Ես երդվել եմ՝ մի օր պետք է քայլեմ․ Արտակ Նիկողոսյանն աշխատավարձ է սահմանել ու խնամակալ է փնտրում

1991 թվականին Ուկրաինայից Հայաստան վերադարձած Արտակ Նիկողոսյանը 1994 թվականին զորակոչվել է բանակ՝ մասնակցելու Արցախյան ազատամարտին։ Չնայած ծնվել, մեծացել է Արարատի մարզի Արտաշատ քաղաքում, բայց դպրոցն ավարտելուց հետո Կիև է մեկնել՝ այնտեղի ավիացիոն համալսարանում ուսում ստանալու համար։ Մեկ տարի սովորելուց հետո, սակայն, նրան հետ են ուղարկել հայրենիք։ Արտակն այդ ժամանակ դեռ չգիտեր՝ Հայաստան վերադառնալուց հետո իր կյանքն ինչպիսի զարգացումներ է ունենալու։

«Համալսարանում կանչեցին ինձ ու ևս մի քանի հոգու, ասացին՝ պետությունը ձեր վարձավճարները չի փոխանցել, ստիպված ենք հեռացնել։ Դե, այդ տարիներին ուսանողների վարձերը պետությունն էր հոգում։ Ես էլ վերադարձա 1994 թվականին, գնացի Արցախ, արդեն ազատամարտն էր։ Արցախի Թալիշի անտառում պատերազմի ժամանակ մեր զոհերի դիակներն էինք փնտրում, ես այդ ժամանակ զգացի, որ սարսռում եմ, մարմինս դողում էր։ Միայն դա եմ հիշում ու էլ ոչինչ»,- մեզ հետ զրույցում պատմում է Արտակը։

Զոհվածների մարմինները հավաքելիս Արտակը ուժեղ ցնցում էլ է զգացել ու կոնտուզիա ստացել։ Ծանր վիճակում նրան Արցախից տեղափոխել են Երևան՝ «Մուրացանի» հոսպիտալ։ Ասում է՝ և՛ Ղարաբաղում, և՛ Երևանում սկզբում սխալ բուժում են նշանակել, մինչև բժիշկները հասկացել են՝ Արտակի մոտ դիակներից ինֆեկցիա էր առաջացել։ Սկզբում հույս չեն ունեցել, որ կփրկվի, բայց Արտակն ապրել է, չնայած առողջական խնդիրները շարունակվում են մինչև օրս։

«1996 թվականին ինձ ճանաչեցին որպես զինհաշմանդամ, սկզբում 3-րդ կարգի հաշմանդամ էի։ Հետո առողջական վիճակս սկսեց բարդանալ, 2-րդ կարգ տվեցին։ Մի քանի տարի հետո  առողջական վիճակս սկսեց ավելի բարդանալ, 2014 թվականին տվեցին հաշմանդամության 1-ին կարգ»,- պատմում է նա։

7 տարի է՝ զինհաշմանդամ Նիկողոսյանը անկողնային հիվանդ է, պառկած վիճակի պատճառով հավելյալ խնդիրներ են առաջացել։ Արտակի քույրը ասում է՝ դիմել են բոլոր հիվանդանոցներին, ոչինչ չի օգնել Արտակին նորից քայլել։ Բուժում է ստացել նաև տարբեր վերականգնողական կենտրոններում, սակայն անալիզների պատասխանների հիման վրա այլևս չեն շարունակել բուժումը։ «Պառկելու հետևանքով միզապարկում քարեր են հավաքվում, միշտ քարերը «կրակում» են, բայց նորից են հավաքվում։ 2014 թվականից էսպես պառկած վիճակում է։ Անալիզներ հանձնեցինք, ասացին՝ ոսկորները հասել են փշրման եզրին, եթե փորձենք իրեն քայլեցնել, ոսկորները կփշրվեն, հետևանքը անդառնալի կլինի։ Ողնածուծի բորբոքում էլ ունի»,- մեզ հետ զրույցում պատմեց Արտակի քույրը՝ Անահիտ Նիկողոսյանը։

Որպես զինհաշմանդամ՝ Արտակը ստանում է 59 հազար դրամ։ Երեք ամիսը մեկ գումարի տեսքով օգնություն է ստանում նաև Արարատի մարզպետարանից։ Ասում է՝ դիմել է, որ թոշակը բարձրացնեն, ասել են՝ ապացուցիր, որ մարտական ուղի ես անցել. «Այդ տարիներին ես մի քանի անգամ դիմեցի՝ թոշակս բարձրացնելու հարցով, ասում էին՝ բեր, ցույց տուր մարտական ուղիդ, ասում էին՝ դիմի Մանվել Գրիգորյանին, նա էլ ինձ առաջարկում էր անդամագրվել «Եկրապահ» միությանը, որ մարտական ուղի տար, ես էլ ասում էի՝ ես եղել եմ զինվոր, ոչ թե կամավոր, ես մտնեի էդտեղ՝ ինչ անեի։ Հետո ինձ ասում էին՝ փող տուր՝ գրենք մարտական ուղիդ։ Էդպես մինչև էսօր էլ ինձ դա չտվեցին»։

