Հրատարակվել է 1915թ. Հայոց ցեղասպանության գործով Հատուկ ռազմական տրիբունալի մասին գրքի թարգմանությունը

09/12/2020 schedule12:12

Դեկտեմբերի 9-ը ՄԱԿ-ի նախաձեռնությամբ նշվում է որպես Ցեղասպանության հանցագործության զոհերի հիշատակի և արժանապատվության ու այս հանցագործության կանխարգելման միջազգային օր: Օրվա կապակցությամբ հնարությանը ներկայացվեց Հայագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման և աջակցման «Անիվ» հիմնադրամի կողմից հրատարակված «Դատավճիռ Ստամբուլում. Դատական գործընթացներ Հայերի ցեղասպանության գործով» գրքի ռուսերեն թարգմանությունը: Գրքի համահեղինակներն են Զորյանի ինստիտուտի Ցեղասպանության ուսումնասիրության կենտրոնի տնօրեն Վահագն Դադրյանը (1926-2019), (Կանադա/ ԱՄՆ), և Կլարկի համալսարանի պրոֆեսոր Թաներ Աքչամը (ծնվ. 1953թ.) (ԱՄՆ): Թուրքերեն լեզվով «Դատավճիռ Ստամբուլում» գիրքը հրատարակվեց 2008 թվականին, իսկ 2011-ին լույս տեսավ անգլերեն տարբերակը:

1919թ. Օսմանյան կայսրությունում իր աշխատանքը սկսեց 1915թ. հայերի մասսայական սպանությունների գործը քննելու նպատակով ստեղծված Հատուկ ռազմական տրիբունալը: Տրիբունալի աշխատանքի արդյունքում՝ կայացվեցին մի քանի տասնյակ տարբեր ծանրության դատավճիռներ, այդ թվում՝ 18 մահապատժի դատավճիռ (որոնցից միայն երեքն ի կատար ածվեց): 1920թ. սկսվեց հերթական լսումների նախապատրաստությունը, բայց իշխանության եկած քեմալական կառավարությունը շուտով ցրեց տրիբունալը:

«Անիվ» հիմնադրամը հրատարակեց այս ֆունդամենտալ հետազոտության ռուսերեն թարգմանությունը Հատուկ ռազմական տրիբունալի աշխատանքների ավարտի 100-ամյակի կապակցությամբ: Մենագրությունն իրականացվել է բարձր գիտական մակարդակով և հիմնված է մեծածավալ աղբյուրների և պատմագրական աշխատանքների վրա, ներառյալ՝ արխիվային փաստաթղթեր և լրատվական նյութեր: Աշխատության մեջ վերլուծված է տրիբունալի ընդհանուր աշխատանքը և մանրամասն ներկայացվում են ամենակարևոր գործընթացները. ցույց է տրվում տրիբունալի տեղն ու դերն այդ ժամանակաշրջանի Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքում: Առանձին գլխում հրապարակված են դատավճիռների և մեղադրական եզրակացությունների ամբողջական տեքստերը՝ ռուսերեն թարգմանությամբ:

Այսօրվա դրությամբ 1919-1920թթ. Հատուկ ռազմական տրիբունալը միակն ու առաջինն է պատմության մեջ, երբ թուրքական դատարանը դատեց թուրք բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ սահմանադրությունը խախտելու և հայերի մասսայական սպանությունների մեղադրանքով, և դատապարտեց, և ոչ թե՝ միջազգային, այլ՝ օսմանյան քրեական օրենսգրքով: Ինչպես պնդում են հեղինակները, դա նշանակում է Հայոց ցեղասպանության փաստացի ճանաչում Օսմանյան կայսրության կողմից դեռևս 1919 թվականին:

Տպել
443 դիտում

Անկարան պահպանում է չեզոքությունը Ուկրաինա-Ռուսաստան հակամարտությունում

Մարզաշխարհի երեք ներկայացուցիչ արժանացել է ԿԳՄՍՆ պարգևների

Ուժգին քամուց պոկվել է դպրոցի տանիքը, փլուզվել պատը. 3 օր դասերը ստիպված են եղել հեռավար անցկացնել

«Նոան» կամային հաղթանակ տարավ «Արարատի» նկատմամբ, «Արարատ-Արմենիան» պարտության մատնեց «»Շիրակին

Չեղյալ է հայտարարվել ԱՄՆ ռազմանավերի անցումը Սև ծովով

Վրաստանի հետ հարաբերությունների ամրապնդումը տարածաշրջանի անվտանգության և զարգացման կարևոր նախադրյալներից է. ՀՀ նախագահ

Անշուշտ, դժվար է դիմակայել ճչուն վերնագրով ընթերցողներ գրավելու գայթակղությանը․ Տիգրան Ավինյանը գրառում է արել

Համապետական ծառատունկին Շիրակի մարզին կտրամադրվի 10 հազար տնկի

Ռուսաստանի արտգործնախարարությունը «կոշտ զրույցի» է կանչել Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Սալիվանին

Առկա է հայ-վրացական փոխգործակցության խորացման մեծ ներուժ. տեղի է ունեցել ՀՀ և Վրաստանի նախագահների առանձնազրույցը

Դավիթաշենում ազդարարման շչակ է գործարկվելու

Երկու զինծառայողի մահվան ելքով վրաերթ՝ Կոտայքի մարզում. ձերբակալվել է նույն մարզի 33-ամյա բնակիչը

Ոստիկանության Գուգարքի բաժնի սպասարկման տարածքի անտառներից ծառեր են հատվել (տեսանյութ)

Ջրականի շրջանում իրականացվող որոնումների ընթացքում ականապայթյունային վիրավորում է ստացել ԱԻՊԾ օպերատիվ խմբի հրամանատարը

Հունվարի տոնական օրերից 5-ը աշխատանքային դարձնելը ծայրահեղ մոտեցում է. տնտեսագետ

Հայ-ադրբեջանական շփման գծում օպերատիվ մարտավարական իրավիճակը կայուն է

Մենք գերսպասումներ ունենք մեր դաշնակցային երկրներից. Վիկտոր Ենգիբարյան

Կարևորվում է հատկապես հայ-ղազախական համագործակցությունը ԵԱՏՄ և ՀԱՊԿ շրջանակներում․ Չոբանյանն ընդունել է Իմանբաևին

ՀՀ ԶՈՒ աշխատանքային խումբը մասնակցում է ԱՊՀ շրջանակում անցկացվող նիստին

Հրթիռակոծվել է Էրբիլի միջազգային օդանավակայանը

Փակ դռներ, անպատասխան հարցեր. ԵՊՀ-ի՝ երեկ հետաձգված նիստը չեղարկվել է

Վրաստանի նախագահի նստավայրում դիմավորել են Հայաստանի Հանրապետության նախագահին (տեսանյութ)

Ինչ անել, եթե ՀՀ քաղաքացու օրը համընկնի Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրվա հետ. պատգամավորը կարգավորում է առաջարկում

Բոլորը բոլորին թշնամի են համարում, բոլորը բոլորին դավաճան են անվանում. Մխիթար Հայրապետյան

Ապրիլի 24-ը մոտենում է, Թուրքիան դարձյալ անհանգստության նշաններ է ցույց տալիս

ՊՆ-ում քննարկվել է ՌԴ տարածքում կայանալիք համատեղ զորավարժությունների պլանավորմանն ու կազմակերպմանը վերաբերող հարցեր

Քրեական գործի առնչությամբ կասեցվել են ԲԴԽ նախագահի լիազորությունները. նրա պարտականությունները կկատարի Ջհանգիրյանը

Վրաստանի նախկին վարչապետ Գախարիան նոր թիմ է ձևավորում

Ադրբեջանի հայատյաց քաղաքականությունը պետք է դատապարտվի. վարչապետն ընդունել է ԵՄ հատուկ ներկայացուցչին

Հիմնովին դատապարտում ենք Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության հայակործան գործունեությունը. Արցախի ԱԺ նախագահ

Կարծում եմ՝ մենք ականատես կլինենք տնտեսության վերականգնմանը, ինչն էլ կարտացոլվի ֆինանսական շուկաներում. Ֆիլիպ Լինչ

ՀՀ ՊՆ աշխատանքային խումբը մասնակցում է ՀԱՊԿ զորավարժությունների շտաբային բանակցություններին

Արսեն Թորոսյանը Ֆան Յոնգի հետ զրույցում կարևորել է չինական բիզնեսի՝ հայաստանյան շուկայում ներգրավվածության ընդլայնումը

Չունենք արդի մարտահրավարներին համապատասխան տնտեսության կառուցվածք. տնտեսագետը՝ խոշոր հարկ վճարողների ցուցանիշների մասին

Վալենտինա Մատվիենկոն կոչ է արել պահպանել փխրուն խաղաղությունը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում

ԱԽ գրասենյակը պարզաբանել է Օնիկ Գասպարյանի հնչեցրած պնդումները և հրապարակել վերջինիս առնչվող գաղտնազերծված փաստաթղթեր

Ադրբեջանում մարդկային տառապանքների «Պուրակ-թանգարանը» նախատեսված է նաև մանկահասակ երեխաների համար․ ՄԻՊ

600 հազար դրամ կաշառքը վերցնելուց հետո մայորը բերման է ենթարկվել․ ոստիկանության բացահայտումը (տեսանյութ)

Քաղաքական խորհրդակցություններ ՀՀ և ՌԴ ԱԳ նախարարությունների միջև․ քննարկվել է համագործակցությանը վերաբերող հարցեր

Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է Հարավային Կովկասի և Վրաստանում ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարի