր դիրքորոշումը անախտանիշ մարդկանց վարակի տարածման հավանական ծավալների մասին՝ ընդգծելով, որ շատ բան այս առումով մնում է անհայտ. հաղորդում է  The Washington post պարբերականը:

Երկուշաբթի ԱՀԿ-ի Նոր հիվանդությունների եւ կենդանիների հետ կապի բաժանմունքի վարիչ Մարիա վան Կերխովեն նշել էր, որ կորոնավիրուսի անախտանիշ վարակակիրների վարակի փոխանցումը «շատ հազվադեպ» է, իսկ այս հայտարարության տարընկալումները անվանել էր «սխալմունք»: Կերխովեի հայտարարության շուրջ երկու օր է՝ բուռն գիտական բանավեճեր են ընթանում՝ ընդգրկելով բժշկագետների ու հետազոտողների նոր խմբեր եւ մնալով հանրության ուշադրության կենտրոնում:

Այս քննարկումների արդյունքներից է կախված, թե ինչպես կշարունակվեն կամ ինչ փոփոխությունների կենթարկվեն ողջ հանրությանը պարտադրվող դիմակների կրման եւ սոցիալական հեռավորություն պահելու պահանջների երկարաձգումը, դպրոցների ու մանկապարտեզների վերաբացումը, տնտեսության ամբողջական գործարկումը:

ԱՀԿ-ն դեռ որեւէ որոշակի պատասխան չի տվել այս հարցերին՝ կրկնելով, որ վարակի մասին շատ բան դեռ չգիտենք: Իր հաղորդագրության մեջ կազմակերպությունը նշում է՝ որքան հեշտ է քաղաքականացնել ամիսների պայքարը համավարակի դեմ:

Այս հակասական ընկալումներն անվանելով «թյուրիմացություն»՝ Մարիա վան Կերկովեն երեկ բացատրել է, որ երկուշաբթի օրվա ասուլիսում ինքը փորձել է պատասխանել լրագրողի հարցին՝ նշելով, որ «անախտանիշ վարակակիրների վարակի փոխանցումը շատ հազվադեպ է»:

«Ես չեմ խոսել ԱՀԿ-ի քաղաքականության մասին կամ որեւէ նման բան,- ասել է նա:- Մենք գիտենք, որ վարակն առանց ախտանիշների կրող որոշ մարդիկ կարող են փոխանցել վիրուսը»:

«ԱՀԿ-ի դիրքորոշումը չէր՝ ասել, որ որդեգրվում է նոր կամ այլ քաղաքականություն»,- ավելացրել է ԱՀԿ-ի արտակարգ իրավիճակների ծրագրերի ղեկավար Մայք Ռայանը:- Այս վիրուսի մասին դեռ շատ բան անհայտ է, եւ դեռեւս շատ բան անհայտ է դրա փոխանցման դինամիկայի մասին»:

«Անախտանիշ փոխանցում» տեղի է ունենում, սակայն ոչ ոք հաստատ չգիտի, թե որքան հաճախ, քանի որ վարակվածներից շատերն էլ ախտանիշ չեն ունենում, եւ բաց է մնում այս՝ փոխանցման ծավալի մասին հարցը:

Որոշ երկրներ, որ օգտագործում են կոնտակտավորների հետագիծը՝ վարակի փոխանցման հետ հետադարձ աշխատանք կատարելու համար, ինչպես նշել են ԱՀԿ պաշտոնյաները, անախտանիշ շատ վարակակիր չեն գտնում: Միեւնույն ժամանակ, երեկ նրանք խոստովանել են, որ որոշ մոդելներով ուսումնասիրելիս կարելի է եզրահանգել, որ վարակի փոխանցման 41 տոկոսը կարող է պայմանավորված լինել անախտանիշ մարդկանցով:

Ի հավելումն այս խառնաշփոթի՝ քննարկվում է, թե ինչ ասել է «անախտանիշ». որոշ վարակակիրներ ապաքինվում են առանց ախտանիշներ ունենալու, այլք ախտանիշներ են ունենում վարակվելուց օրեր անց՝ տարածելով վարակը նախքան իրենց մոտ ախտանշանների երեւան գալը: Վերջիններիս առաջարկվում է կոչել նախասիմպտոմային դեպքեր:

