Էլիտար արտագաղթ Ղարաբաղից

Դժվար է գտնել ուրիշ մի երկիր, որի առաջին եւ երկրորդ նախագահները, ԱԺ նախագահները, վարչապետերն ու նախարարները,  պաշտոնանկությունից հետո, հարկ չեն համարում ապրել այդ երկրում: Հենց այս առումով է առաջատար Ղարաբաղը: Կանխատեսումներ կան սակայն, որ Ղարաբաղից գաղթած ոմանք, իրենց սովորության համաձայն, պաշտոնը կորցնելու բերումով շուտով արտագաղթելու են նաեւ Հայաստանից: Եթե, իհարկե, հասցնեն: Ստորեւ ներկայացնում ենք Ղարաբաղից գաղթած ամենահայտնի դեմքերի ցանկը:

Ռոբերտ  Քոչարյան - Ծնվել է 1954 թվականի օգոստոսի 31-ին, Ղարաբաղի Ստեփանակերտ քաղաքում: 1990-ին ընտրվել է ԼՂՀ ԳԽ պատգամավոր, 1992-ին դարձել է ԼՂՀ վարչապետ, 1994-ին` ԼՂՀ առաջին նախագահ: Հայաստան է տեղափոխվել 1997-ին` ստանձնելով ՀՀ վարչապետի պաշտոնը եւ այլեւս չի վերադարձել Արցախ: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: Ըստ ռուսական ԶԼՄ-ների, 1998-2008-ը ՀՀ նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելու ընթացքում, հասցրել է իր ընտանիքի ակտիվները հասցնել 4 միլիարդ դոլարի: 

Սերժ Սարգսյան - Ծնվել է 1954 թվականի հունիսի 30-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում: Հայաստան է տեղափոխվել 1993-ին   եւ այլեւս չի վերադարձել: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: Հայաստանում զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի, ՆԳ եւ ԱԱ նախարարի, նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի, ԱԽՔ պաշտոնները: 2007-ին դարձել է ՀՀ վարչապետ, 2008-ին` զբաղեցրել ՀՀ նախագահի աթոռը: Թե որքան կապիտալ է կուտակել, կոնկրետ թվերով հայտնի չէ. նույն ռուսական լրատվամիջոցները, սակայն, հրապարակեցին տասնյակ ձեռնարկությունների անուններ, որոնք կապվում են  Ս. Սարգսյանի եւ նրա ընտանիքի հետ:  

Սամվել Բաբայան - Ծնվել է 1965 թվականի մարտի 5-ին, Ստեփանակերտում: Թե մինչեւ Ղարաբաղյան պատերազմը ինչով է զբաղվել, նրա կենսագրության մեջ չի նշվում: 1992-ին եղել է ԼՂՀ նախարարների խորհրդին առընթեր պաշտպանության կոմիտեի անդամ, 1992-95թթ. եղել է ԼՂՀ ԳԽ պատգամավոր,  1995-1999թթ. եղել է Ղարաբաղի պաշտպանության առաջին նախարարը: 2004 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան եւ այլեւս չի վերադարձել Արցախ: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում (՞): Այստեղ հիմնել է «Խաչմերուկ» տեղեկատվա-վերլուծական հասարակական կազմակերպությունը, իսկ 2008-ին` «Դաշինք» կուսակցությունը, որը հետագայում ստիպված եղավ լուծարել: Այժմ Բաբայանը զբաղված է բիզնեսով: 

Արկադի Ղուկասյան - Ծնվել է 1957 թվականին, Ստեփանակերտում: Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 1980-ին «Սովետական Ղարաբաղ» թերթում, սկզբում` որպես թղթակից, հետո` գլխավոր խմբագրի տեղակալ: 1992-ին դարձել է ԼՂՀ ԳԽ պատգամավոր: Միաժամանակ ԼՂ բանակցություններում Ղարաբաղի պատվիրակության ղեկավարն էր: 1993-ին դարձել է ԼՂՀ առաջին ԱԳ նախարարը, 1997-ին` ԼՂՀ 2-րդ նախագահ: Հայաստան է տեղափոխվել 2007-ին` ԼՂՀ նախագահի լիազորությունները վայր դնելուց հետո եւ այլեւս չի վերադարձել Արցախ: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: Հատուկ հանձնարարություններով դեսպան է:  

Օլեգ Եսայան - Ծնվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ԼՂ Մարտունու շրջանի Սոս գյուղում: 1991-92-ին ԼՂՀ ԳԽ պատգամավոր է եղել, 1992-ին դարձել է ԼՂՀ առաջին վարչապետը: 2004-ին նա հիմնավորապես տեղափոխվել է Հայաստան եւ այլեւս չի վերադարձել Արցախ: 2004-2006-ին եղել է ՀՀ արժեթղթերի հանձնաժողովի նախագահ, 2006-ին Քոչարյանը նրան նշանակեց Բելառուսում ՀՀ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան, ԱՊՀ կանոնադրական եւ այլ մարմիններում` ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ, իսկ 2010-ի հունվարին Սերժ Սարգսյանը նրան նշանակեց Ռուսաստանի Դաշնությունում ՀՀ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան: Ներկայումս բնակվում է Մոսկվայում:

Սեյրան Օհանյան - Ծնվել է 1962 թվականի հուլիսի 1-ին, Շուշի քաղաքում: 1992-ից ծառայել է ԼՂՀ պաշտպանական բանակում: 1994-1998 թվականներին զբաղեցրել է ԼՂՀ պաշտպանության բանակի հրամանատարի առաջին տեղակալի պաշտոնը, 1999-ին դարձել է ԼՂՀ պաշտպանության նախարար-պաշտպանության բանակի հրամանատար: Հայաստան է տեղափոխվել 2007-ին, ներկայումս բնակվում է Երեւանում: 2007-ին նշանակվել է ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ-պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ, իսկ 2008-ին` ՀՀ պաշտպանության նախարար:   

Արթուր Աղաբեկյան - Ծնվել է 1963-ի նոյեմբերի 24-ին, ԼՂ Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղլար գյուղում: 1992-ին եղել է ԼՂՀ ԳԽ առաջին նախագահի խորհրդական, 1992-96թթ. ԼՂՀ պաշտպանության բանակի առաջին ՊՇ հրամանատար, 1997-99թթ.` 1-ին ՊՇ հարավ-արեւելյան բրիգադի հրամանատար, 1999-ին նշանակվել է ԼՂՀ ներքին գործերի նախարար: 2000 թվականից տեղափոխվել է Հայաստան եւ այլեւս չի վերադարձել Արցախ: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: 2000-2007թթ. ՀՀ պաշտպանության փոխնախարար էր, 2007-ից մինչ օրս ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր: 

Սերգեյ Չալյան - ՀՀ գլխավոր զինկոմիսարն է: Ծնվել է 1966-ի հոկտեմբերի 9-ին, Կիրովաբադում: Ապրել է Ղարաբաղում եւ երկար տարիներ (1992-ից սկսած) ԼՂՀ-ում զորամասի հրամանատար կամ հրամանատարի տեղակալ է աշխատել: Հայաստան է տեղափոխվել 2000-ին` նշանակվելով ՀՀ ԶՈՒ հետախուզական վարչության պետի տեղակալ: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: 2002-ին նշանակվել է ՊՆ կազմզորահավաքային վարչության պետ, իսկ 2009-ին` ՀՀ գլխավոր զինկոմիսար: Մամուլում նրա մասին ու-շագրավ հրապարակումներ են եղել: Մասնավորապես, «Ժողովուրդը» հոկտեմբերի 13-ի համարում գրել է, որ ՀՀ գլխավոր զինկոմը յուրահատուկ սեր ունի խաղատների հանդեպ, որ «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 7 մեքենա ունի, իսկ վերջերս 35 հազար դոլար արժողությամբ լողավազան է կառուցել Ձորաղբյուրի առանձնատանը:

Ալեքսան Հարությունյան - Ծնվել է 1965 թվականի հուլիսի 10-ին, ԼՂ Մարտունու շրջանի Գիշի գյուղում: 1982-89թթ. սովորել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետում, 89-92թթ.` ԵՊՀ ասպիրանտուրայում եւ այլեւս երբեք Ղարաբաղ բնակության չի վերադարձել: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: 1997-98-ին, երբ Ռոբերտ Քոչարյանը ՀՀ վարչապետն էր, Հարությունյանը եղել է նրա աշխատակազմի ղեկավարը, իսկ երբ Քոչարյանը տեղափոխվեց Բաղրամյան 26, Հարությունյանը եւս տեղափոխվեց` դառնալով Քոչարյանի աշխատակազմի ղեկավարը: 2003-ից մինչ օրս Ալեքսան Հարությունյանը Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի նախագահն է: 

Վաչիկ Ղազարյան - Նրա պաշտոնական կենսագրությունը չհաջողվեց գտնել: Ավելի շատ հայտնի է որպես Սերժի Վաչո: Սերժ Սարգսյանի հետ Ղարաբաղից Հայաստան տեղափոխված Վաչոն, որ Սարգսյանի վարորդն ու թիկնապահն էր, հետագայում այստեղ դարձավ գեներալ Վաչիկ Ղազարյան: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: Համարվում է Սերժ Սարգսյանի ամենահավատարիմ մարդկանցից մեկը, նրա թիկնազորի պետն է: Այսօր համարվում է մեծ ու կարեւոր հարցեր լուծող դեմք:

Վարուժան Գրիգորյան - Ծնվել է ԼՂ Մարտակերտի շրջանի Չափար գյուղում:  «Փեթակ» տոնավաճառի տերն է: Բայց երբ նշանակվել է Սերժ Սարգսյանի գործերի կառավարիչի տեղակալ, փաստաթղթերում տոնավաճառի սեփականատեր է դարձրել դստերը: Ըստ մամուլի հրապարակումների, միայն «Փեթակ» տոնավաճառը Վարուժան Գրիգորյանին ամսական մոտ 400 հազար դոլար եկամուտ է բերում: Բնակվում է Երեւանում: Շարունակում է աշխատել Բաղրամյան 26-ում. նախագահական նստավայրի գործերի կառավարիչն է: Ղարաբաղից արտագաղթել է 90-ականների վերջերին:

Իրավիճակի զավեշտն այն է, որ Ղարաբաղից արտագաղթում են ոչ միայն ղարաբաղցի, այլ նաեւ եկվոր պաշտոնյաները: Ահավասիկ:

Նաիրա Մելքումյան - Ծնվել է 1953 թվականին, Երեւանում: 1995-ին աշխատանքի է անցել ԼՂՀ ԱԳՆ-ում` սկզբում Հայաստանում ԼՂՀ մշտական ներկայացուցչի տեղակալն էր, այնուհետեւ` մշտական ներկայացուցիչը: 1997-ի հոկտեմբերին նշանակվել է ԼՂՀ արտաքին գործերի նախարար: 2002-ի հոկտեմբերից զբաղեցրել է ԼՂՀ նախագահի խորհրդականի պաշտոնը: Պաշտոնանկությունից հետո, 2003 թվականին վերադարձել է Հայաստան: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում:

Արման Մելիքյան - Ծնվել է 1963 թվականին, Երեւանում: 2004 թվականին նշանակվել է ԼՂ արտաքին գործերի նախարար, 2005 թվականին ստանձնել է ԼՂՀ նախագահի արտաքին քաղաքականության հարցերով խորհրդականի պաշտոնը: Հայաստան է վերադարձել 2007-ին, պաշտոնանկությունից հետո: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում:

Անուշավան Դանիելյան - Ծնվել է 1956 թվականին, Վրաստանի Բոլնիս-Խաչեն գյուղում: 1999-ին նշանակվել է ԼՂՀ վարչապետ եւ   պաշտոնավարել մինչեւ 2007 թվականը: Պաշտոնանկությունից հետո արտագաղթել է Հայաստան: Ներկայումս բնակվում է Երեւանում: Մինչ ԼՂՀ վարչապետ նշանակվելը բնակվել է Ղրիմում:

1988-ից հետո Ղարաբաղից Հայաստան գաղթած պաշտոնյաների ցանկը կարելի է շարունակել: Պետական կառավարման համակարգի միջին օղակներում այդպիսի տասնյակ մարդիկ կան: Հենց նրանց գործունեության հետեւանքով է «սեպ խրվել ազգի երկու հատվածների» միջեւ, եւ դժվար թե այդ սեպը վերանա, քանի դեռ նրանք չեն ներգաղթել Ղարաբաղ: Հետաքրքիր է, որ ոմանք նախընտրում են նույնիսկ որպես երիտասարդ թոշակառու մնալ Երեւանում, բայց չվերադառնալ ԼՂ:

Հ.Գ. Վերը նշված ցանկը, իհարկե, ամբողջական չէր լինի առանց վաղամեռիկ մի շարք պաշտոնյաների թվարկման, ինչն էլ անում ենք սրտի կսկիծով:

Գրիգորի Սարկիսյան - Նրա պաշտոնական կենսագրությունը գտնել չհաջողվեց: Ավելի շատ հայտնի էր որպես Քոչարյանի Գրիշ: Գրիգորի Սարկիսյանը Ղարաբաղից Հայաստան գաղթեց Ռոբերտ Քոչարյանի հետ` 1997-ին: Սարկիսովը Քոչարյանի   թիկնապահն ու ամենահավատարիմ մարդկանցից մեկն էր համարվում: Հետագայում դարձավ գեներալ-մայոր եւ նշանակվեց Պետական պահպանության ծառայության պետ: 2009-ի սեպտեմբերի 6-ին նա իր առանձնատանը հանկարծամահ եղավ:  Հուղարկավորված է Երեւանի քաղաքային պանթեոնում:

Շահեն Հովասափյան - ՀՀ կառավարությանն առընթեր Հարկային պետական ծառայության օպերատիվ հետախուզական վարչության նախկին պետ: 2006-ի սեպտեմբերի 6-ին իր ծառայողական մեքենայի մեջ նպատակային պայթյունով սպանվեց:  Ծնվել է ԼՂ Շահումյանի շրջանի Գյուլիստան գյուղում: Հայաստան է տեղափոխվել 1993-ին: Հուղարկավորված է Աբովյանի քաղաքային գերեզմանատանը:

Լեոնարդ Պետրոսյան - ՀՀ օպերատիվ հարցերի նախարար, որն սպանվեց 1999-ի հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչության ժամանակ: Ծնվել է 1953-ի հոկտեմբերի 13-ին, ԼՂ Մարտունի ավանում: 1995-98թթ. եղել է ԼՂՀ վարչապետ, ապա` տեղափոխվել Երեւան: Հուղարկավորված է Երեւանի քաղաքային պանթեոնում: