Համագործակցություն կյանքի շտրիխ կոդավորման միջազգային կոնսորցիումի հետ․ նախատեսվում է աշխատանքները սկսել մարտից

01/03/2021 schedule19:04

Կյանքի շտրիխ կոդավորման միջազգային կոնսորցիումի (iBOL) և ՀՀ գիտության կոմիտեի միջև 2019 թ. հուլիսին կնքված փոխըմբռնման հուշագրի շրջանակում 2020 թ. փետրվարին ստորագրվել է ֆինանսական պարտավորությունների մասին պայմանագիր, որով սահմանվել են հուշագրով ստանձնած պարտավորություններն ու հանձնառությունները։

Կյանքի շտրիխ կոդավորման միջազգային կոնսորցիումի նպատակն է նկարագրել մոլորակի բոլոր կենդանի տեսակներն ըստ մոլեկուլային մարկերների (շուրջ 10 մլն տեսակ), և այդ տվյալները ներառել ընդհանուր տեղեկադարանում։ iBOL-ի ծրագրերին մասնակցությունը հայ կենսաբաններին թույլ կտա իրականացնել հազարավոր տեսակների հետազոտություններ մոլեկուլային մակարդակում, ինչպես նաև ինտեգրվել համաշխարհային նշանակության գիտական աշխատանքներին։ Նախագծի գիտական հանձնաժողովում Հայաստանը միաժամանակ ներկայացնում են երկու մասնագետներ՝ ՀՀ ԳԱԱ բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար, ԵՊՀ գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնի վարիչ Ռուբեն Հարությունյանը և ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն, պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանը:

ՀՀ գիտության կոմիտեի և iBOL-ի միջև կնքված պայմանագրի շրջանակում Հայաստանի մասնագետներն արդեն մասնակցում են  երկու միջազգային  ծրագրերի: Դրանցից մեկը «Կովկասում կյանքի շտրիխ կոդավորում» ծրագիրն է (Caucasus Barcode of Life - CaBOL), որը ֆինանսավորում է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության կրթության և հետազոտությունների նախարարությունը: Ծրագրում ներգրավված են Գերմանիայի, Հայաստանի, Վրաստանի մի շարք գիտական  և կրթական հաստատություններ:  Ծրագրի նպատակն է ստեղծել կենսաբազմազանության կենտրոն, որտեղ կհավաքագրվեն Կովկասի  հարուստ  կենսաբազմազանության  կենդանիների և բույսերի  տեսակներ, և կստեղծվի տվյալների բազա: Ծրագրում Հայաստանից ներգրավված են  Երևանի պետական համալսարանը և ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնը: 

2020 թ.-ին կենտրոնի մասնագետները՝ լաբորատորիայի վարիչ Մարկ Քալաշյանը և Մարինե Դալլաքյանը, ինչպես նաև ԵՊՀ կենդանաբանության  ամբիոնի մասնագետները, չնայած Հայաստանում համավարակով պայմանավորված ծանր իրավիճակին, իրականացրել են դաշտային աշխատանքներ, որոնց ընթացքում Հայաստանի մարզերում հավաքագրվել են մեծ քանակով նմուշներ: Հայաստանում հավաքված նմուշների լաբորատոր մշակումն իրականացվելու է հիմնականում ԵՊՀ կենդանաբանության ամբիոնի լաբորատորիայում՝ ամբիոնի վարիչ Մարինե Առաքելյանի և ամբիոնի աշխատակիցներ Աստղիկ Ղազարյանի ու Սարգիս Աղայանի ղեկավարությամբ: CaBOL-ի տվյալների բազան կարևոր գործիք կդառնա Հայաստանի բնության հարուստ կենսաբազմազանության պահպանմանն ուղղված  հանրային միջոցառումների իրագործման համար:

Պայմանագրի շրջանակում Հայաստանի գիտնականները մասնակցում են նաև Եվրոպական հետազոտական խորհրդի կողմից աջակցվող «Մոլորակի կյանքի գույքագրում» ծրագրին (LIFEPLAN – A Planetary Inventory of Life), որով նախատեսվում է ժամանակակից մեթոդներով համաշխարհային մասշտաբով իրագործել կենսաբազմազանության  ուսումնասիրություն: Ծրագրի առաջատար կազմակերպություններն են Հելսինկիի համալսարանը և Շվեդիայի գյուղատնտեսական համալսարանը: Վերջիններիս գլխավորությամբ ավելի քան  հարյուր երկրներում ստեղծվել են  աշխատանքային խմբեր:  Հայաստանում ևս ձևավորվել է  աշխատանքային խումբ (Մ. Քալաշյանի ղեկավարությամբ), որում ընդգրկված են Երևանի պետական համալսարանի, ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի և ՀՀ ԳԱԱ Ա. Լ. Թախտաջյանի անվան բուսաբանության ինստիտուտի մասնագետներ: Համագործակցող կողմերի միջև կնքվել է համաձայնագիր, և կազմակերպությունները ստացել են ծրագրի իրականացման համար անհրաժեշտ ժամանակակից որոշ սարքավորումներ:

Նախատեսվում է աշխատանքները սկսել 2021 թ. մարտից:

Տպել
399 դիտում

«Խաղաղություն բոլորիս». Սոսո Պավլիաշվիլին Խոր Վիրապում, ի նշան խաղաղության, աղավնիներ է բաց թողել

Այս տարի Քաղաքացու օրը հատուկ միջոցառումներ նախատեսված չեն

Մարզային շաբաթօրյակ Գեղարքունիքում. աշխատանքներում ներգրավվել է 8476 մարդ

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում ՀՀ ներկայացուցիչը խոսել է Արցախի դեմ կիրառված զինատեսակների և չպայթած զինամթերքի մասին

Պատերազմից տուժած և Տավուշում հաստատված 100 արցախցի կրթության միջոցով կյանքը փոխելու հնարավորություն կստանա

Մասնագիտական կրթության և ուսուցման զարգացման ազգային խորհուրդը գումարել է հերթական նիստը

ՀՔԾ-ն հերքել է Միքայել Մինասյանի գործով քննիչի՝ առաջիկայում ազատման դիմում գրելու լուրը

«Վերածննդի ծառատունկ». ԱԱՏՄ աշխատակիցները ծառեր են տնկել Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցուն հարող տարածքում

Գյումրիում հետախուզվող է հայտնաբերվել

Կիպրոսում այգի է տնկվել՝ ի հիշատակ արցախյան պատերազմում զոհված հայերի. «Արմենպրես»

Ստեփանակերտի բնակելի տների հարևանությամբ «Սմերչից» արձակված կասետային ռումբ է հայտնաբերվել

Գյումրիում մեքենաներ են բախվել. «ՎԱԶ-21099»-ի վարորդը հետընթացի ժամանակ վրաերթի է ենթարկել 66-ամյա տղամարդու

Ուսուցիչների նախորդ վերապատրաստումների միավորներն ու կրեդիտները կդիտարկվեն պարտադիր փաստաթղթային ատեստավորման ժամանակ

Գյումրու Գեղարվեստի պետական ակադեմիան համալրվել է արեգակնային ֆոտովոլտային փոքր էլեկտրակայանով

ՄԻՊ-ը Ռուսաստանի հայերի միության նախագահի հետ քննարկել է Ռուսաստանում հայերի իրավունքների պաշտպանության հարցերը

ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ. Լարսը ևս փակ է

Ես «Դիմակահանդես»-ում պատրաստում էի Նինայի կերպարը, իմացա, որ հղի եմ․ Ժակլին Սարխոշյան (տեսանյութ)

Սարալանջում տնկվել են առաջին 140 ծառերը

Ադրբեջանցիները միշտ էլ Google Maps-ի վրա իրենց անվանումները տեղադրել են. բողոքներով հնարավոր է մաքրել քարտեզը. փորձագետ

Օդի ջերմաստիճանը 10-ից 12 աստիճանով կնվազի

Քասախում 38-ամյա տղամարդը անկանոն կրակոցներ է արձակել

Պետբյուջեից 5.135 մլրդ դրամ կտրամադրվի Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոնի վերակառուցման համար

Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի փորձնական տեղամասերում շարունակվել է ասֆալտապատումը

Սամվել Գասպարյանը՝ Եվրոպայի չեմպիոն, Արսեն Մարտիրոսյանը՝ փոխչեմպիոն

49-ամյա կինը ծանոթ տղամարդու անձն արատավորող տեղեկություններ և ձայնագրություններ չհրապարակելու դիմաց գումար է պահանջել

«ԳԱԶ-3110» մակնիշի մեքենան բախվել է գնացքին

Արցախում կորոնավիրուսի 7 նոր դեպք է հաստատվել

Ասկերանի շրջանի Իվանյան համայնքում կիրականացվի հայտնաբերված զինամթերքի պայթեցման աշխատանք

Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստանի գործադիր տնօրենը կթողնի պաշտոնը

Աճյունների որոնման աշխատանքն այսօր կշարունակվի Հադրութում. երեկվա որոնումներն անարդյունք են եղել

Արցախի նախագահի աշխատակազմում քննարկվել են տեղահանված անձանց բնակարանային ապահովվածության խնդիրները. «Արցախպրես»

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցել է արքայազն Ֆիլիպի վախճանի կապակցությամբ

Լարսը կրկին փակ է. ռուսական կողմում կուտակված մեքենաներ կան

Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունները վաղեմության ժամկետ չունեն. լրացավ Մարաղայի ցեղասպանության 10-րդ տարին

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 1009 նոր դեպք. առողջացել է 1020, մահացել՝ 23 մարդ

Հայաստանը 100 հազար բնակչի հաշվով անազատության մեջ գտնվողների թվով ամենացածր ցուցանիշն ունեցող երկրներ շարքում է

Բելգիայի ԱԳՆ բացառիկ որոշում է ընդունել. դրամաշնորհ կտրամադրվի Արցախյան պատերազմում վիրավորվածների համար

Մահացել է ամերիկացի հայտնի ռեփեր DMX-ը

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է

Հերացու փողոցում մեքենաներ են բախվել. կա տուժած