Այս հողերի վրա հայ լինելը դժվար է. Դերսիմից իսլամացած հայի թոռ

20/11/2017 schedule13:22

Մոնրեալի Պոլսահայ մշակութային միությունում նոյեմբերի 18-ին կայացել է Դերսիմի իսլամացած հայերի մասին «Վանքի Զավակները» վավերագրական ֆիլմի ցուցադրությունը՝ Թեքեյան մշակութային միության, Համազգայինի «Սանահին» մասնաճյուղի եւ Հայ Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան նախաձեռնությամբ, գրում է Գանձասարը:

Ֆիլմը պատմում է, թէ ինչ է տեղի ունեցել Դերսիմում 1915-ի Ցեղասպանությունից և 1937-1938-ի ջարդերից հետո: Նշվում է, որ երկու աղետներից հետո հայերը թուրքական կառավարության կողմից աքսորվել են Թուրքիայի այլ տարածքներ:

Թուրքիայի կառավարության կողմից կիրառվող բռնի թրքացման և իսլամացման քաղաքականության պատճառով վերապրողների հայկական անունները փոխված են թուրքական անուններով: Ապա նրանց ստիպել են իսլամանալ: Շատերն ապրել ու մեծացել են որպես ալևիներ՝ ալևի ընտանիքներում: 

Ֆիլմի անունը Սուրբ Կարապետ վանքից է, որը Դերսիմի Հալվորի (Վանք) գյուղում է, կառուցվել է 9-րդ դարում և Դերսիմում պաշտամունքի հայկական միակ վայրն է, որը Հայոց ցեղասպանության ընթացքում չի քանդվել: Այն ռմբակոծվել է 1937-ին, վանքի հայ հոգևոր հովիվը ձերբակալվել է, ապա կտտանքներով սպանվել հայերի և ղզլբաշ ալևիների առջև: 

Ահմեդ Աքը, որն իր տատի հայ լինելու մասին իմացել է ֆիլմից, ասում է. «Կարծում եմ այնքան էր վախենում, որ մեզ ոչինչ չէր ասել: Այս հողերի վրա հայ լինելը դժվար է: Եվ նրանք այդ դժվարություններն ապրել են ամբողջ խորությամբ»: 

Ֆիլմի հեղինակներ Քազիմ և Նազարեթ Քյունդողաններն այն նկարահանել են չորս տարում՝ ուսումնասիրելով իսլամացած հայերի պատմությունները Թուրքիայի ամենատարբեր անկյուններում: Ասում են՝ այս վավերագրությունը միայն ֆիլմ չէ, այն իրենց պայքարն է ճշմարտության համար: 

 

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
19566 դիտում

Թուրքիայում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից առաջ արգելվել է հավաքվել, տոնել, բողոքել, նկարահանել. կան ձերբակալվածներ

Ավտոմեքենայում հայտնաբերվել է առողջապահության նախկին նախարար, վիրաբույժ Գագիկ Ստամբուլցյանի մարմինը

Ինքնասպանություն Գյումրիում. տղամարդը վերջ է տվել կյանքին՝ ձեռքում նռնակը պայթեցնելով

Օգոստոսի 1-ից «ՀՀ սպորտի վարպետ» և «ՀՀ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ» կոչումների համար նոր չափանիշներ կլինեն

Երևանի հանրակացարաններից մեկում հայտնաբերվել է Եգիպտոսի քաղաքացու մարմին. կա սպանության վարկած

Վարչապետը Մալաթիա-Սեբաստիայի Սուրբ երրորդություն եկեղեցում մասնակցել է սուրբ պատարագի. տեսանյութ

Պարզվել է Փամբակ գետից դուրս բերված և որոնվող ջրահեղձ եղած տղամարդկանց ինքնությունը

Պատմական շոգ Եվրոպայում․ Գերմանիան, Չեխիան և Դանիան նոր եղանակային ռեկորդներ են սահմանել

Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 5-7 աստիճանով

Արուսյակ Ջուլհակյանն ու Արման Եղոյանն առաջադրվել են որպես ԱԺ փոխնախագահի թեկնածուներ

Վարդենիկ գյուղում իր դռներն է բացել «Կրթվելը նորաձև է» շարժման աջակից ծրագրի կանանց 5-րդ ակումբը. տեսանյութ

Սևանա լճի մակարդակը շարունակում է բարձրանալ՝ հավասարվելով 13 տարի առաջ գրանցված ցուցանիշին

Բագրատաշենի մաքսային կետում մաքսային ձևակերպումներ չիրականացնելու մասին պնդումները սուտ են. ՊԵԿ

Սահմանադրական դատարանը շարունակում է քննել ԱԺ ընտրությունների արդյունքները վիճարկելու դիմումները

Իսրայելի կառավարությունը միաձայն ճանաչել է Հայոց ցեղաuպանությունը

«Փաստաբանություն» Մեդվեդևի կողմից. ՌԴ ԱԽ քարտուղարը հանդես է եկել Ծառուկյանի պաշտպանությամբ

Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների խզումը ծանր հետևանքներ կունենա Հայաստանի քաղաքացիների համար. Մեդվեդև

Վթարային ջրանջատում Կենտրոն վարչական շրջանի որոշ հասցեներում

Վրաերթ Երևանում. տուժածը նախկին ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանի թոռն է

Էապես աճել են կենսաթոշակները, ներդրվել նոր աջակցության մեխանիզմներ. առանցքային փաստերը՝ գրաֆիկական պատկերներով

Ադրբեջանի տարածքով ՌԴ-ից Հայաստան է տեղափոխվել 770 տոննա ցորեն

Երևանի քաղաքապետարանը պարգևատրել է 2026 թ. աշխարհի գավաթների առաջնություններում մեդալակիրներին ու մարզիչներին

Հրազդանում «Օպել»-ը բախվել է բաժանարար գոտու բետոնե արգելապատնեշին․ կա վիրավոր

Ուկրաինան հարվածել է ՌԴ Կուբանի Սլավյանսկ քաղաքի նավթավերամշակման գործարանին

Խոշոր ավտովթար Գեղամավանի մոտակայքում․ 9 վիրավորից 2-ն անչափահաս են

Քաջարանի թունելի կառուցման ծրագիրը թևակոխել է նոր՝ շինարարության փուլ. ինչ է նախատեսվում

Փամբակ գետում վերսկսվել են մեքենայով ջուրն ընկած քաղաքացիներից մեկի որոնողական աշխատանքները

Հրդեհ՝ Թաիրով բնակավայրում կառուցվող շինության շինհրապարակում

Հայաստանը միացել է ՄԱԿ-ի կանոնադրության 81-ամյակի խորհրդանշական ստորագրմանը

Եկեղեցու ներսում՝ կուսակրոն սեռական մոլագարներ, սիրուհիներ ու սիրեկաններ. «շեֆին» քծնելու անվերապահ լռություն

ՀՑԹԻ-ին է հանձնվել բացառիկ հուշագրություն՝ Մուսա լեռան հերոսամարտի մասնակցի հայատառ թուրքերեն ձեռագիրը

Ռաիսա Մկրտչյանի արգասաբեր գործունեությունը խորհրդանշում է մի ողջ ժամանակաշրջան․ վարչապետի ցավակցական ուղերձը

Նոր Հաճնի կամրջից քաղաքացու ինքնասպանությունը կանխվել է

Կարապետյանների ուժեղ հավաքն է, գոնե մի կրկեսի շենք մարդ չեք կարողանում հավաքել․ Հակոբյան․ լուսանկար

Տրվել է Քաջարանի 7.2 կմ երկարությամբ թունելի շինարարության մեկնարկը․ Դավիթ Խուդաթյանը տեսանյութ է հրապարակել

Ուզում ենք օգնել, որ նոր հեռանկարներ բացվեն ձեզ համար․ վարչապետն այցելել է «Կոնդ»․ լուսանկարներ, տեսանյութ

Գագիկ Սուրենյանը եղանակի վերաբերյալ նոր տեսանյութ է հրապարակել

Իշխան Զաքարյանի հետ հաշտության համաձայնություն է կնքվել․ ՀՀ-ին կվերադարձվի շուրջ 305 միլիոն դրամ

Իսրայելի և Լիբանանի միջև ձեռք է բերվել հրադադարի շրջանակային համաձայնություն․ Ռուբիո

Ուկրաինան հրթիռներ է արձակել Վոլգոգրադի ուղղությամբ․ Զելենսկին հրապարակել է հարվածի պահը․ տեսանյութ