Անպատժելիության մթնոլորտը նկատելի է. վագրի թռիչքներ չեմ տեսնում

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2004 թվականի դեկտեմբերի 4-ի համարում

Հարցազրույց ԱԺ պատգամավոր, ՀՖՖ նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանի հետ:

- Պարոն Հայրապետյան, ՀՀ ԱԳ նախարարի հայտարարությունը, թե մեր տնտեսությունը զարգանում է վագրի թռիչքներով, արդեն թեւավոր խոսք է դարձել: Դուք, որպես խոշոր գործարար, մեր տնտեսության վագրային թռիչքները տեսնո՞ւմ եք:    

- Իհարկե՝ ոչ. եւ ինձ խիստ անհասկանալի է, թե այդ թռիչքները նա որտեղ է չափել ու եզրակացրել, որ դրանք վագրային են: Ես ո՛չ որպես գործարար, ո՛չ էլ որպես տնտեսագետ՝ մեր տնտեսության մեջ զարգացման նման թռիչքներ չեմ տեսնում: Ուստի, խորհուրդ կտայի արտգործնախարարից ճշտել, թե որտեղից նրան տնտեսության զարգացման նման անհասկանալի չափորոշիչներ:

- Գործարար խավը մի տեսակ տանգապի մեջ է. բոլորը խոսում են ներքաղաքական լարվածության եւ սպասվելիք ինչ-որ ցնցումների մասին: Ներքաղաքական պրոցեսներն ինչպե՞ս են անդրադառնում գործարար աշխարհի վրա:   

- Բնականաբար, ցանկացած ներքաղաքական լարվածություն ուղղակի ազդում է բիզնեսի թե՛ ներսի, թե՛ դրսի ներդրողների վրա: Այդուհանդերձ, այսօր առկա ներքաղաքական իրավիճակը ես ավելի շատ պայմանավորում եմ նրանով, որ քաղաքական դաշտից բացակայում է ընդդիմությունը: Եւ ընդդիմադիր դաշտի այս դատարկությունն է ներքաղաքական լարվածության պատճառը: Ու քանի դեռ այդ դաշտը թափուր է, այս լարվածությունը չի թուլանալու, որովհետեւ տարբեր ուժեր, այդ թվում՝ իշխանական, պարբերաբար փորձելու են ժողովրդահաճո հայտարարություններով  նվաճել նաեւ այս պահին դատարկ ընդդիմադիր դաշտը:

- ՀՅԴ ներկայացուցիչները հայտարարում էին, որ թե՛ հանրապետականը, թե՛ մեծամասնականով ընտրված պատգամավորները «պասադկա» կանեն այնտեղ, որտեղ կասեն իրենք: Ըստ էության՝ իրենք հաղթեցին, քանզի, մեր տեղեկություններով, Քոչարյանը բոլորին պարտադրել է ընդունել ՀՅԴ-ի առաջարկած՝ ԸՕ-ում ընտրակարգերի 70-30 տոկոս համամասնությունը: 

- Եթե խոսքը պասադկաներին է վերաբերում, ապա նման հայտարարություն անողներն իրենք շատ լավ պասադկա անող են ու կարող են տարբեր տեղերում հանգիստ պասադկա անել: Մեծամասնականով ընտրված մի պատգամավոր էլ ես եմ, եւ որեւէ մեկը ինձ չի կարող պարտադրել որեւէ տեղ պասադկա անել: Կոնկրետ տվյալ համամասնությանը ես դեմ եմ քվեարկելու, քանզի իմ տեսակետը հետեւյալն է՝ կա՛մ պահպանել գործող համամասնությունը, կա՛մ գնալ ընդհանրապես 100 տոկոսանոց համամասնական տարբերակի: Պարզապես իմաստ չեմ տեսնում մեծամասնական ընտրատարածքները մեծացնելու մեջ, որը լուրջ լարվածության եւ բախումների պատճառ է դառնալու:

- Որոշ գործարարներ պնդում են, որ 100 տոկոսանոց համամասնականի դեպքում իրենք միավորվելու են մի կուսակցության մեջ: Նաեւ ասում են, որ այդ դեպքում որոշ ավանդական կուսակցություններ չեն կարողանա հաղթահարել անգամ  5 տոկոսի արգելանքը:

- Մենք չենք էլ թաքցնում, որ գործարարներով համախմբվելու, մեր կուսակցությունն ենք ստեղծելու, եւ ես ձեզ վստահեցնում եմ, որ որեւէ՝ ավանդական, թե ոչ ավանդական կուսակցություն, չի կարողանալու հաղթել գործարարների այդ միասնությանը:

- Դուք այն գործարարներից եք, որ խոսեցիք հայ-թուրքական սահմանի բացման անհրաժեշտության մասին: Սակայն, կան ուժեր, որոնք վստահ են, որ մինչեւ Մասիսը մեզ չտան, այդ սահմանը չպետք է բացվի:

- Ես կրկին պնդում եմ, որ մենք մեր բոլոր հարեւանների հետ պետք է ունենանք նորմալ հարաբերություններ: Ինչ վերաբերում է Մասիսին, ապա թող այդ մարդիկ գնան՝ Մասիսն առնեն ցանկապատի մեջ ու այդ  ցանկապատով յոլա գնան: Ճիշտ է, ցանկալի կլիներ, որ մեր պատմական հայրենիքի սահմանները վերականգնվեին, բայց պետք է վերջապես հասկանալ ու ընդունել, որ աշխարհում այլեւս նոր սահմանների գծում, սահմանների վերաձեւում լինել չի կարող. որեւէ մեկը նման բան թույլ չի տա: Դա պետք է ընդունել ու փորձել հարեւանների հետ պահպանել  նորմալ հարաբերություններ: Ովքեր դեմ են հայ-թուրքական սահմանի բացմանը՝ հիշեցրեք, թե ինչ վիճակի մեջ հայտնվեցինք, երբ փակվեց Վերին Լարսը: Ու եթե հանկարծ Պարսկաստանը եւս որոշի սահման փակել, պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ կլինի երկրի վիճակը: Միշտ պետք է ունենալ ալտերնատիվ ճանապարհներ, իսկ դա ունենալու համար պետք է հարեւանների հետ նորմալ հարաբերություններ հաստատել:

- Չե՞ք նկատել, որ հաճախ օլիգարխների եւ բարձրաստիճան բազմաթիվ պաշտոնյաների ապրելակերպն ու արարքներն անցնում են բեսպրեդելի սահմանը, որը պատճառ է երկրում տիրող անպատժելիության մթնոլորտի:    

- Համաձայն եմ այդ կարծիքին. իրոք, անպատժելիության մթնոլորտը նկատելի է, նաեւ նկատելի է, որ ժողովուրդը սկսել է զզվել լավ ապրողներից: Սակայն, յուրաքանչյուր մարդ՝ լինի դա օլիգարխ, պաշտոնյա, թե հասարակ քաղաքացի, ինքը պետք է որոշի իր ապրելակերպի եւ բարոյականության սահմանները: Չեմ կարծում, որ պետությունը կամ իշխանություններն են բեսպրեդելի սովոր մարդկանց կոչ անում լինել այդպիսին:

- Այդուհանդերձ, եթե բեսպրեդելի մեկ արարքը չի պատժվում, դրան հետեւում են հաջորդները:

- Այդ մտքին եւս չհամաձայնել չեմ կարող. բեսպրեդելը, ում կողմից էլ թույլ տրվի, պետք է ստանա իր արժանի պատիժը:

- Դառնանք ֆուտբոլին. արդյո՞ք մեր ֆուտբոլը ճիշտ  ուղիով է ընթանում:

- Ֆուտբոլն այն ասպարեզն է, որտեղ արդյունքը հնարավոր չէ տեսնել անհապաղ կամ մեկ տարի անց: Այն, ինչ այսօր ես անում եմ՝ դրա արդյունքները երեւալու են  տարիներ անց: Իսկ ես այսօր հիմքեր եմ դնում, որպեսզի մենք ունենանք ապագայի ֆուտբոլ, եւ հաստատ ունենալու ենք:

- Այդուհանդերձ, կարծիքներ են հնչում, որ մեր բոլոր պարտությունները, այդ թվում՝ աթենքյան օլիմպիադայում, պատճառ են այն բանի, որ մարդկանց մեջ կոտրվել է հանուն սեփական երկրի հաղթելու մղումը:

-Ասվածի մեջ ճշմարտություն, իհարկե, կա: Սակայն, ես չեմ կարծում, որ պարտությունների պատճառը միայն այդտեղ պետք է փնտրել: Հարցին պետք է սթափ նայել. մեր բյուջեով ինչքա՞ն ենք ծախսում բոլոր  սպորտաձեւերի վրա: Մենք այդ հարցերին մատների արանքով ենք նայում եւ մոռանում ենք, որ ո՛չ սպորտկոմիտեն, ո՛չ էլ օլիմպիական կոմիտեն չունեն անհրաժեշտ գումարներ: Մինչդեռ, մեդալ բերելու համար մեծ գումար է պետք ծախսել. սպորտսմենին 200 դրամ օրապահիկ տալով՝ մենք մեդալ բերել չենք կարող:           

Նաիրա Զոհրաբյան