Ինչո՞ւ է 26-ամյա երիտասարդը ծեծի ենթարկել տրանսգենդեր անձին. հանցագործության շարժառիթը

Նախօրեին 32-ամյա տրանսգենդեր կնոջը ծեծի ենթարկելու դեպքով քրեական գործ է հարուցվել:

Այս մասին մեր զրուցում ասաց «Իրավունքի կողմ» հասարակական կազմակերպության իրավաբան Վահե Մանուկյանը: Նա ասաց, որ քրեական գործը հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով (Դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով):

Երեկ տեղեկություն ստացվեց, որ փետրվարի 28-ին, ժամը 04:50-ին 26-ամյա մի երիտասարդ դաժան ծեծի էր ենթարկել տրանսգենդեր կնոջը, ապա այրել նրա բնակարանը: Ոստիկանությունը երիտասարդին բերման էր ենթարկել, սակայն ազատ արձակել:

Մեզ հայտնի դարձավ, որ 26-ամյա երիտասարդը կնոջը ծեծի է ենթարկել այն բանի համար, որ վերջինս խաբել է իրեն: Մասնավորապես տեղեկացանք, որ երիտասադրը տրանսգնեդր կնոջ հետ ծանոթացել է ինտերնետային կայքով, իսկ այդ օրն էլ ըստ պայմանավորվածության (գումարի դիմաց) երիտասարդը գնացել էր կնոջ բնակարան նրա հետ սեռական հարաբերություն ունենալու նպատակով: Սակայն «գործն» այլ ընթացք է ստացել. երբ 26-ամյա երիտասադրը հասկացել է, որ գործ ունի ոչ թե կնոջ, այլ՝ տղամարդու հետ, որից հետո նրան ծեծի է ենթարկել, ապա այրել բնակարանը:

Տրանսգենդեր անձը տեղափոխվել է Թիվ 1 հիվանդանոցային համալիր: ԵՊԲՀ լրատվականից մեր հարցին ի պատասխան ասացին, որ տուժածի մոտ առկա է գանգուղեղային վնասվածք, մարմնի տարբեր հատվածներում առկա են քերծվածքներ, փափուկ հյուսվածքների սալջարդեր: Վիճակը գնահատվում է ծանր կայուն, գտնվում է վերակենդանացման բաժանմունքում:

Դեպքը տեղի է ունեցել Մաշտոցի պողոտայի 14 շենքի 5-րդ հարկի բնակարաններից մեկում: Կինն այդ բնակարանում ապրում էր վարձակալական հիմունքներով: Երեկ տանտերը եկել է եւ իր բնակարանը հայտնաբերել ամբողջովին այրված: Բնակարանի տանտերը՝ բրոկերի միջոցով է տունը հանձնել վարձակալության: Նա երեկ այցելել է ոստիկանություն՝ փորձելու պարզել դեպքի մանրամասները: Անմիջապես հարեւանությամբ ապրող բնակիչը մեր զրույցում ասաց, որ տրանսգենդեր կնոջը երբեւէ չի տեսել եւ չի լսել նրա մասին: Այդ օրն էլ վիճաբանության ձայներ չի լսել: Արթանցել են իրավապահների թակոցներից, երբ նրանք հորդորել են դուրս գալ տարածքից՝ հդրեհի պատճառով:

Տեղեկացանք, որ 32-ամյա անձը մի քանի ամիս է, ինչ վարձով ապրում էր այդ բնակարանում:

«Իրավունքի կողմ» հասարակական կազմակերպության ղեկավար Լիլիթ Մարտիրոսյանը մեր զրույցում ասաց, որ երեկ այցելել է տրանսգենդեր կնոջը, նրա վիճակը շատ վատ է եղել, չի կարողացել ոչ խոսել, ոչ տեղաշարժվել: Ասաց, որ նախկինւմ նրան չի ճանաչել, չգիտի աշխատո՞ւմ է, թե՞ ոչ, ինչով է զբաղվում: Դրդապատճաների մասին նույնպես ասաց, որ տեղյակ չէ: «Հայ հաասարակությունը քննարկում է ոչ թե այն, թե ինչ հանցագործություն է եղել, այլ՝ որ լավ են արել, պետք է սպանեին, ոչ թե հասներ հիվանդանոց: Շատ ցավոտ է, որ հայ հասարակությունը հոմոֆոբ եւ տրանսոֆոբ»,-ասում է նա: «Իրավունքի կողմ» հասարակական կազմակերպությունը զբաղվում է ԼԳԲՏ + համայնքի առավել խոցելի ներկայացուցիչների՝ տրանսգենդեր մարդկանց խնդիրներով: Մեր հարցին, թե վիճակագրություն կա՞ քանի տրանգենդեր է հարձակման ենթարկվել օրինակ 2017 թվականին, Լիլիթ Մարտիրոսյանն ասաց, որ ատելության հիմքով հանցագործությունները հասնում են մոտ 100-ի: Կազմակերպությունը առաջիկայում այդ մասով զեկույց է ներկայացնելու:

Ընդհանուր առմամբ տրանսգենդերները իրենց առօրյա կյանքում հաճախ են հասարակության կողմից արժանանում հոգեբանական եւ ֆիզիկական բռնության:

Այս խնդրիրն ուշադրության կենտրոնում է պահում նաեւ ՄԻՊ-ը: Մասնավորապես 2017 թվականին հրապարկվել է զեկույց համաձայն որի՝ 2016 թվականին արձանագրվել են ԼԳԲՏ անձանց նկատմամբ ոտնձգության 13 դեպք, որոնցից 3-ը արտահայտվել են ֆիզիկական բռնությամբ: Բռնության երկու դեպքերի զոհ է դարձել տրանսգենդեր անձը. մի դեպքում փողոցում ենթարկվել է հարձակման եւ ծեծի, իսկ երկրորդում՝ դանակահարվել: Երրորդ դեպքում՝ անչափահասը, ում նույնասեռական լինելու հանգամանքը հայտնի է դարձել դպրոցում, այնուհետև՝ ընտանիքում, ենթարկվել է բռնության և սահմանափակվել է վերջինիս ազատությունը: 2018-ի զեկույցը դեռ չի հրապարակվել:

ՀՀ քննչական կմոիտեի նախագահի խորհրդական Սոնա Տռուզյանը մեր զրույցում ասաց, որ հարուցված քրեական գործը նախաքննություն կատարելու նպատակով 01.03.18թ. ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին և նույն օրը ընդունվել վարույթ:

Նյութը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 2-ի համարում, 4-րդ էջում: