ՌԴ սահմանապահներին հանել «Զվարթնոց»-ից, Թուրքիայի ու Իրանի հետ սահմանից. հայտարարություն

Մի խումբ հանրային եւ քաղաքական գործիչներ հանդես են եկել հայտարարությամբ՝ նվիրված Հայաստանում ՌԴ անվտանգության դաշնային ծառայության (ԱԴԾ) սահմանապահ զորքերի կարգավիճակի վերաբերյալ միջկառավարական համաձայնագրի ստորագրման 25-ամյակին:

Հայտարարության մեջ, որ տարածվել է ընդդիմադիր գործիչ Դավիթ Սանասարյանի էլեկտրոնային հասցեով, մասնավորապես, ասվում է. «1992 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ եւ ՌԴ կառավարությունների միջեւ ստորագրվեց ՀՀ տարածքում ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ զորքերի կարգավիճակն ու ծա­ռա­յության պայմանները սահմանող համաձայնագիրը: Ըստ այդմ, ՌԴ ԱԴԾ սահ­մա­նա­պահ զորքերի հոգածությանը հանձնվեց Թուրքիայի եւ Իրանի հետ ՀՀ պետական սահմանի պահպանությունը, ինչը կարեւոր էր Հայաստանի համար հատկապես արցախյան գոյամարտի տարիներին, քանի որ թույլ էր տալիս առկա ռեսուրսները ծառայեցնել բացառապես պատերազմում Արցախի հաղթանակն ապա­հովելու խնդրի լուծմանը, իսկ ռուսական կողմի համար՝ ԱՊՀ արտաքին սահմանների պահպանման հարցում սեփական վերահսկողությունն ապահո­վելու տեսանկյունից:

Այսպիսով, պատմական ծանր մի ժամանա­կա­հատ­վածում, Հա­յաս­տանն իր դաշնակցին ժամանակավորապես զիջեց սեփական պետական սահմանի երկու հատվածները պահպանելու իր ինքնիշխան իրավունքն ու նաեւ որոշակիորեն սահմանափակեց սեփական պատասխանատվությունը՝ Թուրքիայի եւ Իրանի հետ լիարժեք ուղիղ եւ չմիջնորդավորված հարաբերու­թյուն­ներ կառուցելու համար: Անցած տարիների ընթացքում իրավիճակը փոխվել է` 1994 թվականին ավարտվել է արցախյան պա­տե­րազմի ակտիվ փուլը, իսկ 2009 թվականին դադարեցվել է Վրաստանի անդամակցությունն ԱՊՀ-ին: Այդուհան­դերձ, ՀՀ գործող իշխանություններն այդպես էլ առ այսօր ոչ մի քայլ չեն ձեռնարկել երկրի ինքնիշխանությունն այս մասով լիարժեք վե­րականգնելու եւ միջազգային հարաբե­րու­թյունների համա­կար­գում ինքնիշխան երկրին բնորոշ պատասխա­նատվու­թյունը հավուր պատշաճի ստանձնելու ուղղությամբ: Ավելին՝ տարիներ առաջ ՌԴ ԱԴԾ տնօրինության տակ է անցել նաեւ «Զվարթնոց» միջազգային օդանավա­կայա­նում սահմանապահ անցա­կե­­տերի գործունեությունը, ինչը վերը հիշատակված պայմանագրով նախա­տես­ված չէ եւ կարող է դիտարկվել որպես այս մասով երկրի ինքն­իշ­խա­նության ապօ­րինի հանձնում օտար, թեեւ դաշնակից, մի պետության: Ելնելով վերը աս­վածից եւ առաջ­նորդվելով ՀՀ պետական ինքնիշխանության վերականգնման հրա­մա­յական անհրա­ժեշտությամբ, նպատակահարմար ենք գտնում առաջարկել ներ­կա­յումս ի պաշ­տոնե այս խնդրի լուծման համար պատասխանատու ՀՀ վարչական մար­մին­ներին`

• մինչեւ 2018 թվականի մարտի 1-ը «Զվարթնոց» օդանավակայանի սահմա­նա­պահ ան­ցա­կետերը վերադարձնել ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ենթա­կա­յության տակ,
• մինչեւ 2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ը, ռուսական կողմի հետ փոխ­համա­ձայնեցված կերպով իրականացնել բոլոր անհրաժեշտ նախա­պատ­րաստական աշխա­տանք­ները (այն է` 2019 թվականի ՀՀ պետական բյուջեյում նախատեսել դրա համար անհրաժեշտ գումարները, ինչպես նաեւ նախապատրաստել եւ համա­պա­տասխան ուսումնական գործընթացներ իրականացնել հայ սահ­մա­նա­պահների շարքերը համալրող զինծառայողների մասնագիտական որակա­վո­րումն ապահովելու համար) 2019 թվականի հունվարի 1-ից հայ-իրանական սահմանի պահպանությունը ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի տնօրինությանը հանձնելու համար:
  Հայ-իրանական սահմանում մինչ այդ իրենց ծառայությունն իրականացնող ռուս սահմանապահներին ՌԴ ԱԴԾ հրամանատարության հայեցողությամբ տեղափոխել հայ-թուրքական սահման` Հայաստանի տարածքում իրենց ծա­ռա­յությունը շարունակելու համար կամ վերադարձնել ՌԴ,
• մինչեւ 2020 թվականի հունվարի 1-ը ուսումնասիրել ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի կողմից հայ-թուրքական սահմանի լիակատար վերահսկողությանը հանձնելու հարցը եւ ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ զորքերի հրամանատարության հետ համատեղ մշակել այդ հատվածում սահմանապահ ուղեկալների հանձնման-ընդունման ժամանակացույցն ու տեխնիկական պայմանները:

Այս խնդրի կատարման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցները նախատեսել ՀՀ 2020 թվականի բյուջեում:

Իրանի հետ ՀՀ պետական սահմանի հսկողությունը ՀՀ ազգային սահմա­նա­պահ զորքերի տնօրինությանը հանձնելը նպատակ ունի ոչ միայն վերականգնելու Հայաստանի ինքնիշխան պարտավորությունների կատարումը, այլեւ ամրապնդե­լու Մեղրիի ռազմավարական շրջանում մեր պաշտպանական հնարավորու­թյուն­ները՝ Նախիջեւանի կողմից ադրբեջանական զինուժի հարձակման դեպքում: Այ­սինքն, հայ սահմանապահ ուժերն այդ հատվածում կդառնան մեր զորքի թիկուն­քապահ ռեզերվը, ինչը ռուս սահմանապահների առջեւ դրված խնդիրների պար­տա­դիր մաս չի կազմում:

Կոչ ենք անում ՀՀ քաղաքացիներին, հասարակական կազմակեր­պություն­նե­րին, քաղաքական ուժերին ու ԶԼՄ-ներին միավորելու իրենց ուժերը հանուն ՀՀ ինքնիշխանության լիարժեք հաստատման գաղափարի իրականացման: Եթե այս խնդրի հետ կապված մեր առաջարկն անտեսվի հասցեատիրոջ կողմից ու մնա անարձագանք, մենք մեզ իրավունք կվերապահենք անցնել բողոքի ակտիվ ար­տահայտման ակցիաների իրականացման, ինչի մասին լրացուցիչ կտեղեկաց­նենք մեր հանրությանը»:

Ալբերտ Բաղդասարյան

Արման Մելիքյան

Դավիթ Սանասարյան

Եղիշե Պետրոսյան

Կարապետ Ռուբինյան

Հովսեփ Խուրշուդյան

Պետրոս Մակեյան