Հարցն առավել բարդանում է, քանի որ որոշ մարդկանց մոտ ախտանիշները բավական մեղմ են լինում կամ դրսեւորվում են ավելի քիչ սպասված ձեւերով՝ լուծ կամ մկանային ցավ եւ ոչ թե դասական ջերմության բարձրացում ու հազ: Այս դեպքերում մարդիկ նույնիսկ չեն կապում դա կորոնավիրուսի հետ:

«Իրական խառնաշփոթ է: Չգիտեմ, թե ինչու են նրանք ասում, որ անախտանիշներից փոխանցումը շատ հազվադեպ է, երբ ճշմարտությունն այն է, որ մենք պարզապես չգիտենք, թե որքան հաճախ է դա,- ասել է Scripps Research-ի մոլեկուլային բժշկության պրոֆեսոր Էրիկ Թոփոլը:- Եվ դա չի փոխում մեր պատկերացումն այս վարակի մասին. այն շատ հեշտ փոխանցվող է, եւ դրա դեմ շատ դժվար է պայքարել»:

Նա ընդգծել է, որ կորոնավիրուսի հետ կապված այս անորոշությունը հանրությանը հաղորդելը բավական դժվար է, քանի որ բոլորը նոր տվյալների են սպասում՝ համավարակի նկատմամբ դիրքորոշումները ճշգրտելու համար: Այս հարցը շատ կարեւոր է, քանի որ բոլոր կառավարություններն իրենց երկրների բոլոր քաղաքացիներին հորդորում են մտածել, թե վարակակիր են իրենք եւ վարակակիր են դիմացինները:

Անախտանիշների վարակի փոխանցման «շատ հազվադեպ» լինելու հայտարարությունը քննադատել են մի խումբ գիտնականներ՝ նշելով, որ ԱՀԿ-ին պետք է պատասխանատվության ենթարկել՝ նման բանի մասին «այդքան հստակ խոսելու» համար, քանի որ այն կարող է ոչնչացնել նախազգուշական միջոցներ ձեռնարկելու եւ դրանց հետեւելու հանրության պատրաստակամությունը:

«Թող այս քննարկումն անեն լեզվաբանները, քանի որ վարակաբանների համար գործնական առումով տարբերություն չկա՝ ումից են վարակվել այս մարդիկ՝ նրանցից, ով ախտանիշ չունի, թե նրանցից, որ դե՛ռ ախտանիշ չունի: Իրականում հիվանդության վաղ փուլում այդ երկուսը նույն պատկերն ունեն»,- ասել է Կալիֆոռնիայի Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանի վարակիչ հիվանդությունների մասնագետ Մոնիկա Գանդին:

Գիտնականների մի այլ խումբ իր աջակցությունն է հայտնել ԱՀԿ-ին՝ ընդգծելով գիտական նրբերանգ հաղորդելու դժվարությունը: «Հաշվի առնենք, որ ԱՀԿ աշխատակազմը ... հունվար ամսվա սկզբից վազքի մեջ է՝ ամեն օր ճեպազրույցներ տալով եւ աջակցելով երկրներին, որ ամեն առումով կրակի տակ են,- «Թվիթեր»-ի իր էջում գրել է Էդինբուրգի համալսարանի հանրային առողջապահության ոլորտի փորձագետ Դեվի Սրիդարը,- նրանք պետք է որ սպառված լինեն բոլորիս պես եւ որոշակի աջակցության կարիք ունենան»:

Հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման կենտրոնի՝ CDC-ի խոսնակ Սքոթ Պաուլին երեկ կրկնել է դիմակներ կրելու անհրաժեշտության մասին դիրքորոշումը: «Մենք գիտենք, որ առանց ախտանիշների որոշ մարդիկ կարող են տարածել վարակը: Այդ իսկ պատճառով այնպիսի միջոցառումներ, ինչպիսին հասարակության մեջ դեմքը մի կտոր կտորով ծածկելն է, բավական կարեւոր են»:

Մասնագետները նշում են, որ դեռեւս պարզ չէ, թե ինչպես կարող է տեղի ունենալ անախտանիշներից վարակի փոխանցում: Նշաններ ունեցող մարդկանց հազալու կամ փռշտալու դեպքում օդում անհամար կաթիլներ են հայտնվում, որ վարակիչ են: Ախտանիշ ունեցողները, թերեւս, վարակում են բարձր խոսելիս, երգելիս, բղավելիս:

«Այսքան անհայտությունն անհանգստացնում է ինձ: Եթե մենք՝ որպես առողջապահության ոլորտի փորձագետներ, գերագնահատում ենք անախտանիշներից փոխանցումը՝ դա դնելով մեր քաղաքականության առանցքում, ապա դա կարող է շրջվել եւ կծել մեզ»,- ասել է Բլումբերգի Ջոն Հոփկինսի հանրային առողջության անվտանգության կենտրոնի համաճարակաբան Ջենիֆեր Նուզոն: «Մենք ասում ենք, որ մարդիկ դիմակներ կրեն, քանի որ, օրինակ, հավատում ենք, որ դա կարող է կանխել վարակների մի մասը: Միեւնույն ժամանակ, մենք պետք է զգույշ լինենք, որ բացարձակ ճշմարտություններ չհայտարարենք, այլ ասենք մարդկանց, որ սպասում ենք ավելի շատ ուսումնասիրությունների»: Մասնագետները նշում են, որ դիմակները նվազագույնը թույլ չեն տալիս, որ մարդն աղտոտ ձեռքերով դիպչի քթին կամ բերանին:

Ամփոփենք. բազմաթիվ քննադատությունների ու քննարկումների առիթ դարձած հարցի պատասխանում չի ասվել, որ անախտանիշ վարակակիրները փոխանցող չեն. Վան Կերկովեն ասել է, որ որոշ երկրներում շփման հետագծի նախնական չհրապարակված տվյալները ենթադրում են, որ դա ավելի հազվադեպ է, քան կարծում էին: Նա հղում է կատարել մի փաստաթղթի, որ 100 մարդու նմուշի հետազոտության արդյունք է. անկասկած, հետազոտության նման ծավալը համաշխարհային վարակի դեմ պայքարի ռազմավարության փոփոխության հիմքում դրվել չի կարող: Անշրջանցելի խնդիր է նաեւ այն, որ անախտանիշ եւ ախտանիշներով վարակակիրների միջեւ տարբերությունները երբեմն անտեսանելիության աստիճան փոքր են, ըստ այդմ՝ դժվար է հստակ անցկացնել վտանգավորության եզրագիծը:

Տպել
2107 դիտում

Մեկ ժամ առաջ ադրբեջանական զինված ուժերը կրակել են Երասխ համայնքի վրա, հրդեհվել է խոտի դեզը. Թաթոյան (տեսանյութ)

Մահացել է Վանո Սիրադեղյանը

Հենց ձեր միջոցով են խնդիրները վեր հանվում և լուծումներ ստանում. Գնել Սանոսյանը շնորհավերել է Հայ մամուլի օրը

930 ծանր, 222 ծայրահեղ ծանր պացիենտ կա, 89 մարդ միացված է թոքերի օդափոխման սարքին. խորհրդակցություն վարչապետի մոտ

Քասախ գյուղի տներից մեկում հետախուզվող է հայտնաբերվել

Աշխատանքային այցով Ալավերդիում են եղել Լոռու մարզպետն ու ԱԺ պատգամավոր Արեն Մկրտչյանը (լուսանկարներ)

Արգել գյուղի ցուցանակի մոտ մեքենան բախվել է մետաղյա սյանը. կա զոհ

«ԱստրաԶենեկայի» հիմքում շիմպանզեի ադենովիրուսն է, որը գենետիկորեն փոփոխվել է և չի կարող ինտեգրվել մարդու ԴՆԹ-ի մեջ. ԱԱԻ

Մաքսատանը պահվող մոմի արտադրության հումքը տրամադրվել է Մայր Աթոռին, բայց խնդիրը վերջնական լուծված չէ

Հայտնաբերվել է 14 խախտում, 2 մեքենա տեղափոխվել է պահպանվող տարածք. դիտարկվել է Շենգավիթի հանրային տրանսպորտը

Սպանություն Տավուշում. Վազաշենի անտառի առվակում տղամարդու դի է հայտնաբերվել

Առանձին շրջաններում սպասվում են անձրև և ամպրոպ. օդի ջերմաստիճանը կնվազի

Հրդեհ է բռնկվել Դալար գյուղի տներից մեկում

Շենգավիթ վարչական շրջանի սուպերմարկետներում հակահամաճարակային վերահսկողություն է անցկացվել

ՀՀ-ում լիցենզավորված է պալիատիվ բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող 30 բուժհաստատություն

12 բնակարան, 1 բնակելի տուն, 7 ավտոկայանատեղի. ինչ ունեցվածք ունի Հայկ Մարությանը

Վահագն Դավթյանը հնարավոր է՝ չմասնակցի Աշխարհի առաջնությանը. Տոկիոյում նրան մեկուսացրել են

Տեղեկությունները «պաշարված» դիրքերի և հրամանատարական դիտակետի մասին չեն համապատասխանում իրականությանը. ՊԲ

Տիգրան Արզաքանցյանը նշանակվել է «Ալյանս» կուսակցության Գերագույն խորհրդի նախագահ (տեսանյութ)

Տաշքենդի իրավապահների կողմից հետախուզվողը հայտնաբերվել է «Զվարթնոց» օդանավակայանում

Նախագահական նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորների երդման արարողություն (տեսանյութ)

Դալար գյուղի 20-ամյա բնակիչը ձերբակալվել է՝ համագյուղացու սպանության կասկածանքով. ՔԿ

Ավարտվել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության գլխավոր դատախազի եռօրյա այցը Հայաստան

Նոյեմբերյանի բնակիչը գողացել է Կողբի եկեղեցու գանձանակի գումարը

Հաղթանակ թաղամասի բնակիչը կալանավորվել է սպանության մեղադրանքով. ՔԿ

Արմեն Սարգսյանը պետական բարձր պարգև է հանձնել «Հրայր և Աննա Հովնանյան» հիմնադրամի նախագահ Էդել Հովնանյանին (տեսանյութ)

Քովիդի այս թվերի հետևում կանգնած են հակապատվաստումային քարոզիչները, կեղծ հավաստագիր վաճառող բուժաշխատողները. Դավոյան

Վաղը ՀՀ վեց մարզի 9 համայնքում կանցկացվեն ՏԻՄ ընտրություններ. այսօր լռության օր է

Հովտամեջում ևս 15 տուն ապահովվել է կանոնավոր ջրամատակարարմամբ

Ավան վարչական շենքի հարևանությամբ կգործի գյուղմթերքի տոնավաճառ

Ինձ ասում են՝ եկեղեցում ես ծառայում, դուրս ես գալիս ռինգ ու մենամարտում․ հարցազրույց եկեղեցում ծառայող բռնցքամարտիկի հետ

Խոշոր ավտովթար Երևանում. «Կամազը» կողաշրջվել և փակել է ճանապարհը

Վիրավոր զինվորների ապաքինումն ընթանում է առանց բարդության. Կամո Վարդանյանն այցելել է Ստեփանակերտի զինվորական հոսպիտալ

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 1863 նոր դեպք. մեկ օրում 41 մարդ է մահացել

Դալարում 30-ամյա տղամարդ է սպանվել. ձերբակալվել է սպանվածի 20-ամյա համագյուղացին

Չեխիայի համար Հայաստանը տարածաշրջանում կարևոր գործընկեր է. Մարտինա Տաուբերովա

Երասխում երեկ բռնկված հրդեհը մարվել է

Ձերբակալվել է Արմավիրում դեղատների աշխատակիցների նկատմամբ ավազակային հարձակումները կատարած կինը. ՔԿ

Տարածվող տեղեկությունը՝ իբր գնդակոծվում են Արցախի Հարավ գյուղին հարակից դիրքերը, չի համապատասխանում իրականությանը. ՊԲ

Տեսչական մարմինը քննարկել է տեխնիկական անվտանգության ոլորտի կարգավորման խնդիրները