Մարդու պապիլոմավիրուսով վարակվում են թե կանայք, թե տղամարդիկ. առայժմ կպատվաստվեն աղջիկները

Մարդու պապիլոմավիրուսի (ՄՊՎ) դեմ Հայաստանում պատվաստում կատարվելու է 13 տարեկան աղջիկների շրջանում՝ երկնվագ՝ 6 ամիս ընդմիջումով՝ բազկի հատվածում։ Պատվաստումը, ինչպես եւ մյուս դեպքերում, պարտադիր չի լինելու, ու ցանկության դեպքում հնարավոր կլինի հրաժարվել դրանից:

ՄՊՎ վիրուսի դեմ պատվաստման հեռանկարը հանրության որոշակի շրջանում դժգոհության ալիք է բարձրացրել: Շատերը թերահավատորեն են վերաբերվում դրա արդյունավետությանը: Ավելին, կասկածում են, որ իրականում այն կարող է ընդդեմ երեխաների լինել: Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի ղեկավար Գայանե Սահակյանն ընդգծում է, որ պատվաստման արդյունավետությունն ապացուցված է եւ այդ ճանապարհով են գնում աշխարհի բազմաթիվ զարգացած երկրներ:

Նրա փոխանցմամբ, վիրուսը շատ տարածված է բնության մեջ, եւ մարդկանց 80 տոկոսը կյանքի ընթացքում վարակվում է պապիլոմավիրուսով։ Վարակվելու ռիսկին հավասարապես ենթարկվում են ինչպես կանայք, այնպես էլ տղամարդիկ։ Փոխանցման ուղին հիմնականում սեռականն է, սակայն վարակի փոխանցումը հնարավոր է նաեւ կոնտակտային ճանապարհով։ Վիրուսը կարող է պահպանվել արտաքին միջավայրում եւ թափանցել օրգանիզմ մաշկի ամբողջականությունը խախտված հատվածների միջոցով։

Պապիլոմավիրուսային վարակը հաճախ հանգեցնում է սեռական օրգանների նախաքաղցկեղային վիճակների (գորտնուկների) եւ առաջացնում ուռուցք: Հնարավոր է նաեւ վիրուսի փոխանցում պտղին մորից՝ ծննդաբերության, հատկապես՝ կեսարյան հատումների ժամանակ:

«Ապացուցված է, որ արգանդի պարանոցի քաղցկեղը մոտ 100 տոկոսով պայմանավորված է մարդու պապիլոմավիրուսներով»,- տեղեկացնում է Գայանե Սահակյանը՝ եւս մեկ անգամ ընդգծելով, որ առանց մարդու պապիլոմավիրուսի արգանդի պարանոցի քաղցկեղ չի առաջանում։

Պապիլոմավիրուսային վարակների ժամանակ գաղտնի շրջանը բավականին երկար է ՝ կես ամսից մինչեւ 20 տարի։ Բնորոշ է թաքնված ընթացքը՝ առանց ախտանշանների։ Նորմալ իմունային համակարգ ունեցող կանանց մոտ քաղցկեղը կարող է զարգանալ 15-20 տարի հետո՝ իսկ թուլացած իմուն համակարգի դեպքում՝ 5-10 տարի հետո։

Արգանդի պարանոցի քաղցկեղը իր տարածվածությամբ կանանց շրջանում երկրորդն է՝ կրծքագեղձի քաղցկեղից հետո։

«Մարդկանց մոտավորապես 80 տոկոսը, որոնք չեն պատվաստվել ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստանյութով նախքան սեռական կյանքով ապրելը, վարակվում են առնվազն մեկ տեսակի ՄՊՎ- ով, նույնիսկ եթե նրանք ունենան միայն մեկ սեռական հարաբերություն իրենց կյանքի ընթացքում»,- նկատում է Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի ղեկավարը:

Ինչ վերաբերում է հարցին, թե եթե մարդու պապիլոմավիրուսով վարակվում են թե կանայք եւ թե տղամարդիկ, ապա ինչու է նախատեսվում պատվաստել միայն աղջիկներին, Գայանե Սահակյանը պատասխանեց, որ հետագայում գուցե նաեւ տղաները պատվաստվեն: «Եթե ծածկույթը բարձր լինի, դրա անհրաժեշտությունը չի զգացվի, քանի որ կպաշտպանի նաեւ տղաներին: Էությունը հետեւյալն է՝ աղջիկների մոտ վիրուսի շրջանառությունը կնվազի, հետեւաբար տղամարդիկ չեն վարակվի ու իրենք էլ զերծ կլինեն հիվանդությունից»,- ասաց նա:  

Անդրադառնալով վերոնշյալ պատվաստման կողմնակի երեւույթներին՝ Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի ղեկավարը տեղեկացրեց, որ այդ երեւույթներն աննշան են. ավելի շատ դիտարկվում են տեղային ռեակցիաներ՝ ներարկման տեղում ցավ, կարմրություն, այտուց, քիչ դեպքերում՝ սուր ցավ: Որպես ընդհանուր ռեակցիաներ, կարող են դիտարկվել, օրինակ, գլխացավ, ջերմության բարձրացում, սրտխառնոց, ընդհանուր թուլություն, ցավ որովայնի շրջանում, մկանացավ, ալերգիկ ցան:

Գործնականում, ըստ նրա, արձանագրվել են նաեւ ուշաթափության դեպքեր, որոնք անհատական են եղել՝ պայմանավորված վախի եւ հուզական գործոնով: Ծանր ռեակցիան՝ անաֆիլաքսիան, նույնպես անհատական է, զարգանում է 1.7 միլիոնից մեկ դեպքում:

Հավելենք, որ Հայաստանում նախատեսվում էր ՄՊՎ վիրուսի դեմ պատվաստումներ իրականացնել այս տարվա սեպտեմբերից: Ժամկետը, սակայն, հետաձգվել է մինչեւ դեկտեմբեր: Գայանե Սահակյանը պատասխանեց, որ դա արվել է պատվաստումների ներդրման միջոցառումներն արդյունավետ իրականացնելու նպատակով: