Երբ հացը պակասում է. ԱՎԾ-ի ձեռնածությունները

Մեր տնտեսության սահուն ու համառ գահավիժումը այլեւս չի կարողանում թաքցնել մեր ամենակարող ԱՎԾ-ն` ազգային վիճակագրական ծառայությունը: Այս գրասենյակը երեկ հրապարակել է ընթացիկ տարվա առաջին 9 ամիսների սոցիալ- տնտեսական ցուցանիշները եւ հաստատել ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի բնորոշումը մեր տնտեսության վիճակի մասին:

Իսկ վիճակը վատ է` շատ վատ: Չնայած ԱՎԾ-ն, ինչպես միշտ, ցույց է տվել, որ առաջին 9 ամիսներին մեր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը աճել է 1.6 տոկոսով, բայց երբ ուսումնասիրում ենք շատ ու շատ այլ ցուցանիշներ, պարզվում է, որ աճերի մասին խոսելն ավելորդ է:

Սկսենք ամենահանապազօրյայից` հացից: Հացի արտադրությունը, ըստ ԱՎԾ-ի, նվազել է անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ 2.3 տոկոսով: Սա սովորական ապրանք չէ, եւ դրա արտադրության վերաբերյալ տվյալները, պատկերավոր ասած, ռազմավարական են: Խնդիրն այն է, որ հացը ճոխություն չէ, ոչ էլ թանկարժեք կերակրատեսակ: Իսկ դա նշանակում է, որ որքան էլ աղքատանա կամ հարստանա մարդը, հացի սպառման ծավալը փոփոխության չի ենթարկվի: Այնպես չէ, որ երկու անգամ հարուստը երկու անգամ շատ հաց է ուտում: Ուստի հացի սպառման ծավալների փոփոխությունը բնակչության թվաքանակի հաշվարկի այլընտրանքային մեթոդներից մեկն է համարվում: Եթե հացի արտադրությունը նվազում է, նշանակում է մոտավորապես այդքանով էլ նվազել է բնակչությունը: Իսկ սա նշանակում է, որ Հայաստանից արտագաղթը շարունակվում է եւ ավելի լայն թափով:   

Ինչո՞ւ է բնակչությունը հեռանում Հայաստանից: Ակնհայտորեն դրա հիմնական պատճառներից մեկը սոցիալ-տնտեսական վիճակն է: Չնայած պաշտոնապես արձանագրվում է, որ Հայաստանում բարձրանում են աշխատավարձերը եւ նույնիսկ կոնկրետ թվեր են ներկայացվում, այլ ցուցանիշներ խոսում են այն մասին, որ մարդկանց գնողունակությունը նվազում է երկնիշ տեմպերով: Այսպես, ըստ ԱՎԾ-ի պաշտոնական տվյալների՝ այս տարվա 9 ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ մանրածախ առեւտրի ծավալները նվազել են 3.4 տոկոսով: Անցած տարի էլ էր նախորդ տարվա համեմատ մանրածախ առեւտրի ծավալը նվազել: Եթե իրար հետ համեմատենք վերջին երկու տարիների տվյալները, պատկերը, մեղմ ասած, մտահոգիչ կլինի:

Այսպես. 2014 թվականի առաջին 9 ամիսներին մանրածախ առեւտրի ծավալը կազմել է 985. 7 միլիարդ դրամ, իսկ այս տարվա նույն ժամանակահատվածում` 858.5 մլրդ դրամ: Անկումը երկու տարվա ընթացքում 13 տոկոս է: Բայց սա՝ 9 ամիսների ընթացքում: Այս տարվա սեպտեմբերը 2014 թվականի նույն ամսվա հետ համեմատելու դեպքում անկումը կկազմի արդեն 18 տոկոս: Իսկ սա նշանակում է, որ ամսեամիս բնակչության գնողունակությունը ավելի արագ է նվազում: Նույնը պարզ երեւում է նաեւ շինարարության ցուցանիշներից: Եթե 9 ամիսների ընթացքում շինարարության ծավալների նվազումը կազմել է 9.3 տոկոս, ապա սեպտեմբերին նվազումը արդեն 17.3 տոկոս է: Ընդ որում, նվազում է բնակչության միջոցներով իրականացվող շինարարությունը, ինչը եւս գնողունակության, կամ այսպես ասենք, բնակչության կողմից տնօրինվող եկամուտների նվազման ապացույց է:

Թե ինչ է կատարվում մեր գյուղատնտեսության հետ, ճիշտն ասած, այնքան էլ հասկանալի չէ: 9 ամիսների կտրվածքով գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալը նվազել է 2.9 տոկոսով: Բայց հանկարծ սեպտեմբերին, անցած տարվա նույն ամսվա համեմատ այն նվազել է միանգամից 20 տոկոսով: Սեպտեմբերին տարերային հզոր աղետների մասին տվյալներ չկան` չի եղել համատարած կարկուտ կամ երաշտ... Այսինքն, չի եղել մի բան, որը այդ ծավալով բերք կոչնչացներ: Մնում է ենթադրել, որ պահանջարկի եւ սպառման կտրուկ անկման հետեւանքով արտադրված գյուղմթերքները չեն իրացվել:  

Ընդ որում, ԱՎԾ-ն գյուղմթերքների արտադրության պաշտոնական ցուցանիշները ներկայացնելիս ակնհայտ մեքենայություններ է արել: Օրինակ, գյուղմթերքների մեջ շատ մեծ մասնաբաժին ունեցող մսի արտադրության ծավալները ուղղակի կեղծված են: Ըստ ԱՎԾի, այս տարի արտադրվել է 33.7 հազար տոննա միս, որը 4.7 տոկոսով ավելին է, քան անցած տարի: Այսինքն, անցած տարի արտադրվել է 32.2 հազար տոննա: Եվ այս թիվը ԱՎԾ-ն հրապարակել է երեկ: Մեկ տարի առաջ նույն օրը ԱՎԾ-ն նույնպես պաշտոնական ցուցանիշ էր հրապարակել, եւ ըստ դրա, 2015-ի 9 ամիսներին արտադրված մսի ծավալը ավելի քան 35 հազար տոննա էր: Այսինքն, նույն ցուցանիշը մեկ տարվա տարբերությամբ «շեղվել է» մոտ 3 հազար տոննայով: Ու եթե համեմատենք այս տարվա ցուցանիշը ԱՎԾ-ի` անցած տարի հրապարակած ցուցանիշի հետ, կստացվի, որ մսի արտադրությունը զգալիորեն նվազել է, մինչդեռ ԱՎԾ-ն նկարել է աճ: 

ԱՎԾ-ի պաշտոնական ցուցանիշներում այսպիսի վիճակագրական մեքենայությունների պակաս չկա: Օրինակ, պարզվում է, որ Հայաստանում մանածագործական արտադրանքի ծավալները մի քանի անգամ ավելի պակաս են, քան արտահանումը: Այս ֆենոմենը արձանագրվում է արդեն ամիսներ շարունակ: Թե ինչպես ենք մենք ավելի քիչ արտադրելով ավելի շատ արտահանում, առայժմ հանելուկ է մնում:

Բայց նման մեքենայությունների շնորհիվ ԱՎԾ-ն Հայաստանից մոտ 20 տոկոսի արտահանման աճ է արձանագրում: Եվ մեր պաշտոնյաներին դա թույլ է տալիս խորը վերլուծություններ անել, թե Հայաստանի տնտեսությունը որակական զարգացում է ապրում` մենք ավելի քիչ սպառում ենք, բայց ավելի շատ արտահանում:

Դժվար է ասել, թե ինչպիսին է մեր տնտեսության իրական վիճակը: Հետաքրքիր է` երբ ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը ասում է, որ վիճակը շատ վատ է, նա նման պնդումներ անելիս հիմնվում է ԱՎԾ-ի հրապարակած պաշտոնական ցուցանիշների՞ վրա, թե նրան ներկայացնում են իրական ցուցանիշներ:

Տպել
4480 դիտում

Եւս մեկ անգամ հռչակում եմ տնտեսական հեղափոխության կարգախոսը․ հերիք է ինչքան նստեցինք տեղներս, վե՛ր կենանք ու քայլենք

Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով բեռնատարների համար փակ է, մարդատար ավտոմեքենաների համար՝ դժվարանցանելի

Տնտեսական հեղափոխության մեր մեթոդը չի տարբերվում քաղաքական հեղափոխության մեր մեթոդաբանությունից․ Նիկոլ Փաշինյան

Չարենցավան-Հրազդան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ճանապարհատրանսպորտային պատահար․ կան տուժածներ

Վանաձորում մեկնարկել է «Իմ քայլը հանուն Լոռու մարզի» ներդրումային-բիզնես ֆորումը․ ներկա է լինելու վարչապետը

Ստեփանավանում 81-ամյա կինը ինքնասպան է եղել տանիքում

Դեսպան Սամվել Մկրտչյանը հանդիպել է Լեհաստանի ԱԳՆ պետական քարտուղարի հետ

«Զինված խմբի» գործով ամբաստանյալ Արթուր Վարդանյանին հիվանդանոց են տեղափոխել

Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Գարեգին Բ եւ Արամ Ա կաթողիկոսներին

«Բժիշկներ առանց սահմանների» միության հայաստանյան առաքելությունը ԱԻՆ-ին ռադիոմետրեր է նվիրել

Արգենտինայում կյանքից հեռացել է Ցեղասպանությունը վերապրած 106-ամյա հայուհին

4 նախկին նախարար ստորագրել են Ամուլսարում հանքի թույլտվությունը. ՀԲՃ-ն անուններ է հրապարակում (լուսանկարներ)

Ուսուցչին որպես բեռնաձի օգտագործելով՝ կրթության որակ չի ապահովվի. մանկավարժները սպառնում են գործադուլով

ԱԱԾ-ն բացահայտել է ՍԱՊԾ մի խումբ աշխատակիցների կողմից կաշառք պահանջելու եւ ստանալու դեպքեր

Վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում 117 ապօրինի հատված ծառ է հայտնաբերվել

Ղազախստանի թղթադրամների եւ մետաղադրամների վրա այսուհետ չեն լինի ռուսերեն գրառումներ

Պետական մակարդակով կազմակերպած երթը ոճրագործության բացահայտման քայլերից մեկն է. Մարտի 1-ի զոհերի հարազատներ

Հուլիսի 1-ից կարգելվի պոլիէթիլենային տոպրակների անվճար տրամադրումը, 3 տարի անց՝ վաճառքը

Ջավախքի Հեշտիա գյուղում ԱրՄաթ ինժեներական լաբորատորիա է բացվել

Մուշուրբան, պարկապզուկը, կոխն ու որդան կարմիրը՝ մշակութային ժառանգության նոր արժեքներ