Որ դեղերը հանկարծ չէժանանան. «Զակազներով» գրված օրենք

Նախօրեին ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովը ամփոփել էր իր վարույթում գտնվող մի քանի գործեր եւ ի զարմանս շատ-շատերի՝ շոշափել էր մի զգայուն թեմա: Խոսքը դեղերի ներկրման հետ կապված մի ցավոտ հարց է, որը առնչվում է Հայաստանում դեղերի գներին:

ՏՄՊՊՀ-ին դիմել էր դեղերի ներկրմամբ զբաղվող «Վիտա ֆարմ» ընկերությունը եւ դժգոհություն հայտնել ՀՀ առողջապահության նախարարության եւ վերջինիս ենթակայությամբ գործող «Դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոնի» կողմից մի շարք դեղերի ներմուծման եւ գրանցման գործընթացների առնչությամբ: «Հանձնաժողովի կողմից իրականացված բազմակողմանի ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ «Վիտա Ֆարմ» ընկերության կողմից ներկրված դեղերի ներմուծումը մերժվել է՝ դրանք մեր երկրում գրանցված չլինելու հիմքով: Ընդ որում, հարկ է նշել, որ դեղերը ներմուծվել են ոչ անմիջական արտադրողի կամ վերջինիս ներկայացուցչի, այլ՝ «զուգահեռ ներմուծման» ճանապարհով: ՏՄՊՊՀ-ը կարեւորում է նաեւ այն հանգամանքը, որ «Վիտա Ֆարմի» կողմից ներմուծվող դեղերի ձեռքբերման գները միջինում շուրջ 3 անգամ ավելի ցածր են եղել մեր երկրում միեւնույն դեղերի իրացման մանրածախ գներից, ինչը նշանակում է, որ դրանք կարող էին շուկայում իրացվել էականորեն ավելի ցածր գներով: Հարկ է նշել, որ ՀՀ-ում գրանցված եւ «Վիտա Ֆարմի» կողմից ներմուծվող համանուն դեղերի միջեւ առկա են եղել փաթեթավորման ոչ էական՝ աննշան տարբերություններ, որոնք որեւէ կերպ դեղի ներմուծումը մերժելու հիմք հանդիսանալ չէին կարող: Օրինակ, չնայած այն հանգամանքին, որ ընկերության կողմից ներմուծվող «Գալազոլին 0.05 %» դեղամիջոցը այս նույն անվանումով եւ նույն դեղաչափով գրանցված է մեր երկրում, սակայն ներկրման հայտը մերժվել է՝ այն պատճառաբանությամբ, որ գրանցված դեղորայքի վրա դեղաչափը (0.05%-ը) գրված է եղել տուփի վերեւի մասում, մինչդեռ «Վիտա Ֆարմի» ներկայացրած տարբերակում՝ այն եղել է տուփի ներքեւի մասում»,- եզրակացրել է հանձնաժողովը:

Նշենք, որ առողջապահության նախարարությունը եւ «Դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոնը» (այսպես կոչված՝ «Դեղգործակալությունը»), ամեն ինչ անում են հանձնաժողովի նշած «զուգահեռ ներկրումները» հնարավորինս բարդացնելու համար: Եվ դա այն դեպքում, երբ զուգահեռ ներկրման խրախուսման դեպքում Հայաստանում դեղերի գները կարող են կտրուկ նվազել: Հանձնաժողովի բերած օրինակը «Վիտա Ֆարմի» ներկրած դեղերի գների մասին լրիվ համապատասխանում է իրականությանը:

Այն, որ ՏՄՊՊՀ-ն առաջին անգամ է անդրադառնում այս խնդրին, ամենեւին չի նշանակում, որ սա նոր է ի հայտ եկել: Այս հարցը տարիներով գտնվում է օրակարգում, եւ նախարարությունն ու «Դեղգործակալությունը» մի իսկական արշավ են իրականացնում «զուգահեռ ներկրումների» դեմ: Օրինակ, ավելի քան մեկ տարի առաջ` 2015 թ. օգոստոսին առողջապահության նախարարությունը մի սարսափազդու հաղորդագրություն տարածեց այն մասին, որ դեղերի ներմուծմամբ զբաղվող մեկ այլ ընկերություն` «Վագա ֆարմը» Ռուսաստանի Դաշնությունից ապօրինաբար Հայաստան է ներկրել շուրջ 40 անուն դեղ: Ընկերության տնօրենին ենթարկել էին վարչական տույժի, դեղերի վաճառքը արգելել էին, կարգադրել էին այդ դեղերը ոչնչացնել կամ արտահանել... Մի խոսքով` իսկական կրիմինալ հոլիվուդյան տեսարան:

Սակայն հետագայում ներկրողը դատական կարգով բողոքարկել էր նախարարության գործողությունները: Դատերն ընթանում են մինչեւ հիմա, ու նախարարությունը ատյանը ատյանի ետեւից պարտվում է դատարաններում: Պարզվում է, որ դեղերը շատ էլ օրինական են բերվել, ու հարուցված խոչընդոտները արհեստական են: Իսկ «զուգահեռ ներկրման» անհիմն խոչընդոտման դեպքերը հարյուրավոր են:

Մոտ մեկ ամսից Հայաստանում գործողության մեջ կմտնի «Դեղերի մասին» օրենքը, ու որքան էլ տարօրինակ հնչի, այդ օրենքով «զուգահեռ ներկրումը» ըստ էության ընդհանրապես կվերանա: Ու եթե հիմա ներկրողներին հաջողվում է մեծ դժվարություններով, նախարարության ու «Դեղգործակալության» դիմադրությունը մի կերպ հաղթահարելով «զուգահեռ ներկրումներ» իրականացնել, ապա նոր օրենքի ուժի մեջ մտնելուց հետո այդ կառույցների` ներկայումս անհիմն գործողությունները կդառնան լրիվ օրինական, ու ներկրման այդ «խողովակը» ընդհանրապես կփակվի: Վերջին շրջանում նկատվող դեղերի էժանացման ընթացքը կդադարի եւ դրանք կրկին կթանկական, նպաստելով կասկածելի դեղերի ստվերային ներկրմանը:

Ու ընդհանրապես «Դեղերի մասին» նոր օրենքը գործողության մեջ մտնելուց հետո մի իսկական քաոս է առաջացնելու: Օրենքի մեջ բազմաթիվ դրույթներ «լցվել» են առանձին անձանց «զակազով»: Այդպիսի դրույթներից է այն, որ դեղերի ներկրման լիցենզիա ունեցողը չի կարող իրականացնել մանրածախ վաճառք: Սա արվել է ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանի «խաթեր» համար, քանի որ նա Վանաձորում «Մեղեդի» անունով դեղատներ ուներ: Երբ ԱԺ-ում քննարկվում էր «Դեղերի մասին» նոր օրենքի նախագիծը, որը ներկայացնում էր առողջապահության փոխնախարար Սերգեյ Խաչատրյանը, մի հետաքրքրիր միջադեպ տեղի ունեցավ:

Վահրամ Բաղդասարյանը քննարկման սենյակ մտավ այն ժամանակ, երբ փոխնախարարը ներկայացնում էր նախագծի բոլորովին այլ դրույթներ: Տեսնելով Բաղդասարյանին, փոխնախարարը կտրուկ շեղվեց թեմայից, արագորեն պարզաբանեց մանրածախ-մեծածախ հիշյալ դրույթները: Լսելով պարզաբանումները եւ համոզվելով, որ այդ դրույթները կան նախագծում Բաղդասարյանը հեռացավ: Հիմա «Մեղեդի» դեղատները այլեւս չկան` դրանք վաճառվել են Սամվել Ալեքսանյանի «Նատալի ֆարմին», սակայն այդ անիմաստ, լրջագույն խնդիրներ առաջացնող դրույթը օրենքում մնացել է:     

Մեկ ամսից ուժի մեջ մտնող «Դեղերի մասին» օրենքը եթե մինչ այդ լրջագույն ու արմատական փոփոխությունների չենթարկվի, այնպիսի ցնցում է առաջացնելու դեղերի շուկայում, որի մասշտաբները կանխատեսելն անգամ դժվար է: Առաջիկայում ավելի մանրամասն կանդրադառնանք այս եւ բազմաթիվ այլ «հյուսիսկորեական» մոտեցումներին:

Տպել
5078 դիտում

Գերմանիան հետամուտ է հետայսու ևս օգնել Հայաստանին իր հավակնոտ ծրագրերի և բարեփոխումների ճանապարհին. Սվենյա Շուլցե

Արմավիրում հուլիսի 1-ին վրաերթի է ենթարկել 6-ամյա տղա. ՃՏՊ-ներ՝ հունիսի 30-ից հուլիսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում

Կառավարության գործընկերներիս շնորհակալ եմ Ալավերդիի խնդիրները ուշադրության կենտրոնում պահելու համար. Արեն Մկրտչյան

Երևանի ոստիկանության շենքի դիմաց հետիոտնը վրաերթի է ենթարկվել

Tech Week 2022. Գյումրիում մեկնարկեց տարվա ամենամեծ ՏՏ իրադարձությունը (լուսանկարներ)

ՀՀ վարչապետի և արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերի ղեկավարների մասնակցությամբ տեղի է ունեցել խորհրդակցական ժողովի նիստը

Աբու Դաբի-Երևան չվերթի ինքնաթիռի ժամանումից հետո 34-ամյա հետախուզվող է բերման ենթարկվել

Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին մեքենան գլխիվայր շրջվել և բռնկվել է. տուժածներից վարորդի վիճակը ծայրահեղ ծանր է

Հայաստանի Հանրապետություն կժամանի Հնդկաստանի ԱԳՆ Արևմտյան ուղղության քարտուղարը

Լեհվազ գյուղի գերեզմանատան մոտակայքում գոմ է այրվել

Ծեծի մեղադրանքով հետախուզվող 40-ամյա կինը բերման է ենթարկվել

Ուղիղ 2 տարի առաջ էր՝ այս մասին խոսեցինք, այսօր արդեն այն իրականություն է. Ռոմանոս Պետրոսյան

Երևանում քննարկվել են տիեզերական տեղեկատվության կառավարման խնդիրները

Արարատի բնակարաններից մեկում կասեցվել է ապօրինի շինարարությունն ու ապամոնտաժվել ինքնակամ կցակառույցը

Օդի ջերմաստիճանը կնվազի. ինչ եղանակ սպասել առաջիկա օրերին

Հենրիխ Մխիթարյանը պաշտոնապես դարձել է Միլանի «Ինտեր»-ի ֆուտբոլիստ

Երևանը դարձել է ռուսաստանցիների համար ամենազանգվածային արտասահմանյան զբոսաշրջային ուղղությունը

Հիմնանորոգվում է Նորաբաց գյուղի քայքայված, առանց շինարարական նորմերի պահպանման կառուցված ջրագիծը

«Սփյուռքի երիտասարդ դեսպան» վերապատրաստման ծրագրին դիմելու վերջնաժամկետը հուլիսի 10-ն է

ՀՀ փրկարարները բացել են փակ դռները

«Հայաստա՜ն, հո՛ւպ տուր». մանրամասներ 50-Cent-ի երեկվա համերգից (լուսանկարներ)

«Մոսմետրոստրոյ»-ի տնօրենը ցանկություն ունի ծանոթանալ Հայաստանի տրանսպորտային ենթակառուցվածքներին

Հունիսի 14-ի ավտովթարի հետևանքով հիվանդանոց տեղափոխված վարորդը մահացել է

Ներքին Շենգավիթի մոտակայքում ավտոմեքենան բախվել է էլեկտրասյանը, շրջել այն

Ես կվերադառնամ. 50 Cent-ը Երեւանի կենտրոնից լուսանկար է հրապարակել (լուսանկար)

2022 թվականը հոբելյանական է մեր օրերի անվանի կոմպոզիտորներից 3-ի և երգիչներից 2-ի համար

Գնել Սանոսյանը հետևել է Երեւան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-Իրանի սահման միջպետական ավտոճանապարհի շինարարությանը

9 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Իրանում. կան զոհեր

«Կալաշնիկովի» ինքնաձիգների կամավոր հանձնման դեպքեր Արմավիրի մարզային վարչության բաժիններում

Շիրակի մարզի բոլոր համայնքներում 2022 թվականի սուբվենցիոն ծրագրերով կիրականացվեն բնակավայրի փողոցաշինական աշխատանքներ

Այս Սահմանադրությունը չի ապահովում դատարանների անկախությունը, այն փոխելով՝ կվերանան նաև կլանային համակարգերը. Սաքունց

Հունիսի 25-ից ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու դիմումները կքննարկվեն 90 աշխատանքային օրում՝ նախկին 6 ամսյա ժամկետի փոխարեն

Մոսկվայում սպանվել է Վանաձորում հայտնի 44-ամյա Վարդան Փ-ն. տեսախցիկն արձանագրել է սպանության պահը (տեսանյութ)

Որքան մարդ է մասնակցել ընդդիմության այսօր հրավիրած հանրահավաքին և երթին

Երեւանի կենդանաբանական այգին նոր կենդանիներով կհամալրվի. ինչ խնդիրներ կան այսօր այնտեղ

Լենա Նանուշյանը և ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան Անդրեա Վիկտորինը «Քովիդ-19»-ի դեմ խթանիչ դեղաչափ են ստացել

100 պատանի հնարավորություն է ստացել մասնակցելու «Տիեզերական ճամբար 2022»-ին

Բարդ ժամանակահատվածում ՊՊԾ-ն իր առջև դրված խնդիրը կատարել է, ինչն արժանի է գնահատանքի. Նիկոլ Փաշինյան

Հայ 3 ըմբիշ ազատ ոճի ըմբշամարտի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության եզրափակչում է

Նիկոլ Փաշինյանը Սամվել Կարապետյանի հետ քննարկել է «Տաշիր» ընկերությունների խմբի ներդրումային ծրագրերի ընթացքը