Զինհաշմանդամ Արտակ Նիկողոսյանը Արտաշատ քաղաքում ապրում է բարձրահարկ շենքում, 5-րդ հարկից իջնելու համար ստիպված է եղել անընդհատ զանգել արտակարգ իրավիճակների նախարարության փրկարար ծառայություն։ Պատմում է՝ առաջ միշտ եկել, օգնել են իրեն, հիմա հրաժարվում են գալ։ Հինգ ամիս Արտակին ու իր ծնողներին խնամել է նրա քույրը, ապրել են քրոջ սեփական տանը, բայց Արտակը նորից իրենց տուն է վերադարձել, ասում է. «Իմ անկողնուց բացի, այլ տեղ չեմ կարողանում մնալ»։  Քույրն ամեն օր գալիս է Արտակի մոտ՝ խնամելու նրան, սակայն պատմում է. «Դե, ես սեփական տուն ունեմ, մեծ հողամաս, դաշտեր, ծառանոց ունեմ։ Շուտով շուկա գնալու սեզոնն է սկսելու։ Չգիտեմ՝ ինչ եմ անելու, ինչպես եմ հասցնելու գալ և խնամել Արտակին»։

Հիմա զինհաշմանդամը խնամակալ է փնտրում, սակայն ոչ ոք չի համաձայնում 100 հազար դրամի դիմաց խնամել Նիկողոսյանին։ Ասում է՝ դիմել է առողջապահության և սոցիալական հարցերի նախարարությանը, ասել են՝ խնամակալ չեն կարող տրամադրել, համապատասխան օրենք չկա։ Խոսում է եվրոպական երկրների մասին, բերում Վրաստանի, Ռուսաստանի օրինակը, թե ինչպես են այդ երկրները խնամակալ վարձում պատերազմական գործողություններից հաշմանդամություն ձեռք բերած անձանց համար։ Ասում է՝ Եվրոպայի իր ընկերների հետ է խոսում, ասում են. «Թող, արի էստեղ, Հայաստանում չես կարա»։ Իր խոսքերով՝ Հայաստանում հաշմանդամություն ունեցող անձանց նկատմամբ ավելի շատ հետևողականություն է պետք։

Կատակասեր, աշխույժ բնավորություն ունեցող Արտակ Նիկողոսյանը հույս ունի, որ կկարողանա գտնել մեկին, ով կհամաձայնի խնամել իրեն, մեզ հետ զրույցի վերջում ասում է. «Ես երդվել եմ՝ պետք է նորից քայլեմ»։

Իսկ ինչո՞ւ հաշմանդամություն ունեցող անձին չեն տրամադրում խնամակալ, ընդհանրապես Հայաստանում հաշմանդամություն ունեցող անձանց խնամակալ կամ օգնող ո՞ր դեպքում է տրամադրվում, մեր այս հարցերին ի պատասխան՝ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի խոսնակ Զառա Մանուչարյանը մանրամասնեց՝ միայն հաշմանդամության խումբ ունենալու դեպքում չի տրամադրվում խնամողի ծառայությունը։

«Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի (այսուհետ՝ Օրենսգիրք) 34-րդ հոդվածի համաձայն՝ խնամակալություն սահմանվում է տասնչորս տարին չլրացած անչափահասների, ինչպես նաև հոգեկան խանգարման հետևանքով դատարանով անգործունակ ճանաչված քաղաքացիների նկատմամբ: Հետևաբար հաշմանդամություն ունեցող անձի նկատմամբ խնամակալ նշանակվել չի կարող, եթե նա դատարանի կողմից անգործունակ չի ճանաչվել: Օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խնամակալ կամ հոգաբարձու նշանակում է խնամակալության ու հոգաբարձության կարիք ունեցող անձի բնակության վայրի (թաղապետարանի) խնամակալության և հոգաբարձության մարմինը՝ մեկ ամսվա ընթացքում, սկսած այն օրվանից, երբ նշված մարմնին հայտնի է դարձել քաղաքացու նկատմամբ խնամակալություն կամ հոգաբարձություն սահմանելու անհրաժեշտությունը»,- ասված է նախարարի մամուլի խոսնակի պատասխանում։

Մերի Խաչատրյան

Տպել
980 դիտում

Վարչապետի հետ հանդիպման 1-ին արդյունքը. Սանասարյանն օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ է համարում պատերազմի հարցով հանձնաժողովը

Որտեղ իմ ծառայությունը պետք լինի, այնտեղ էլ կլինեմ. Շիրակի մարզպետը՝ պաշտոնավարումը շարունակելու մասին

Հրդեհ է բռնկվել Արմենակյան փողոցի տներից մեկի պատշգամբում

ԵՄ-ն և ԱՀԿ-ն ժամանակակից ռենտգեն սարքավորում է տրամադրում Մարտունու բժշկական կենտրոնին

Մայամիում հայտնաբերվել են փլուզված շենքի փլատակներում մնացած վերջին զոհի մնացորդները

Չորրորդ զորամիավորումում անցկացվել են զենիթահրթիռային մարտկոցների հրամանատարների հավաք-պարապմունքներ

Թուրքիան կոչ է արել Ռուսաստանին համակերպվել Ուկրաինա զենքի մատակարարման հետ

Մատաղիսում փրկարարներն այսօր հայտնաբերել և տարհանել են ևս մեկ հայ զինծառայողի աճյուն

Հայկ Մարտիրոսյանի տպավորիչ ուղին աշխարհի գավաթի խաղարկությունում մոտեցավ ավարտին

Բողոքի ցույցեր Իրանում

Միացյալ Նահանգները կարևորում է իր երկարամյա գործընկեր հայկական Սփյուռքի դինամիկ ջանքերը․ ԱՄՆ դեսպան

ԵԽԽՎ-ն կհրապարակի հատուկ զեկույց 44-օրյա պատերազմի հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ

Արա Խզմալյանն աշխատանքային այցով Սյունիքում է

Ոսկրածուծի ալոգեն փոխպատվաստումը դարձել է իրականություն

Հայաստանի դպրոցականները 4 մեդալ են նվաճել «Ֆիզիկա» առարկայի միջազգային օլիմպիադայում. ունենք նաեւ ոսկե մեդալ

Ավազային փոթորիկը պատել է Չինաստանի քաղաքներից մեկը (տեսանյութ)

Օձուն համայնքում էլեկտրաշչակ է գործարկվելու

Արմեն Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել Միջազգային համագործակցության ճապոնական բանկի ղեկավարի հետ

Դատախազությունն առաջարկում է խստացնել արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժում ստանալու պետական վերահսկողությունը

ՄԻՊ-ի աջակցությամբ կազմակերպվել է կալանավորված անձի անվճար վիրահատությունը

Աֆրիկացի երեխաները Հայաստանում ենթարկվել են ոսկրածուծի փոխպատվաստման․ այն մեզ մոտ առաջին անգամ է արվում

Իտալիայիում թենիսի գնդակի չափերի կարկուտ է տեղացել (լուսանկարներ)

Հուլիսի 28-ին հանրապետությունում սպասվում է անձրև․ ջերմաստիճանը կնվազի 6-8 աստիճանով

Հայաստանը եղել և մնում է առավելապես կառուցողական. ՀՀ ԱԳՆ-ի պատասխանն Ադրբեջանի ԱԳ նախարարին

Վրաստանում համաճարակաբանական իրավիճակը վատթարացել է. մի շարք սահմանափակումներ կվերականգնվեն

Եռակողմ հայտարարությունների իրականացումը դիտարկելիս պետք է առաջնորդվել փաստերով ոչ թե դրանց յուրովի մեկնաբանմամբ. ԱԳՆ

Տոկիո-2020. Արթուր Բարսեղյանը Հայաստանի նոր ռեկորդ սահմանեց 100մ ազատ ոճ մրցաձևում (տեսանյութ)

Ծանոթն ու ընկերը դանակով հարձակվել, պահանջել և ստացել են 40 հազար դրամ

Երևանում կանցկացվի Ատոմային տեխնոլոգիաների երեկո

Չաքմաքչյանի «Քայլող մարդը» քանդակի համար պետությունը շուրջ 38 մլն դրամ գումար է հատկացրել. ինչու է տեղադրումն ուշանում

Վարժանքներ են իրականացվել Արմավիրի, Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի մարզերում

ԱՄՆ ավարտում է ռազմական առաքելությունը Իրաքում

Գյումրիում կատարված դանակահարությունը բացահայտվել է (տեսանյութ)

Մանվել Փարամազյանը կմնա կալանքի տակ. Վերաքննիչ դատարանը մերժել է նրա պաշտպանների բողոքը

Դավթաշեն 1-ին թաղամասի շենքերից մեկի մոտակայքում մարտական նռնակ է հայտնաբերվել

ՄԻՊ-ն առաջարկում է փոփոխել հանրակրթական ուսումնական հաստատություն ընդունվելու չափանիշները

Տոկիո-2020. Արթուր Բարսեղյան և Վարսենիկ Մանուչարյան. անձնական ռեկորդների հետևից

Աճյունների որոնումն այսօր շարունակվում է Մատաղիսի ուղղությամբ

Արցախի ՄԻՊ-ը չհայտարարված այց է կատարել Ստեփանակերտի գիշերօթիկ հաստատություն

Խաչատուր Սուքիասյանի եղբորը կալանավորելու որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել