Այն բողոք է ստանդարտ գրականության, սահմանումների դեմ․ այսօր տեղի կունենա «Կույր կետադրություն» գրքի շնորհանդեսը

Երբ կույր ես, բան չես տեսնում, ոչ մի արգելք չունես, առաջ ես գնում։ Կետադրությունը, ընդհակառակը, արգելքներ է ենթադրում։ Իսկ ի՞նչ է ենթադրում «կույր կետադրությունը»։

Այսօր՝ մարտի 17-ին, տեղի կունենա ժամանակակից գրող Արամ Ավետիսի «Կույր կետադրություն» գրքի շնորհանդեսը։

Այն վերահրատարակվում է 4-րդ անգամ՝ նորովի, նոր դիզայնով: Գիրքն այս անգամ հրատարակվում է Ակտուալ արվեստի հրատարակչության «Ջեբգիր» մատենաշարով։

«Կույր կետադրություն»-ը մոտավորապես երեք տարիների ընթացքում հավաքված 27 կտոր գործերի ամբողջությունն է։ Այն ճանապարհորդություն է։ Գրողի՝ այդ երեք տարիների ճամփորդությունները, իր կյանքն ու ապրումները, մտքերն ու հույզերն արտացոլված են ու ամբողջացված մեկ գրքում։ Գործերն ինքնուրույն էսսեներ են, որոնք, ներքին կապով կապվելով, վեպ են դառնում․ ամփոփված են երեք խորագրերի ներքո՝ «Տեսունակ կուրություն», «Անհետացող քաղաքի քարտեզը» եւ «Կետադրության համընդհանուր պատմություն»։

Գրքի՝ արդեն 4-րդ անգամ հրատարակման, առաջացրած հետաքրքրության եւ, առհասարակ, «Կույր կետադրության» ստեղծման մասին «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է Արամ Ավետիսի հետ։

Ժամանակակից գրողի բնորոշմամբ՝ այս գիրքը բողոք է ստանդարտ գրականության, սահմանումների դեմ․ «Ինչ-որ առումով այն նաեւ ստեղծագործ մարդու որոնումներն են։ Առաջին հայացքից թվում է, թե այդ ոչ շատ մեծ ծավալի առանձին գործերի մեջ ոչ մի կապ չկա, բայց, իհարկե, ընդհանուր կապ կա։ Ճանապարհի թեման է, որը նաեւ մարդու ներաշխարհն է, մարդու ուխտը, որի համար նա ինչ-որ մի տեղ պիտի հասնի»։

Արամն անկեղծանում է՝ սկզբում չէր որոշել, որ իր գրածները մի օր կամբողջացվեն, եւ գիրք կդառնան։ Ժամանակին պարզապես գրում էր, ստեղծում գրականություն, որն էլ մի օր ինքնաբերաբար ամբողջացվեց ու դարձավ «Կույր կետադրություն»-ը։

«Նիցշեն շատ հետաքրքիր բան է ասել՝ ես այլեւս չեմ ուզում կարդալ որեւէ հեղինակի, որի մոտ նկատվում է, որ նա ցանկացել է գիրք ստեղծել, այլ կարդալու եմ միայն նրան, ում մտքերն անսպասելիորեն գիրք են դարձել»,- ասում է Արամը։ Նրա կարծիքով էլ է այդպես՝ այն գրողները, որոնք ի սկզբանե գիրք են գրում, իրենք ամենավատ գրողներն են․ «Իրական գրողը գիրք չի գրում, նա ուղղակի գրում է, իսկ այդ գրվածքները հետագայում դառնում են գի՞րք, օրագի՞ր, թե՞ տետր, հայհոյա՞նք, թե՞ կռիվ, արդեն ընթերցողն է որոշում»։

«Կույր կետադրություն» ասելով՝ գրողը նկատի ունի այն սահմանները, որոնք մեր առջեւ դրված են․ «Կետադրության նշանները, նույն այդ ստորակետերը, միջակետերն ու վերջակետերը ինքնին կանգառներ են. հերոսը պիտի կարողանա անցնել այդ բոլոր սահմանները։ Գրականության միջոցով, իրեն հոգեհարազատ գրողների եւ, ի վերջո, ինքն իր միջոցով հերոսը փորձում է սահմանները հաղթահարել։ Իսկ թե ո՞ւր է այդ ամենը հասցնում, կարդացողները կհասկանան կամ չեն հասկանա»,- ասում է նա։

Արամի խոսքով՝ առհասարակ Հայաստանում գրականության հանդեպ հետաքրքրությունը շատ քիչ է, էլ ուր մնաց՝ ժամանակակից գրականության։ Նրա բնորոշմամբ՝ կաղապարված միտքը եւ շարադրության պես գրված գրականությունը, ի վերջո, պետք է իսպառ դուրս գան ժամանակակից ընթերցողի գլխից։

«Հիմա ընթերցող երեւալն ավելի կարեւոր է դարձել, քան ընթերցող լինելը։ Այդ առումով գրականությունը երեւի ամենավատ վիճակում է մեզ մոտ։ Համենայն դեպս չէի ուզենա Հայաստանի տեսանկյունից գրականության մասին խոսել, որովհետեւ գրականությունը շատ ավելի մեծ ու անսահման երեւույթ է, քան ցանկացած երկիր՝ իր սահմաններն ու օրենքները»,- ասում է նա։

Ըստ գրողի՝ գրականությունն ու բառերը մարդուն հնարավորություն են տալիս դուրս գալ քաղաքի կամ երկիր տրամաբանությունից, այնտեղ ժամանակն ու տարածությունն այլ կերպ են ընկալվում։

«Կարող է՝ մի փոքր կոպիտ հնչել, բայց ինձ համար հայրենիքը հենց գրականության սահմաններն են, որովհետեւ հայրենիքն այն տեղն է, որտեղ քեզ զգում ես գնահատված ու ընդունված, եւ քեզ ամեն ինչ հետաքրքիր է։ Ես ինձ ավելի գնահատված ու հետաքրքիր եմ զգում գրականության տիրույթում։ Երբ ինձ հարցնում են՝ դու հայրենասե՞ր ես, ասում եմ՝ այո, հայրենասեր եմ՝ Քուչակի Հայրենները շատ եմ սիրում, դրա համար հայրենասեր եմ»,- ասում է Արամ Ավետիսը։

«Կույր կետադրություն»-ն առաջին անգամ հրատարակվել է 2017 թվականին։ Այն եղել է «Երևանյան բեսթսելլեր» հեղինակային նախագծի վարկանիշային աղյուսակում, նաեւ՝ 2018 թվականին «Անտարեսի» «XXI» մատենաշարի տարվա ամենաշատ վաճառված գիրքը։

Տպել
1097 դիտում

Կձևավորվի Պաշտպանին առընթեր երեխաների և երիտասարդների իրավունքների հարցերով հասարակական խորհուրդ

Խուսափե՛ք արևի ուղիղ ճառագայթներից. օդի բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում օրգանիզմը պաշտպանելու մի քանի պարզ կանոն

Ճանապարհատրանսպորտային պատահար Ստեփանակերտ-Ասկերան ավտոճանապարհին. 4 կին տեղում մահացել է

Ավստրալիայի Լիբերալ կուսակցությունը ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը. Դավիթ Բաբայան

Առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

ՆՈՒՀ ղեկավարման իրավունքի` հավաստագրի համար հավակնորդների փաստաթղթերը կընդունվեն օգոստոսի 16-ից սեպտեմբերի 5-ը

«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում նորածին երեխա է մահացել. ԲԿ-ից պարզաբանում են կատարվածը

Մեկ օրում հանրապետությունում արձանագրվել է 11 ՃՏՊ, 1 մարդ զոհվել է, 13-ը՝ վիրավորվել

Եկե՛ք միասին կարգ ու կանոն հաստատենք մեր խաղադաշտերում. ՀՖՖ-ի և «Փյունիկ» ֆուտբոլային ակումբի համատեղ հայտարարությունը

ՀՀ ավտոճանապարհներին իրականացվում են ընթացիկ ամառային սպասարկման աշխատանքներ

Կասեցվել է գազավորված ընպելիքի արտադրամասի գործունեությունը

Փրկարարները բռնել են 1 սահնօձ, 2 շահմար, 1 գյուրզա

«Ձեր արծաթը մեզ համար ոսկու արժեք ունի». Վահրամ Դումանյանը ոսկե մեդալներով է պարգևատրել շախմատիստներին

Երիտասարդությունը մեր պետության ու հասարակության վաղվա ճարտարապետն ու շինարարն է. ՀՀ ՄԻՊ-ի ուղերձը

Դավիթաշենի շենքերից մեկի հետնամասում հայտնաբերվել է կնոջ դի

Ցանկացած երկրում երիտասարդությունն է փոփոխությունների առաջամարտիկը. Վահրամ Դումանյան

Հավաստագրեր՝ մարդկային ռեսուրսների կառավարման դասընթացների մասնակիցներին (լուսանկարներ)

Տավուշի մարզի բնակիչ 83-ամյա տղամարդուն առևանգած անձանց ոստիկանները հայտնաբերել և ձերբակալել են

«Կյանքից ամուր»․ ֆիլմ պատերազմից հետո ապրողների և ապրեցնողների մասին

Երևանում և վեց մարզում հոսանքազրկումներ են սպասվում

Ձևավորվել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության Արմավիր համայնքի տարածքային խորհուրդը (լուսանկարներ)

Հրադադարի պահպանման ռեժիմի էական խախտումներ և միջադեպեր չեն արձանագրվել. Արցախի ՊՆ

Աղվան Հովսեփյանը 100 մլն դրամ գրավի դիմաց ազատ կարձակվի

Հորս առևանգման փաստով քիչ առաջ ձերբակալվեց ՀՅԴ ԳՄ անդամ, ԱԺ նախկին պատգամավոր Սուրեն Մանուկյանը. Խաչատուր Քոքոբելյան

Հայաստանի շախմատի հավաքականները ժամանել են հայրենիք

«Արվեստանոց» նախագիծը՝ ժամանակակից արվեստագետներին ներկայացնելու հարթակ

Թևոսյան փողոցում գտնվող ավտոբուսների հիմնական հավաքակայանն առաջիկայում կվերանորոգվի և այնտեղ կտեղակայվի նոր ավտոբուսներ

Գյումրեցի ծանրորդուհին նվաճել է 3 ոսկե մեդալ

Քննարկվել են Հենրիկ Սիրավյանի «Պատմություն և ներկա» որմնանկարի պահպանության հարցերը

2 մլրդ 734 մլն դրամ՝ 3 ճանապարհատվածում շինարարարական աշխատանքներ իրականացնելու համար

Հայաստանի և Թուրքիայի միջև բանակցությունները կարող են տեղի ունենալ սեպտեմբերին

Կառավարությունը հաստատեց անձնական օգնականի ծառայություն տրամադրելու կարգը և պայմանները

Մարդիկ պետք է հասկանան, որ գիտությամբ զբաղվելով նույնպես հնարավոր է բարեկեցիկ կյանք ունենալ. Մխիթար Հայրապետյան

Անբավարար տեխնիկական վիճակով բնակֆոնդի հիմնախնդրի կանոնակարգման քննարկումներն ընթացքի մեջ են

Օհան Դուրյանի արձանի պատրաստման և տեղադրման համար կտրամադրվի 20 մլն դրամ

Լարսում արագ փչացող ապրանքներով բեռնատարներն անցնում են առանց հերթի

Հայաստանի ֆուտբոլի Մ-17 հավաքականը մարզական հավաք կանցկացնի

Վանաձորի որոշ հասցեներում գազամատակարարումը ժամանակավորապես կդադարեցվի

Արդեն որերորդ անգամ ու որերորդ տեղից լսում եմ, թե ինչ գարշելի ստեր են տարածվում ՔՊ-ի և մասնավորապես իմ մասին. Ալեքսանյան

Արցախում հերթական հանցագործության դեպքն է բացահայտվել համակարգչային տեխնիկայի կիրառմամբ