Երբ աճուրդի է հանվում աշխարհաքաղաքական ընտրությունը

Եվրամիության Արեւելյան գործընկերության ծրագիրը, որի նպատակներից էր ոչ միայն Արեւմուտքի արժեքային, այլեւ աշխարհաքաղաքական դաշտ բերել հետխորհրդային վեց երկրների, ապրում է բավականին ծանր ժամանակներ:

Նախ, 2013 թվականի ուկրաինական ճգնաժամի կտրուկ խորացման ֆոնին Երեւանը եւ Կիեւը հրաժարվեցին բանակցած եւ համաձայնեցրած Ասոցացման պայմանագրից եւ միայն «Մայդանից» հետո Ուկրաինան միացավ համաձայնագրին: Այժմ էլ սույն պայմանագիրը ստորագրած երկրներում մեզ համար հետաքրքիր, իսկ Եվրամիության համար մտահոգիչ գործընթացներ են տեղի ունենում:

Եթե Ուկրաինայում պետական ինստիտուտների փլուզման եւ ծանր սոցիալ-տնտեսական իրավիճակից դրդված քիչ-քիչ նվազում է Եվրամիության հետ ինտեգրացիայի աջակիցների թիվը, իսկ Վրաստանում թեկուզ փոքր ֆրակցիայով, բայց խորհրդարան է անցնում ընդգծված ռուսաստանամետ եւ ազգայնական քաղաքական ուժ, ապա Մոլդովայում ստեղծված իրավիճակը «գլխեց» բոլորին: Այնտեղ անցած կիրակի տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններում հաղթեց Սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդ, ռուսամետ համբավ ունեցող թեկնածու Իգոր Դոդոնը: Նա ոչ միայն հաղթեց, այլեւ նշեց, որ առաջին պաշտոնական այցը կատարելու է Ռուսաստան՝ այսպիսով ուրվագծելով երկրի արտաքին քաղաքական ուղենիշը: ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն էլ պահը բաց չթողեց, շնորհավորեց նրան եւ հրավիրեց Մոսկվա՝ «զրույցի»:

Մոլդովայում, որին հաճախ Բրյուսելը Եվրամիության հետ հարաբերությունների հաստատման եւ զարգացման հաջողված օրինակ էր ներկայացնում, ընտրական շախ արեցին Եվրամիությանը: Հիմա այս երկրում նախագահ է ընտրվել մի մարդ, որը վերջին 7 տարիներին քննադատում էր եվրոպական ինտեգրացիայի ուղին, կողմ էր արտահայտվում Եվրասիական տնտեսական միությանն անդամակցությանը եւ Ռուսաստանի հետ ստրատեգիական հարաբերությունների վերականգնմանը: Ընտրության ճոճանակը թեքվեց դեպի Ռուսաստան:

Սա ոչ այլ ինչ է, քան 2013 թվականից սկսած Արեւելյան գործընկերության ծրագրի փլուզման շարունակության օրինակ, ինչը շատերը, այդ թվում եվրոպական չինովնիկները քաղաքավարի անվանում են «ծրագրի վերանայում»: Ուղղակի, երբ երկիրը պետականաշինության եւ տնտեսության զարգացման փոխարեն զբաղված է անընդհատ աշխարհաքաղաքական ընտրություններ իրականացնելով եւ հույսը կապում է հիմնականում դրսի հետ, այն այդպես էլ դուրս չի գալիս պերմանենտ «Արեւմուտք-Ռուսաստան» ընտրությունների հորձանուտից:

Մեղմ ասած, ոչ բարվոք վիճակ է նաեւ այն երկրներում, որոնք ընտրել են ԵԱՏՄ-ին անդամակցելու եւ Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական արեալում հանգրվանելու ուղին: Եթե 10 տարի առաջ Հայաստանում հակառուսական տրամադրությունները բացառություն էին, ապա այժմ դրանք կյանքի նորմա են: Պատճառները նույնն են. չեն իրականացել խոստացված տնտեսական էֆեկտները: Ավելին՝ Ռուսաստանում տնտեսական ճգնաժամի պատճառով Հայաստանը բավական խոցելի վիճակում է հայտնվել: Մեզանում էլ հանրային քննարկումները Մոլդավայի դիսկուրսի ինչ-որ առումով հայելային արտացոլանքն են: Նույն էնտուզիազմով խոսում են, թե ինչ մեծ հնարավորություն բաց թողեց Հայաստանը, երբ հրաժարվեց Եվրամիության հետ խորը եւ համապարփակ ազատ առեւտրի պայմանագրից: Թե ինչ ձեռք բերեցին մյուս երկրները, որտեղ տարբեր արագությամբ աճում են ռուսամետ տրամադրությունները, դժվար է ասել: Հատկապես Մոլդովային եւ Ուկրաինային այս ստարտային պայմաններում ոչ միայն ԵՄ, այլեւ «Մաքդոնալդս» չեն ընդունի:

Այս պարագայում պետք չէ զարմանալ, որ Արեւելյան գործընկերության անդամ պետություններում բարեփոխումներն արգելակվում են կամ տեղի են ունենում մեկ քայլ առաջ եւ երկու քայլ հետ սկզբունքով: Ռեֆորմները կատարվում են եվրոպական փողերով ու այնպիսի չկամությամբ, որ կարծես դրանք եվրոպացիներին են պետք: Մեծ հաշվով հասարակության, տնտեսության եւ պետության զարգացման խնդիր դրված չէ: Դրա կարիքը չկա էլ, երբ աճուրդի է հանված երկրի աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ ինտեգրացիայի անվան տակ: Իսկ ընտրողներին՝ կախված քաղաքական ուժի աշխարհաքաղաքական դիրքավորումից, «վաճառում» են միայն խոստումներ՝ ա՛յ, հիմա Ռուսաստանը կամ Եվրամիությունը շուկան կբացի, մոլդովական ու վրացական գինիների վաճառքը կաճի, իսկ հայկական ապրանքների արտահանման ծավալները կկրկնապատկվեն: Իրականում թե՛ եվրոպական, թե՛ ռուսական ուղղությամբ ոչ Հայաստանն է հասել առեւտրային բարձունքների, ոչ էլ Վրաստանն ու Մոլդովան:

Եվրամիությունն անգամ քաղաքական նպատակներով առանց մեծ վերահսկողության իր շուկան բացեց մոլդովական գինիների համար, ու արդյունքը, մեղմ ասած, գոհացուցիչ չէ: Հակառակ պարագայում դժգոհություններն այդքան մեծ չէին լինի: Մի բան պարզ է, անընդհատ աշխարհաքաղաքական ընտրությունների շրջապտույտում հայտնված երկրի ներքաղաքական կյանքում, որտեղ տնտեսության զարգացման ցանկությունը գրեթե բացակայում է, միշտ հաղթում է պոպուլիզմը, պրոպագանդան եւ դեմագոգիան: Կլինեն մայդաններ, պերմանենտ ցնցումներ, որից չի շահի ո՛չ պետությունը, ո՛չ էլ հասարակությունը:

Տպել
8134 դիտում

Հարություն Մաշադյանը ծառայել է ՀՀ ԶՈՒ-ում. դատախազությունը հավելյալ պարզաբանում է տարածել

Դ. Տոնոյանը հանդիպել է Հունաստանի գործընկերոջ հետ, այցելել IDEX-2019 ռազմարդյունաբերական ցուցահանդես

Ստեփանծմինդա- Լարս ավտոճանապարհը փակ է տրանսպորտային բոլոր միջոցների համար

Հայաստանի արտգործնախարարը հանդիպել է ԱՄՆ Ազգային անվտանգության խորհրդի ավագ տնօրենին

Հայ-սերբական հարաբերություններն ունեն զարգացման ներուժ. Ա. Սարգսյանը հանդիպել է Սերբիայի նախագահին

17:00-ի դրությամբ ընտրություններն ամենաակտիվը Օհանավան եւ Ակնաղբյուր համայնքներում են անցնում

Հանրապետության որոշ ավտոճանապարհներին գետնաբուք է

Թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել Հանրայինի հաղորդավարը

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Արաբական պետությունների լիգայի գլխավոր քարտուղարին

Հարություն Մաշադյանը ոչ թե կայազորի դատախազ է, այլ՝ կայազորի դատախազության դատախազ. դատախազության պարզաբանումը

Հայաստանի եւ Կիպրոսի ԱԳ նախարարները քննարկել են հայ-կիպրական համագործակցությանն առնչվող հարցերը

14:00-ի դրությամբ ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցել է 21 հազար 130 մարդ կամ ընտրողների 33.16%-ը

Նոր Գեղի համայնքի ընտրատեղամասում լարված իրավիճակ է եղել. ԼՀԿ ներկայացուցիչը պարզաբանում է

Լևոն Աղասյանը հռչակվել է Բալկանյան երկրների չեմպիոն՝ հաղթելով ադրբեջանցուն ու թուրքին (տեսանյութ)

Երեւանում բացելով դուռը, ննջասենյակում հայտնաբերել են 53–ամյա տղամարդու կիսաքայքայված դի

Ձյան շերտում մի շարք ավտոմեքենաներ էին արգելափակվել. փրկարարները 15 ուղեւորի են տեղափոխել

11:00-ի դրությամբ ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցել է 3276 մարդ՝ քվեարկության իրավունք ունեցողների 9,85%-ը

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպեց Մալթայի արտաքին գործերի նախարար Կարմելո Աբելային

ՄԻՊ-ը վաղ առավոտից իրականացնում է ՀՀ համայնքներում տեղի ունեցող ընտրությունների դիտարկում

Վրաստանի քաղաքացին Լոռու մարզում վրաերթի է ենթարկել 23-ամյա աղջկա