«Էլ չեմ դիմանում, սպառվել եմ, նյարդային դարձել»․ շոգ եղանակը նվազեցնում է աշխատունակությունը, ինչպես հաղթահարել այն

Ամռանը, հատկապես առավել շոգ օրերին մարդկանց աշխատունակությունը նվազում է: Մասնագետների խոսքով՝ տապին աշխատելը բացասական է ազդում մարդու հոգեկան և նյարդային համակարգի վրա:

«Հայկական ժամանակը» մայրաքաղաքում քաղաքացիների շրջանում հարցում է անցկացրել՝ պարզելու՝ այս օրերին ինչպե՞ս են աշխատում, արդյոք աշխատունակության նվազում նկատո՞ւմ են, ինչպե՞ս են հաղթահարում:

Մեր հարցմանը մասնակցած անձինք տարբեր ոլորտների աշխատակիցներ էին։ Ոմանց համար աշխատանքը այնքան հաճելի և տրամադրող է, որ շոգ եղանակը էական ազդեցություն դրա բնականոն ընթացքի վրա չի ունենում։ Ոմանց խոսքով էլ՝ անհամբեր սպասում են արձակուրդի մեկնարկին։ Որոշ քաղաքացիների աշխատանքն էլ հնարավոր է հեռավար կազմակերպել, և աշխատելու ցանկությունը չկորցնելու համար այն կազմակերպում են Հայաստանի այն քաղաքներում և մարզերում, որտեղ համեմատաբար զով է:

«Դայակ եմ, օրվա մեջ հանգստի ժամեր ունենում եմ, բացի այդ՝ աշխատավայրում միջավայրը միշտ լավ է, սենյակում էլ օդորակիչ կա։ Դեռևս ինձ չեմ ստիպում, որ աշխատանքի գնամ։ Հաճույքով եմ իմ գործն անում։ Ինձ թվում է՝ եթե սիրես աշխատանքդ, երբեք աշխատելու մոտիվացիադ չի թուլանա։ Չնայած հանգիստը ևս մեծ դեր ունի»,- մեզ հետ զրույցում ասում է Անահիտ Մանուկյանը:

Նարեկ Բաբայանի խոսքով էլ՝ իր բոլոր ընկերները արձակուրդ են մեկնել, միայն ինքն է շարունակում աշխատել, սակայն սպառել է աշխատունակությունը. «Օրենքով սահմանված կարգով արձակուրդ մեկնելու հնարավորություն ունեմ, բայց դեռ մեկ ամիս պետք է աշխատեմ։ Առավոտյան մի կերպ եմ ինձ ստիպում, որ գնամ աշխատանքի․ պահ է գալիս, երբ սպառվում ես»:

Քաղաքացիներից Լիլիթը ևս նշում է, որ սպառվել է. աշխատանքը ստիպված է կատարում, և դա իր վրա դրական չի անդրադառնում: «Նյարդային եմ դարձել, աշխատավայրում կոնֆլիկտներ են լինում, դրա պատճառով տանը նույնպես չեմ կարողանում որևէ մեկի հետ շփվել։ Զգում եմ, որ պետք է արդեն արձակուրդ գնալ և սպասում եմ այդ օրվան»,- ասում է նա:

Հոգեբույժ, «Հոգեսոցիալական կարգավորման կենտրոնի» գիտական ղեկավար Արմեն Սողոյանը, «Հայկական Ժամանակի» հետ զրույցում նկատում է՝ սթրես կարող է առաջացնել ցանկացած գործողություն, որը ստիպողաբար է արվում: Մարդկանց հոգեբանության վրա բացասական ազդեցություն է ունենում նաև օրվա ջերմաստիճանը։

«Ժամանակին հետազոտություններ կային, ըստ որոնց՝ եթե օրվա մեջ 15 աստիճանի տարբերություն է լինում, արդեն սթրեսային գործոն է մարդու համար։ Մեզ մոտ այդ աստիճանի տարբերությունը երբեմն նկատվում է, բայց անձն իր համար եթե ապահովի շոգը հաղթահարելու միջոցները, կկարողանա խուսափել նաև սթրեսային վիճակներից։ Եթե առավոտը սկսում ենք գանգատվելով՝ «շոգ է», «էլ չեմ դիմանում», ապա բնական է, որ այդ ձևով արտահայտվող մարդն ավելի շուտ կընկնի սթրեսային վիճակի ցանցը։ Իսկ եթե անձն իրեն օրվա սկզբում լավ տրամադրի, ամեն ինչ էլ կհաղթահարի»,- ընդգծում է մասնագետը:

Սողոյանի խոսքով՝ անձը բոլոր պարագաներում պետք է սովորի կառավարել իր էմոցիաները։ Եթե զգում է, որ արդեն սպառվել է, նյարդային է դարձել, ոչ ոքի հետ չի կարողանում շփվել, պետք է որևէ հետաքրքիր զբաղմունք գտնի կամ աշխատանքին զուգահեռ զբաղվի իր սիրելի հոբբիներից մեկով։ Կարևոր է հատկապես, որ աշխատանքային վայրը լինի տրամադրող, նպաստի, որ անձը իր էմոցիաները կարողանա հաղթահարել։

«Ցանկացած ստիպված բան հաճելի չէ ու ցանկալի էլ չէ մարդու համար։ Կարևոր է նաև, որ նա հասկանա՝ ի՞նքն է իրեն ստիպում ինչ-որ բան անել, թե՞ իրեն ստիպում են դա անել։ Եթե չի ուզում աշխատել, մոտիվացիան պետք է գտնի՝ մտածելով՝ եթե չի կարողանում աշխատանքի գնալ, իր առօրյա հոգսերը ո՞վ է հոգալու. ի վերջո, արձակուրդ գնալու համար էլ է գումար պետք։ Այսինքն՝ այս ամենի մասին մտածելով էլ կարելի է վերականգնել մոտիվացիան»,- շեշտում է նա:

Հոգեբույժի խոսքով՝ անձը կարող է նաև աշխատանքի վայրում հաճելի դետալներ նկատել, ընդմիջումներին զբաղմունք գտնել, որ կարողանա հաղթահարել սթրեսը, բայց միևնույն ժամանակ վերջինս շեշտում է արձակուրդ գնալու անհրաժեշտությունը:

«Արձակուրդը ևս շատ կարևոր է, որովհետև երբ մարդը աշխատում է առանց հանգստանալու, և՛ իր առողջություն է վտանգում, և՛ իր աշխատանքի արդյունավետությունը։ 8 ժամից ավելի մարդը չպետք է աշխատի, պետք են նաև հանգստյան օրեր, օրինակ՝ շաբաթ և կիրակի տանը մնա։ Ճիշտ մտածող գործատուներն էլ հասկանում են, որ եթե մարդուն կարողանում են արձակուրդ տրամադրել, ապա նրա աշխատանքի արդյունավետությունը շատ ավելի մեծ է լինում»,- նկատում է Սողոյանը։

Հոգեբույժի կարծիքով՝ քաղաքացիների աշխատանքի մոտիվացիան, շոգ եղանակի բացասական ազդեցությունը և այլ բացասական հարցեր հնարավոր կլինի հաղթահարել նաև, եթե գործատուներն իրենց աշխատողների համար ապահովեն սթրեսի կառավարման դասընթացներ։ Այսինքն՝ լինեն մասնագետներ, որոնք կկարողանան օգնել աշխատող քաղաքացուն հաղթահարել լարված, նյարդային վիճակը։ Կարևոր է նաև, որ գործատուն ապահովի քաղաքացու աշխատանքային համապատասխան պայմանները։

Մասնագետը աշխատող քաղաքացիներին խորհուրդ է տալիս սթրեսային վիճակները հաղթահարել քաղցած վիճակում շատ հեղուկների օգտագործմամբ, կրեմային և յուղային ուտելիքների քիչ օգտագործմամբ։

Մերի Խաչատրյան

Տպել
752 դիտում

Վահագն Վերմիշյանը տեղափոխվել է Էրեբունի բժշկական կենտրոն

Հանգստյան օրերին ԱԻՆ-ն օձերի վերաբերյալ 7 ահազանգ է ստացել

«Անկանխիկ գործառնությունների մասին» օրենքի պահանջների պահպանման մասով ՊԵԿ-ը սկսում է ակտիվ վարչարարությունը

«Եռաբլուր» տանող ճանապարհահատվածն այսուհետ կլինի լուսավոր. կառուցվել է նոր ցանց

Երևանի քաղաքապետը հանձնարարել է նախապատրաստել ևս 15 նոր տրոլեյբուսի ձեռքբերման հայտ

1353 արտակարգ դեպք և պատահար, 30 զոհ, 4106 տուժած. ԱԻՆ-ն ամփոփել է հուլիս ամսվա կատարած աշխատանքները

Խոշոր ավտովթար 4 ավտոմեքենայի մասնակցությամբ. վիրավորների թվում հղի կին կա

ՖԻԴԵ-ի նախագահ է վերընտրվել Արկադի Դվորկովիչը

Հրդեհավտանգ իրավիճակը կպահպանվի. ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկայում

Երկու նախադպրոցական կրթական կենտրոն Սարատովկա և Շնող բնակավայրերում

Օգոստոսի 5-8-ը ոստիկանները բացահայտել են հանցագործության 102 դեպք

Տնային պայմաններում խնամք է ստանում շուրջ 1820 շահառու. ԱՍՀՆ

Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադա. տղամարդկանց և կանանց հավաքականներն այսօր կմրցեն Ադրբեջանի հետ

Վերանորոգվում են երևանյան շատրվանների պոմպերը

Օգոստոսի 7-ին Հայաստանի երկաթուղայինները անվճար սպասարկեցին ավելի քան 2,7 հազար ուղևոր

Քաղաքաշինության կոմիտեում քննարկում է տեղի ունեցել կորեացի փորձագետների խմբի հետ՝ Ազգային գեոպորտալի բարելավման համար

Բացահայտվել է քաղցրավենիքների խանութի աշխատակցուհու նկատմամբ կատարված ավազակության դեպքը. կա ձերբակալված

Առաջիկայում պարեկային ծառայությունը կգործի նաև Գեղարքունիքում, Տավուշում, Արագածոտնում և Կոտայքում (տեսանյութ)

Պատանի մարզիկները 4 մեդալ են նվաճել «Ասիայի երեխաներ» 7-րդ միջազգային մարզական խաղերում

Հայաստանում պատվաստումների ընդհանուր թիվը 2 232 695 է

Դիտակետում շահութահարկի տարեկան հաշվարկներն են. կոմիտեն հորդորում է հարկ վճարողներին ժամանակին արձագանքել ծանուցումներին

Էրեբունի վարչական շրջանի որոշ հատվածների գազամատակարարումը կդադարեցվի

Զինծառայողների բնակարանային ապահովման նոր ծրագիր

Հրդեհ տասնութ հարկանի շենքի մալուխների հորանում․ տարհանվել է 85 քաղաքացի

Ահազանգեր՝ մայրաքաղաքի փողոցներում Կարմիր գրքում գրանցված ջրաշուշանի վաճառքի մասին

Հանկարծամահ է եղել պայմանագրային զինծառայող. ՀՀ ՊՆ

Արսեն Մակվեցյանը՝ Երևանի քաղաքապետարանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի վարչության պետ

Խոշոր ավտովթար Արարատի մարզում. 3 վիրավորից մեկը երեխա է

Սևանա լճում քաղաքացի է ջրահեղձ եղել

Որոշ ուղղություններում ադրբեջանական զինուժը կրկին խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը. Արցախի ՊՆ

Իրադրությունը հայ-ադրբեջանական սահմանին հարաբերականորեն կայուն է. ՀՀ ՊՆ

Հոսանքազրկումներ՝ Երևանում և 7 մարզերում

Հայ-ադրբեջանական սահմանում հակառակորդի կրակոցից պարտադիր ժամկետային զինծառայողը հրազենային վիրավորում է ստացել

Օդանավերի սղություն է. «Արմենիա» ավիաընկերությունը պարզաբանում է, թե ինչու են չվերթներն ուշացել

Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադա. տղամարդկանց հավաքականը ոչ-ոքի խաղաց ԱՄՆ-ի հետ, կանայք հաղթեցին Իսրայելին

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար

Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը մասնակցում է ՀՀ վարչապետին կից տնտեսական քաղաքականության խորհրդի նիստին

Արցախի պետնախարարը Ստեփանակերտում շրջել է աշխատանքի տոնավաճառի տաղավարներով

Դիլիջանում սկսվել են Վարչապետին կից տնտեսական քաղաքականության խորհրդի նիստի աշխատանքները (տեսանյութ)

Անցկացվել են զորամիավորումների բարոյահոգեբանական ապահովման խմբերի անձնակազմերի հավաք-պարապմունքներ