Առաջիկա երեք տարում Ռուսաստանի տնտեսական աճը չի անցնի 1%-ի սահմանները

Ռուսաստանի քաղաքական ու տնտեսական էլիտան ամեն կերպ առաջ է մղում Եվրասիական տնտեսական ինտեգրացիայի գաղափարը, գովաբանում այն հայտարարությունների մակարդակում, սակայն իրական կյանքում թվերը ցույց են տալիս այլ պատկեր:

Թվերը ոչ թե խոսում, այլ աղաղակում են հակառակի մասին: Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի պաշտոնական տվյալներով՝ այս տարվա առաջին կիսամյակում Ղազախստանի առեւտրի ծավալները ԵԱՏՄ երկրների հետ կրճատվել են շուրջ 31%-ով կամ շուրջ 5,8 մլրդ դոլարով: Ընդհանուր առմամբ առեւտուրը ԵԱՏՄ շրջանակներում այս տարվա առաջին կիսամյակում, համեմատած նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ, կրճատվել է շուրջ 17%: Սա այն դեպքում, երբ 2015 թվականը ԵԱՏՄ անդամ երկրները փակել էին փոխադարձ առեւտրի 25,8% կրճատմամբ:

Հասկանալի է, որ առեւտրի ծավալների կրճատման տենդենցը միասնական տնտեսական տարածքում, երբ մաքսային պատնեշների մեծ մասը հանված է, ունի ինչպես օբյեկտիվ, այնպես էլ սուբյեկտիվ պատճառներ: Մի կողմից էներգառեսուրսների համաշխարհային գների շեշտակի անկումն օբյեկտիվորեն թուլացրել է Ռուսաստանի տնտեսությունն ու այդ երկրի արժույթը, ինչը կրճատել է բնակչության գնողունակությունը եւ խիստ անհարմարություններ է ստեղծել այդ երկրի շուկա արտահանողների համար: Մյուս կողմից՝ այդ երկրի ֆինանսական իշխանությունները, միայն եւ միայն զբաղված լինելով ՌԴ բյուջետային մուտքերի ապահովմամբ, կարծես մոռացել են արտադրության զարգացման, էժան վարկերի, բնակչության գնողունակության բարձրացման ու ընդհանրապես տնտեսության վերականգման մասին: Ասվածի ապացույցն այն է, որ առաջիկա երեք տարում Ռուսաստանի տնտեսական աճը, ինչպես Երեւանում տեղի ունեցած «Եվրասիական գործընկերության միջազգային ֆորումի» ժամանակ հայտարարեց ռուսական ամենամեծ բանկի՝ «Սբերբանկի» նախագահ Գերման Գրեֆը, չի անցնի 1%-ի սահմանները: Վերականգնվող տնտեսության համար սա ուղղակի ահավոր ցուցանիշ է:

Այս իրողությունները, իհարկե, հասկանում են Ռուսաստանում եւ չեն կարող դրանց վրա աչք փակել: Ռուսաստանի տնտեսական եւ ֆինանսական էլիտայում այս հարցի շուրջ քննարկումներն ու վեճերը շարունակվում են: ՌԴ նախագահի խորհրդական Սերգեյ Գլազեւը մեզ հետ զրույցում նշեց, որ գործարարները բավականին թույլ են արձագանքում եվրասիական միասնական շուկայի ընձեռած հնարավորություններին: Թե ինչն է պատճառը եւ ով է մեղավոր, Սերգեյ Գլազեւը պատմեց մեզ տված հարցազրույցում:

- Պարոն Գլազեւ, ի՞նչ խնդիրների են այժմ բախվում Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում տնտեսական ինտեգրացիոն գործընթացները:

- Հիմնական խնդիրն այն է, որ գործարարները բավականին թույլ են արձագանքում միասնական մաքսային ու տնտեսական շուկայի ընձեռած հնարավորություններին, թեպետ այս միությունը ստեղծվել է հենց տնտեսական հենքի վրա ու այն ուղղված է առաջին հերթին փոխադարձ առեւտրի ծավալների աճին, վերջին հաշվով՝ բիզնեսի զարգացմանը: Ինտեգրացիայի զարգացումն ու ընդլայնումը, ինչպես նաեւ առեւտրա-տնտեսական տարբեր ազատ գոտիների ձեւավորումն իրականացվում է բիզնեսի համար: Մեր միասնական տնտեսական տարածքի համալրումը համատեղ բիզնես ծրագրերով ու համատեղ տնտեսական գործունեությամբ մնում է չյուրացված կամ քիչ յուրացված: Այժմ, օրինակ, մենք բախվում ենք ԵԱՏՄ ներսում փոխադարձ առեւտրի ծավալների անկման հետ: Սա ԵԱՏՄ-ի ընձեռած հնարավորություններին մեր բիզնեսի թույլ արձագանքի արդյունքն է: Նման հնարավորություններ կան նաեւ Հայաստանի համար, որը թեպետ չունի ընդհանուր սահման ԵԱՏՄ այլ գործընկեր պետությունների հետ, սակայն ՀՀ-ն ունի մի շարք մրցակցային առավելություններ, որոնք թույլ են տալիս նրան վստահ զգալ իրեն մեր մաքսային միության շրջանակներում: Սակայն բիզնեսի ընդգրկվածությունն ու մասնակցությունը մնում է շատ պասիվ: Անհրաժեշտ է գործարար շրջանակներին շահագրգռել՝ ցույց տալով տարբեր նախագծերի իրականացման հնարավորություններ միության շրջանակներում այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են արտադրությունը, բարձր տեխնոլոգիաները եւ այլն:

- Դուք նշում եք, որ բիզնեսը շատ պասիվ է ԵԱՏՄ հնարավորություններից օգտվելու հարցում: Սա տարօրինակ է, չէ՞ որ գործարարները միշտ հնարավորություններ ու շուկաներ են փնտրում: Ի՞նչն է պատճառը, որ նրանք պասիվություն են ցուցաբերում եվրասիական շուկայում:

- Այստեղ կան ինչպես օբյեկտիվ, այնպես էլ սուբյեկտիվ պատճառներ: Օրինակ, Ռուսաստանի կենտրոնական բանկը թույլ է տալիս ռուբլու փոխարժեքի շատ բարձր տատանողականություն: Արդյունքում շատ է տուժում փոխադարձ առեւտուրը, որն արդեն կորցնում է բազային ուղղությունը: Առեւտրի զարգացումը պահանջում է անդամ պետությունների արժույթների կայունություն, որն այժմ բավարար չէ: Մյուս կողմից ԵԱՏՄ անդամ երկրներում զգացվում է վարկային միջոցների հստակ դեֆիցիտ: Կան խնդիրներ ինչպես այդ միջոցների ծավալների, այնպես էլ դրանց հասանելիության հետ: Վարկային բարձր տոկոսադրույքներն ուղղակի խեղդում են արտադրությունը, կրճատում են ներդրումները, եւ սա բացասական է ազդում մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա: Առեւտրի պայմանների վատթարացումը ուղղակիորեն ազդում է նաեւ ներդրումների վրա: Սուբյեկտիվ պատճառներից է նաեւ այն, որ Հայաստանում դեռ լավ չեն պատկերացնում ԵԱՏՄ-ի առավելությունները: Մեր խնդիրն է՝ նոր խթան հաղորդել հայկական գործարար շրջանակներին հետաքրքրության բարձրացման տեսանկյունից:

- Դուք նշեցիք խնդիրները: Ո՞րն է ելքը, ի՞նչ անել ստեղծված իրավիճակում:

- Մենք դրա համար ստեղծել ենք վերազգային կառույց՝ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողով, որը եւ զբաղվում է այդ հարցերի լուծմամբ: Այն պետք է աջակցի գործարար շրջանակներին՝ յուրացնել եվրասիական շուկան: Մենք պետք է ընդլայնենք փոխադարձ առեւտրի վարկավորումը: Մենք ունենք համատեղ ձեւավորված ֆինանսական կառույցներ ու ինստիտուտներ: Դրանք են՝ Եվրասիական զարգացման բանկը, ԱՊՀ միջպետական բանկը: Այդ ինստիտուտները պետք է ուժեղացնել ու ընդլայնել, իսկ մեր տնտեսությունները համալրել վարկերով: Այս ճանապարհին կարեւոր է միասնական ֆինանսական քաղաքականության մշակումն ու իրականացումը: Իհարկե, խոսքը դեռ միասնական արժույթի մասին չէ, դրան մենք կվերադառնանք 2024 -ից հետո: Բայց միասնական ֆինանսական կենտրոնի ստեղծման հարցն այժմ արդեն, կարելի է ասել, հասունացել է:

- Եվ վերջում մեկ հարց՝ ավելի շատ քաղաքական ենթատեքստով: Խոսքը ռուս-թուրքական հարաբերությունների հիմա արդեն մերձեցման մասին է: Հայաստանում բավականին ուշադրությամբ են հետեւում այս գործընթացին: Կարո՞ղ է այն ինչ-որ կերպ վնասել Հայաստանի շահը:

- Գիտեք, ինձ համար պարզ է թեմայի նկատմամբ բավականին սպեցիֆիկ ու զգայուն մոտեցումը Հայաստանում: Սակայն պետք չէ մտածել, որ Մոսկվա-Անկարա հարաբերությունների կարգավորումն ինչ-որ կերպ կարող է վնասել Հայաստանի շահերին: Նման պնդումներն անհիմն են: Թուրքիայի հետ ուղղակի վերականգնվում են հարաբերությունները, նախկինում սառեցված նախագծերին նոր կյանք է տրվում ու վերջ: Այստեղ պետք է մտածել այլ կերպ: Ընդհակառակը, որքան խորանան ու ընդարձակվեն համագործակցության շրջանակները ԵԱՏՄ ներսում եւ այս տարածքից դուրս, այնքան ավելի լավ բոլորի համար: Սա ամրապնդում է քաղաքական կայունությունը, ինչն իր հերթին բերում է նոր հնարավորություններ: Տնտեսական ներդրումների ու հնարավորությունների համար առաջին հերթին անհրաժեշտ է կայուն քաղաքական կամ աշխարհաքաղաքական իրավիճակ:

Տպել
6350 դիտում

Լեդի Գագայի նոր տեսահոլովակում Փարաջանովի «Նռան գույնը» հիշեցնող պատկերներ կան ու հայերեն բառեր

Մեծամորի ատոմակայանը հրթիռակոծելու Ադրբեջանի մտադրությունն ի ցույց է դնում այդ պետության իրական դեմքը

Մորուքով ՀՀ վարչապետն ու ռուս գործակալները․ ովքե՞ր են գաղտնի փաստաթղթերում հայտնված Կանդիդատը, Սվետլանան ու Միշան

Պարոն Բադասյանը իրեն օրենքից ավելի բարձր դասեց. Հայաստանի ազգային արխիվի աշխատակիցը բաց նամակով դիմել է վարչապետին

«Ֆորդ Տրանզիտ»-ում 5 խմ ապօրինի փայտանյութ է հայտնաբերվել (տեսանյութ)

Աշնանացանի համար նպաստավոր տարի է, սակայն գյուղացիները ոչ միշտ են կարողացել գտնել մատակարարներին

Մայր Տաճարը վերականգնող ճարտարապետները բացահայտել են 4-5-րդ դարերի կղմինդրածածկի շարվածքի տեխնոլոգիան

Արթիկում 440 մ երկարությամբ և 5 մ լայնությամբ փողոցը նորոգվում է տուֆով. ծրագրի արժեքը 41 մլն 232 հազար դրամ է

Ինչպես է վերականգնվում համաշխարհային տնտեսությունը համաճարակից հետո. կանխատեսումներ եւ իրականություն

ԱՄՆ Եվրոպական հրամանատարության կողմից բժշկական պարագաներ են հատկացվել Արմավիրի մարզպետարանին

Ականի պայթյունի հետևանքով Ճամբարակի ԱԿ հոսպիտալացված զինծառայողը տեղափոխվել է Մուրացանի զինվորական հոսպիտալ

Ներկայացումից հետո դերասանը մատուցող է աշխատում այն մարդու մոտ, որը մեկ ժամ առաջ ծափահարում էր իրեն. Ռաֆայել Երանոսյան

Բարձրաշենի միջնակարգ դպրոցն ամբողջությամբ կբարեկարգվի

Սեպտեմբերի 18-ից 22-ը փակ կլինի «Զվարթնոց» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանը

Զորամիավորումներում շարունակվում են նորակոչիկ զինծառայողների մարզումները

ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են. Լարսը բաց է միայն բեռնատարների համար

Հրազդանում նախատեսվում է սանիտարական աղբավայր կառուցել. հանդիպել են Ռոմանոս Պետրոսյանն ու տիկին Ահլամ ԱլՍալամին

Սմբուկի և պղպեղի արտադրությամբ զբաղվող ֆերմերների խնդիրն ամբողջությամբ կարգավորվել է

Ականատես ենք լինում Ադրբեջանում թուրքական ռազմական շարունակական կուտակման. ԱԳ նախարարի հարցազրույցը «ալ-Ախբար» թերթին

Այնթապ գյուղի կամրջի տակ քաղաքացին փամփուշտ և զենք է թողել (տեսանյութ)