ՀՀ «թագուհի». Սահմանադրության փոփոխությունների տարբերակով նախագահի լիազորությունները նվազում են

16/07/2015 schedule10:04

Երեկ հրապարակված Սահմանադրության առաջին 7 գլուխների նախագծով պետական կառավարման մի շարք արմատական փոփոխություններ են առաջարկված, որոնք առաջիկայում, վստահաբար, թեժ քննարկումների առարկա են դառնալու:

Սույն փոփոխությունները ընդունվելու դեպքում այլեւս բացառվում է երկրի նախագահի համապետական ուղղակի ընտրությունը: Բացի այն, որ ՀՀ քաղաքացիների փոխարեն երկրի նախագահին ընտրելու է ԱԺ պատգամավորների եւ ՏԻՄ ներկայացուցիչների կողմից ձեւավորված Ընտրիչների ժողովը, նաեւ գործող Սահմանադրությամբ երկրի նախագահին վերապահված լիազորությունները փոխանցվելու են Ազգային ժողովի նախագահին եւ վարչապետին: Մասնավորապես՝ երկրի գերագույն գլխավոր հրամանատարը այլեւս երկրի նախագահը չի լինելու: Խաղաղ պայմաններում նման լիազորություն չունի ոչ ոք, իսկ ահա պատերազմի ժամանակ Զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը վարչապետն է: Նախագիծը հրապարակվելուն պես՝ սոցցանցերում բուռն քննարկումներ սկսվեցին՝ հիմնականում բացասական շեշտադրումներով:

Ընտրիչներ, նոր մարմիններ...

Այսպիսով, Սահմանադրության նոր տեքստով խիստ նվազում են երկրի նախագահի լիազորությունները եւ ամենամեծ լիազորությունները տրվում են Ազգային ժողովին: Երկրի նախագահը ընտրվելու է 7 տարի ժամկետով, մեկ անգամ ընտրվելու իրավունքով, ընտրիչների ինստիտուտի կողմից: «Հանրապետության նախագահն ընտրվում է ընտրիչների ժողովի կողմից: Ընտրիչների ժողովը կազմված է Ազգային ժողովի պատգամավորներից եւ Ազգային ժողովի պատգամավորների թվին հավասար տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից իրենց կազմից ընտրված ներկայացուցիչներից: Հանրապետության նախագահի թեկնածուների առաջադրման իրավունք ունի ընտրիչների ժողովի անդամների առնվազն 1/5-րդը»,- գրված է տեքստում: Նշված է, որ ՀՀ նախագահ է ընտրվում այն թեկնածուն, ով ստացել է ընտրիչների ժողովի անդամների ձայների առնվազն 3/5-րդը: Եթե որեւէ թեկնածու ձայների նման մեծամասնություն չի ստանում, ապա անցկացվում է քվեարկության 2-րդ փուլ, որին կարող են մասնակցել 1-ին փուլին մասնակցած բոլոր թեկնածուները: Երկրի նախագահ է ընտրվում այն թեկնածուն, ով ստացել է ընտրիչների ժողովի անդամների ձայների կեսից ավելին: Եթե որեւէ թեկնածու 2-րդ փուլում չի ստանում ԸԺ անդամների ձայների կեսից ավելին, ապա անցկացվում է քվեարկության 3-րդ փուլ, որին մասնակցում են առավել ձայներ ստացած 2 թեկնածուները: 3-րդ փուլում ՀՀ նախագահ է ընտրվում այն թեկնածուն, ով ստանում է առավելագույն ձայներ: Թե ինչպե՞ս է ընտրվելու ընտրիչների ժողովը՝ տեքստում չկա, նշված է, որ հանրապետության նախագահի ընտրության կարգի մանրամասները սահմանվում են Ընտրական օրենսգրքով: Հիշեցնենք, մասնագիտական հանձնաժողովը քննարկում էր նաեւ ընտրիչների ժողովում ընդգրկել սփյուռքի ներկայացուցիչների, բայց, փաստորեն, հրաժարվել է այդ մտքից: Ի դեպ, նախագահի թեկնածուի տարիքային շեմն է բարձրացվել՝ 35-ի փոխարեն հիմա նախագահ կարող է առաջադրվել 40 տարին լրացած, առնվազն վերջին 7 տարում միայն ՀՀ քաղաքացիություն ունեցող եւ ՀՀ-ում մշտապես բնակվող ընտրական իրավունք ունեցող յուրաքանչյուր ոք: Ընդ որում՝ ՀՀ նախագահը իր լիազորությունների իրականացման ընթացքում չի կարող լինել որեւէ կուսակցության անդամ:

Նոր տեքստում ֆիքսվել է խորհրդարանական 100 տոկոս համամասնական ընտրակարգը: «Ազգային ժողովն ընտրվում է համամասնական ընտրակարգով: Ազգային ժողովի ընտրակարգը պետք է երաշխավորի Ազգային ժողովում կայուն խորհրդարանական մեծամասնության ձեւավորումը: Եթե Ազգային ժողովի ընտրությունների առաջին փուլի արդյունքում կայուն խորհրդարանական մեծամասնություն չի ձեւավորվում, ապա անցկացվում է քվեարկության երկրորդ փուլ, որին մասնակցում են առավելագույն ձայներ ստացած երկու կուսակցությունները կամ կուսակցությունների դաշինքները: Ազգային ժողովի ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունները եւ կուսակցությունների դաշինքները պարտավոր են ներկայացնել վարչապետի թեկնածություն եւ կառավարության ծրագրի հիմնադրույթներ»,- նշված է 4-րդ գլխում: Նշված է նաեւ, որ ԱԺ-ն, որը գործելու է 5 տարի ժամկետով, կազմված է լինելու առնվազն 131 պատգամավորներից: Ֆիքսված է նաեւ, որ ԱԺ-ում Ընտրական օրենսգրքով սահմանված կարգով տեղեր են հատկացվում ազգային փոքրամասնությունների համար եւս: 104-րդ հոդվածում էլ ֆիքսված է, որ ԱԺ փոխնախագահներից մեկն ընտրվում է ընդդիմադիր խմբակցությունների կողմից առաջադրված պատգամավորը: Նախատեսվում է նաեւ, որ Ազգային ժողովը Ազգային ժողովի խորհուրդ պետք է ունենա: «Ազգային ժողովում ձեւավորվում է Ազգային ժողովի խորհուրդ, որը կազմված է Ազգային ժողովի նախագահից, նրա տեղակալներից, խմբակցությունների մեկական ներկայացուցիչներից եւ մշտական հանձնաժողովների նախագահներից»,- նշված է 104 հոդվածի 3-րդ կետում: Խորհրդարանում մեկ այլ նոր մարմին էլ է նախատեսվում ստեղծել՝ քննիչ հանձնաժողովներ: «Պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն Զ-ի պահանջով հասարակական հետաքրքրություն ներկայացնող փաստերը պարզելու եւ դրանք Ազգային ժողովին ներկայացնելու նպատակով իրավունքի ուժով ստեղծվում է Ազգային ժողովի քննիչ հանձնաժողով: Քննիչ հանձնաժողովում խմբակցություններին տեղեր են հատկացվում նրանց թվաքանակի համամասնությամբ: Քննիչ հանձնաժողովի անդամների թիվը որոշում է Ազգային ժողովը: Քննիչ հանձնաժողովում նախագահում է պահանջը ներկայացնող պատգամավորներից մեկը»,- նշված է 108 հոդվածում:

Վեցերորդ գլուխը վերաբերում է կառավարությանը: Սահմանվում է, որ մի քանի փոխվարչապետեր են լինելու: Թե քանի՞՝ նշված չէ, սահմանվելու է առանձին օրենքով: Ազգային ժողովի ընտրություններում հաղթած կուսակցության կամ կուսակցությունների դաշինքի ներկայացրած վարչապետի թեկնածուին նշանակում է հանրապետության նախագահը: Ընդ որում՝ խորհրդարանում վարչապետի ընտրությունը անցկացվում է անվանական քվեարկությամբ: Վարչապետին անվստահություն հայտնելու մեխանիզմը ֆիքսվել է 5-րդ՝ Ազգային ժողովին վերաբերող գլխում: «Վարչապետին անվստահություն հայտնելու մասին որոշման նախագիծ կարող է ներկայացվել պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ երրորդի կողմից միայն այն դեպքում, եթե որոշման նախագծով միաժամանակ առաջարկվում է նոր վարչապետի թեկնածություն: Վարչապետին անվստահություն հայտնելու մասին որոշման նախագիծը քվեարկության է դրվում այն ներկայացվելուց ոչ շուտ, քան քառասունութ, եւ ոչ ուշ, քան յոթանասուներկու ժամվա ընթացքում: Որոշումն ընդունվում է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ՝ անվանական քվեարկությամբ: Որոշման ընդունման դեպքում վարչապետը ներկայացնում է իր հրաժարականը»,- նշված է 115 հոդվածում: Եթե վարչապետին անվստահություն հայտնելու մասին որոշման նախագիծը չի ընդունվում, ապա նման նախագիծ կարող է ներկայացվել միայն առնվազն վեց ամիս հետո: Փոխվարչապետներին եւ նախարարներին նշանակում է հանրապետության նախագահը՝ վարչապետի առաջարկությամբ (հոդված 149):

Տպել
5171 դիտում

Գլխավորելու եմ Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովում ԱԺ պատվիրակությունը․ Մխիթար Հայրապետյան

Դավիթ Զոհրաբյանի հետ վաղուց ուզում էինք աշխատել. Էվա Խաչատրյանը՝ նոր սերիալի մասին

Թեհրանը շարունակում է մնալ Երեւանի կողքին․ Միրզոյանն ընդունել է ՀՀ-ում Իրանի դեսպանին

Ավարտվել է «Եվրատեսիլ 2019» հայաստանյան երգի հայտերի ընդունման փուլը

Մենք հանրության կողմից պահանջված գործառույթները չենք կրճատում. Վարազդատ Կարապետյան

ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Ներսեսյանը հանդիպել է կոնգրեսական Ջիմ Քոսթայի հետ

Անշարժ գույքի շուկան 2018-ին ակտիվացել է․ գործարքների թիվն աճել է 13%-ով

Մխիթարյանը բաց կթողնի «Յունայթեդի» դեմ հանդիպումը

ՀՀ-ԵՄ ՀԸԳ համաձայնագրի իրականացման ընթացքը քննարկվել է Ռիգայում․ դեսպանի հանդիպումը

Նունե Սարգսյանը շրջայց է կատարել «Բարի տնակ» բարեգործական ժամանակավոր կացարանում

Գյուղատնտեսության, զբոսաշրջություն, ենթակառուցվածքներ․ ՀՀ-ն ու Նիդեռլանդները նախանշել են համագործակցության ոլորտները

Նիկոլ Փաշինյանը Դավոսում հանդիպումներ է ունեցել Շվեյցարիայի, Ռուանդայի, Ուկրաինայի նախագահների հետ

Դա շատ լավ որոշում է, եթե այս գներով լինի, ապա մեր գրպանն էլ կթեթեւանա. Հովհաննիսյան

Ամենաբարդը Պետրոսյանի հետ պարտիան էր. Փաշիկյանը՝ ՀՀ շախմատի առաջնության պայքարի մասին

Արտերկրում ապրող կենսաթոշակառուները չեն կարողանում իրացնել իրենց իրավունքները. բաց նամակ վարչապետին եւ ՄԻՊ-ին

Երբ մի աղջկա շատ էր հավանում՝ նրան «գուլո ջան» էր ասում. Քոչարի որդիները պատմում են հանճարի մասին

Արթուր Մեսչյանը մտադիր է Երեւանի գլխավոր ճարտարապետի պաշտոնում աշխատել ընդամենը 2-2.5 տարի

«Գեոպրոմայնինգ Գոլդ» ընկերությունն ու Գեղարքունիքի մարզպետը քննարկել են համագործակցության հնարավորությունները

Փրկարարները կանխվել են քաղաքացու ինքնահրկիզման փորձը․ ԱԻՆ

Երեւանում կկառուցվի մետրոյի 2 կայարան եւ ճոպանուղի. քննարկումներ՝ իտալական եւ շվեյցարական կազմակերպությունների հետ