Հայաստանի 3-րդ հանրապետության մեջ առաջին անգամ զրոյից գյուղ կկառուցվի․ բնակիչները կողմ են ծրագրին

Կապսի ջրամբարի կառուցման նպատակով Շիրակի մարզի Ջրաձոր գյուղն ամբողջությամբ պետք է տեղափոխվի եւ զրոյից նոր գյուղ կառուցվի: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարության նիստում հայտարարեց, որ Հայաստանի երրորդ հանրապետության պատմության մեջ առաջին անգամ զրոյից գյուղ է կառուցվելու:

«Ջրային ռեսուրսների համատեղված կառավարում/Ախուրյան գետ, փուլ 1» ծրագրի շրջանակներում հողերի ձեռքբերման եւ վերաբնակեցման գործողությունների պլանը երեկ քննարկվեց եւ հաստատվեց ՀՀ Կառավարության նիստում:

Հարցը զեկուցող ՀՀ տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների փոխնախարար Վաչե Տերտերյանը ներկայացնելով նախագիծն ասաց, որ դեռեւս 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Հայաստանի եւ Վերականգնման վարկերի բանկի (KfW) միջեւ կնքվել է վարկային համաձայնագիր, որով նախատեսվել է իրականացնել «Ջրային ռեսուրսների համատեղված կառավարում/Ախուրյան գետ, փուլ 1» ծրագիրը, մասնավորապես՝ Կապսի ջրամբարի եւ ոռոգման ինքնահոս համակարգի կառուցման ծրագիրը։

Ծրագրով նախատեսվում է վերակառուցել Կապսի կիսակառույց ջրամբարը, որը գտնվում է Շիրակի մարզում՝ Գյումրի քաղաքից դեպի հյուսիս 22 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ախուրյանի գետահովտում։ Ծրագիրն ընդգրկում է Կապսի պատվարի կայունացում եւ վերականգնում: 1-ին փուլով նախատեսվում է 25 մլն խմ ծավալով ջրամբարի կառուցում, հետագա ընդլայնման հնարավորությամբ՝ մինչեւ 60 մլն խմ:

Նիստի ժամանակ շեշտվեց, որ ծրագիրն ունի համապետական կարեւոր նշանակություն, քանի որ դրա իրականացման արդյունքում կապահովվի Շիրակի մարզում Ախուրյան գետի սահմանափակ ջրային ռեսուրսների կայուն օգտագործումը՝ հաշվի առնելով տարբեր ջրօգտագործողների շահերը: Բացի դրանից, ծրագրի նպատակն է նպաստել պարենային ապահովությանը, ավելացնել գյուղատնտեսական արդյունավետությունը, նվազեցնել թիրախային խմբի խոցելիությունը կլիմայի փոփոխությունների նկատմամբ, պահպանել տարածաշրջանի էկոհամակարգը եւ բիոբազմազանությունը, ինչպես նաեւ նվազեցնել Կապսի ջրամբարից ներքեւ գտնվող բնակչության անվտանգության ռիսկը:

Վաչե Տերտերյանը նշեց, որ 1988-ի երկրաշարժի պատճառով այս շինարարությունը կասեցվել էր, որի հետեւանքով էլ այսօր ունեն քիչ չափով կառուցված պատվար, շրջանցիկ թունել, որով գետը շրջանցում է պատվարը:

Ծրագրի առաջին փուլի ժամանակ Ջրաձոր բնակավայրի մի քանի տներ պետք է ջրածածկվեին, իսկ ամբողջ բնակավայրի վերաբնակեցման խնդիրը կհասունանա երկրորդ փուլի ժամանակ: Սակայն փոխնախարարի խոսքով՝ հետազոտությունը ցույց տվեց, որ վերաբնակեցումը պետք է արվի հենց առաջին փուլի ժամանակ: Այսինքն, գյուղի բնակչությունը կվերաբնակեցվի այլ վայրում, որպեսզի Կապսի ջրամբարի կառուցումից հետո ջուրը նրանց տարածք չհասնի:

Ըստ Տերտերյանի՝ հետազոտությամբ ամբողջությամբ գնահատվել են բոլոր գույքերը. ընդհանուր 72 եւ ավելի տնտեսություն, շուրջ 350 բնակչի հնարավոր կլինի վերաբնակեցնել նոր տեղում, որը կլինի 60 մլն խմ-անոց ջրամբարի հարեւանությամբ: Տեղը նախնական ընտրված է:

Ամբողջ վերաբնակեցման ծրագիրը նախատեսում են իրականացնել պետության հաշվին, քանի որ սա պետական ծրագիր է: Վերաբնակեցման երկու տարբերակ է եղել. առաջինը՝ բնակարանների գնման սերտիֆիկատներ տալ բնակիչներին, երկրորդը՝ նոր բնակավայրի կառուցում: Առաջին տարբերակով արժեքը եղել է 3,2 մլրդ դրամ, իսկ նոր բնակավայրի ստեղծման դեպքում 4,9 մլրդ դրամ է արժեքը: Բնակիչները հակված են ամբողջական վերաբնակեցմանը:

«Նոր գյուղը պետք է լինի ժամանակակից դիզայնով, ժամանակակից բովանդակությամբ, առանձնացված անասնապահական եւ բնակելի հատվածներով: Դա հնարավորություն է՝ ունենալու նոր տիպի բնակավայր, որը ներդաշնակորեն կամբողջացնի զբոսաշրջային, նաեւ այլ կարգի ներուժը»,- նշեց փոխնախարարը:

Շուրջ 10 ամիս նախագծման աշխատանքներ կիրականացվեն, որից հետո կներկայացնեն նոր բնակավայրի նախագիծը, իսկ դրանից հետո կսկսեն շինարարության մրցույթ եւ շինարարության գործընթաց:

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասաց, որ ծրագիրը շատ կարեւոր է ոչ միայն Ջրաձորի բնակիչների համար, այլեւ 21-րդ դարի հայկական գյուղի վերաբերյալ իրենց պատկերացումները կոնկրետացնելու առումով: Նա ընդգծեց՝ բնակությունը գյուղում եւ գյուղատնտեսությունը բացարձակապես տարբեր բաներ են:

«Այսինքն՝ գյուղական բնակավայրը մի բան է, գյուղատնտեսությունը՝ ուրիշ բան: Կարծում եմ՝ այս հայեցակարգի գործնական իրագործումը պետք է կարողանանք իրականացնել կոնկրետ զրոյից կառուցվող բնակավայրում, ինչը կարող է հեշտ գործ չլինել, որովհետեւ կարող են լինել պատկերացումներ, կարծրատիպեր, որոնց հաղթահարումը կարող է հեշտ չլինել, բայց մենք հետեւողականորեն պետք է այս ճանապարհով գնանք»,- ասաց վարչապետը:

Թեմայի վերաբերյալ ՀԺ-ն զրուցել է տարբեր շահագրգիռ կողմերի հետ:

Խոշորացված Ամասիա համայնքի ղեկավար Ջեմմա Հարությունյանը, որի ղեկավարած համայնքի մեջ ներառված է Ջրաձոր բնակավայրը, «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասաց, որ նախագիծը մի քանի անգամ քննարկվել է գյուղի բնակիչների հետ եւ բոլորը կողմ են վերաբնակեցմանը: Նա հայտնեց, որ այս պահին ընդհանուր տվյալներն են ճշտվում: Համայնքում 79 ընտանիք ընտանիք է բնակվում՝ 352 մարդ:

«Ով քանի քառակուսի մետր տուն ունի, այդքան քմ-ի հաշվարկով էլ տուն է կառուցվելու: Նաեւ որոշակի հողակտոր երեւի կսահմանվի: Հաշվառվել է ե՛ւ մարդկանց բնակարանները, ե՛ւ օժանդակ շինությունները, ե՛ւ ծառերը ու հիմա զբաղվում են դրանց հատուցման հարցերով»,- ասաց Հարությունյանը:

Նրա խոսքով՝ վերաբնակեցումը դարձյալ լինելու է գյուղի տարածքում՝ մոտ 2 կմ հեռավորության վրա:

Ջրաձորի բնակիչ Հրաչյա Հարությունյանն էլ մեր զրույցում ասաց, որ դրական կարծիք ունի վերաբնակեցման նախագծի մասին:

«Այս տարածաշրջանում երկար տարիներ է շինարարարություն չի եղել: Բնակարանային խնդիրը շատ վատ վիճակում է: Եթե մնացած համայնքներում մտածում են այլ առօրյա հոգսերը հոգալու մասին, այս գյուղի բնակիչները մտածում են տան անցքերը փակեն: Պատկերացրեք 60-70 տոկոսը նույնիսկ տարրական բաղնիք-զուգարան չունի»,- պատմեց Հարությունյանը:

Նրա խոսքով՝ գյուղում փաստացի 60-65 ընտանիք է այս պահին ապրում, մի մասը ժամանակավոր Ռուսաստանի Դաշնություն է գնացել՝արտագնա աշխատանքի:

«Ջրամբարի շինարարությունից հետո գյուղի կեսից շատը կհայտնվի ջրի տակ: Եթե լիճը թեկուզ գյուղի առաջին տանն էլ հասնի վտանգավոր է, դրա համար էլ վերաբնակեցում է լինելու»,- ասաց նա:

Հարությունյանի տեղեկություններով, էկոգյուղ է կառուցվելու: Նրա կարծիքով՝ հնարավոր է նաեւ սրա արդյունքում գյուղ դառնա տուրիզմի կենտրոն: Սակայն վերջինս մի փոքր կասկածներ ունի վերաբնակեցման վերաբերյալ, քանի որ տասնյամյակներ շարունակ պետությունը ցանկացել է Կապսի ջրամբարը ամրացնել, բնակիչներին վերաբնակեցնել, բայց չեն արել:

Տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարի խորհրդական Վահրամ Մկրտչյանը ՀԺ-ի հետ զրույցում ասաց, որ 2014 թվականի վարկային համաձայնագրի շրջանակներում նախատեսված էր Կապսի ջրամբարը կառուցել, նախագծային աշխատանքներն այժմ արվել ավարտվել են եւ սկսում են շինարարության փուլը:

«Ուսումնասիրություններ են կատարվել ու պարզվել է, որ խնդիր կա հողի գրունտի հետ կապված եւ պետք է ամբողջ գյուղը վերաբնակեցվի: Այո՛, տարիներով այս հարցը քննարկվել է՝ դեռեւս Սովետական շրջանում էր նախատեսվել այս ջրամբարը կառուցել, բայց Ջրաձոր համայնքը մտնում էր ծածկի տակ»,- ներկայացրեց Մկրտչյանը:

Հարցին՝ ե՞րբ է նախատեսված վերաբնակեցման պրոցեսը սկսել, նա պատասխանեց. «Շինարարությունը նախատեսում ենք սկսել 2022 թվականի սկզբին, իսկ ավարտական փուլը մոտավոր գնահատմամբ մինչեւ 2023 թվականի վերջը: Մենք կառուցելու ենք եւ մարդկանց հերթով վերաբնակեցնենք, իսկ մինչեւ շինարարության փուլը սկսելը որոշ պրոցեդուրաներ պիտի անցնենք՝ նախագծում, խորհրդատուի ընտրություն»:

Մկրտչյանի խոսքով՝ ամբողջ վերաբնակեցման գործողությունների պլանը մշակվել է միջազգային ստանդարտներին համապատասխան:

«Մենք նախատեսում ենք ունենալ նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառմամբ սովորական գյուղից տարբերվող մոդեռն գյուղ: Իրականացվել են սոցհարցումներ եւ մարդկանց մեծամասնությունը կողմ է այդ վերաբնակեցմանը»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ հատ-հատ հաշվելու են ծառերը, անասունների քանակը ու ըստ դրա՝ հատ-հատ փոխհատուցելու են բնակիչներին:

Տպել
1495 դիտում

Արմեն Սարգսյանը Սաուդյան Արաբիայից մեկնել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններ

Ընտրությունները պիտի զարգացման, շենացման, հզորացման նոր ժամանակաշրջան բացեն մեր մեծ համայնքում. Դավիթ Խուդաթյան

Առաջարկը ստացել եմ Նիկոլ Փաշինյանից. Ռազմիկ Պետրոսյանը կնշանակվի Արագածոտնի մարզպետ

Արցախից տեղահանված կամ գույքը կորցրած քաղաքացիների աջակցության նոր ծրագրի դիմումները կընդունվեն վաղվանից

ՀԷՑ-ի, ԲԷՑ-ի ու էլեկտրաէներգիա արտադրողների սակագները․ աղյուսակ

Իրանը պատրաստ է միջուկային համաձայնագրի շուրջ բանակցություններ վարել եվրոպական 3 երկրների հետ

Սուրբ Աթոռի պետքարտուղարի ընդհանուր հարցերով փոխանորդն այցելել է Ծիծեռնակաբերդ (լուսանկարներ)

Կոտայքի մարզի Աղվերան լեռնային հանգստյան գոտում կանցկացվի հայ-վրացական երիտասարդական ֆորում

Լիտվայի արդարադատության նախարարի անունից դեսպան Ստանիչե-Տոլոչկիենեն Կարեն Անդրեասյանին հրավիրել է Վիլնյուս

Առաջիկա օրերին որոշ շրջաններում ձյուն, մյուսներում՝ անձրև կտեղա. ջերմաստիճանը կբարձրանա

Տեղի է ունեցել Արարատ Միրզոյանի և Էդգար Պենյա Պառայի՝ ընդլայնված կազմով հանդիպումը

Արագածոտնի մարզպետ Դավիթ Գևորգյանն ազատման դիմում է ներկայացրել

Երկարացվել են Սիրիայում և Իրաքում Թուրքիայի ռազմական ներկայության ժամկետները

Վանաձորի նախկին քաղաքապետի գլխավորած «Ասլանյան դաշինք»-ում ընդգրկված է երկու կուսակցություն

Հայկական տառարվեստը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում

Արցախի ՔԿ վարույթ է ընդունվել ադրբեջանցիների կողմից Ճարտար գյուղի բնակչի 32 կովն ու 13 հորթը հափշտակելու գործը

Սենատը Ջեֆ Ֆլեյքին հաստատել է Թուրքիայում ԱՄՆ նոր դեսպանի պաշտոնում

Գործարկվելու է Զառիթափ բնակավայրի շչակը

Ովքեր են Շիրակում, Լոռիում, Տավուշում, Արագածոտնում, Արարատում, Արմավիրում, Վայոց ձորում ՔՊ-ի համայնքապետի թեկնածուները

Ըստ «Ֆորբսի»՝ Իլոն Մասկը դարձել է պատմության մեջ ամենահարուստ մարդն աշխարհում

Երկարաձգվել է «Վարչապետի գավաթ» սիրողական կրոսավազքի հայտերի ընդունման ժամկետը

ԱԺ-ն ԿԲ խորհրդի անդամի պաշտոնում քննարկում է Արտակ Մանուկյանի թեկնածությունը. ինչ կենսագրություն ունի նա

Հայաստանում 1 օրում կորոնավիրուսի 2074 նոր դեպք է հաստատվել

Ընդդիմության հետ կոնսեսուսի չեկանք. ՔՊ-ն չմիացավ ընդդիմադիրների հայտարարությանը

Արցախում բուժում է ստանում կորոնավիրուսի 145 վարակակիր. 18 մարդու վիճակը ծայրահեղ ծանր է

ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Լիլիթ Մակունցը հանդիպել է կոնգրեսական Քեթրին Քլարկի հետ

ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու ընթացակարգի ժամկետները կրճատող նախագիծը

ՀՀ նախագահը Սաուդյան Արաբիայում այցելել է «Ապագա ներդրումային նախաձեռնություն» 5-րդ համաժողովին, զրուցել թագաժառանգի հետ

Հայկ Սարգսյանը Տաջիկստանում հանդիպել է ՀԱՊԿ Փոխգործակցություն-2021 զորավարժությունների մասնակիցներին

«Դու գնացիր կռիվ, տղես». Արսեն Սաֆարյանի նոր տեսահոլովակում նկարահանվել են պատերազմում զոհվածների ծնողները (տեսանյութ)

Ամանորի տոները կրճատելու մասին նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց

Իրավական ծառայությունների գրասենյակն արցախցիների համար գործելու է ՀՀ-ում Արցախի օպերատիվ շտաբի տարածքում

Նոր Երզնկա համայնքում շչակ է գործարկվելու

Գանձաքարի բնակիչը ապօրինի հատել է 111 հատ ծառ. փայտանյութով «Զիլ»-ը տեղափոխվել է հատուկ պահպանվող տարածք

Սաակաշվիլիի առողջական վիճակը կարող է սրվել. ընդդիմադիրներն ու ՀԿ-ները պահանջներ ունեն

Այսօր լրանում է Հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործության 22-րդ տարելիցը

Կարևոր համաձայնություններ ձեռք բերվեցին, հստակ աշխատանքային ծրագիր հաստատվեց. ԱԺ նախագահն ամփոփում է Կիպրոս այցը

Երևանի և 6 մարզերի մի մասում հոսանքի մի քանի ժամյա անջատումներ կլինեն

Հրդեհի մասին անցած 2 օրերին ահազանգեր են եղել Երևանից, Արմավիրից և Աբովյանից

Անցկացվել են կրակային պատրաստության պարապմունքներ (լուսանկարներ)