Ի՞նչ են քննարկելու Թրամփն ու Պուտինը. հելսինկյան հանդիպմանն ընդառաջ

Հուլիսի 16-ին Հելսինկիում կկայանա ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի եւ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը: Թրամփն ու Պուտինն արդեն երկու անգամ հանդիպել են միջազգային գագաթնաժողովների շրջանակներում, սակայն առանձին հանդիպում չեն ունեցել: 2014 թ. Ղրիմի հանրաքվեից հետո սա երկու երկրների նախագահների առաջին առանձին հանդիպումն է:

Շատ է խոսվում Թրամփ-Պուտին գագաթնաժողովի օրակարգում ընդգրկվելիք հարցերի մասին: Քանի դեռ պաշտոնապես հայտարարված օրակարգ չկա, հնարավոր քննարկվելիք հարցերի շրջանակը շատ լայն է: Խոսվում է անգամ Արցախի հարցին նախագահների հնարավոր անդրադարձի մասին:

Իլհամ Ալիեւը, ԱՄՆ անկախության առթիվ Թրամփին ուղղված նամակում հույս էր հայտնել, որ ԱՄՆ նախագահը անհատապես ջանքեր կգործադրի «ղարաբաղյան հակամարտությունը Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության շրջանակներում լուծելու համար»: Այդուհանդերձ, արցախյան հիմնախնդիրը, թերեւս, շրջանցվի նախագահների կողմից, քանի որ Ռուսաստանի ու ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականությունն ունեն անմիջական շփման շատ կետեր, որոնք տեղ չեն թողնում աշխարհում առկա այլ խնդիրներին անդրադառնալու համար: Բացի այդ, Թրամփը, ի տարբերություն իր նախորդների, երբեք յուրահատուկ ուշադրության չի արժանացրել հակամարտությունը, իսկ նրա վարչակազմը այս հարցով չունի հստակ ձեւավորված տեսակետ:

Թրամփի խոսքով, ինքը ուզում է Պուտինի հետ քննարկել «ամեն ինչ»: ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնը հայտարարել էր, որ քննարկվելու ենթակա հարցերից է 2016 թ. ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններում Ռուսաստանի կողմից ենթադրվող միջամտությունը: Ռուսաստանի ԱԳՆ մամլո քարտուղար Մարիա Զախարովան էլ հայտարարել էր, որ հանդիպման ընթացքում նախագահները կքննարկեն Սիրիայի եւ Ուկրաինայի հարցերը, ինչպես նաեւ միջազգային ահաբեկչության դեմ պայքարի խնդիրը: Միջուկային ծրագրից ԱՄՆ-ի դուրս գալու եւ Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանիի եվրոպական հանդիպումների ֆոնին չի կարող շրջանցվել նաեւ Իրանի հարցը:

Այդուհանդերձ, Սիրիայի հարցն ավելի շատ ընթացակարգային է, մինչդեռ Ուկրաինայի ճգնաժամը որոշիչ դեր կարող է խաղալ միջազգային քաղաքականության փոփոխության տեսանկյունից: Երկու նախագահներն էլ հանդիպմանը ներկայանալու են կարեւոր իրադարձություններից անմիջապես հետո: Սակայն, եթե Պուտինի համար դա ավելի շատ խորհրդանշական բնույթ կրող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն է, ապա Թրամփը հանդիպմանը գալու է շատ ավելի գործնական իրադարձությունից՝ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից հետո:

Հենց ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովն է, ըստ արեւմտյան փորձագետների, որոշելու Թրամփի վերջնական կեցվածքը Պուտինի հետ հանդիպմանը: Բանն այն է, որ Թրամփը չէր բացառել, որ ԱՄՆ-ն կարող է Ղրիմի թերակղզին ռուսական ճանաչել եւ վերացնել Ռուսաստանի նկատմամբ գործող պատժամիջոցները: Դեպքերի նման զարգացումը կարող է խառնել ՆԱՏՕ-ի խաղաքարտերը ողջ Արեւելյան Եվրոպայում՝ ներառյալ մեր հարեւան Վրաստանը:

«Atlantic council» վերլուծական կենտրոնը, որն, ըստ էության, ՆԱՏՕ-ի վերլուծական հարթակն է, մտավախություն էր հայտնել, որ Ղրիմը ՌԴ մաս ճանաչելու պարագայում լուրջ հարված կհասցվի ՆԱՏՕ-ի եւ առհասարակ Արեւմտյան աշխարհի միասնականությանը: Կենտրոնի վերլուծաբաններից Անդերս Ասլունդն այս առիթով նշել էր, որ Թրամփն անկանխատեսելի է, եւ նրանից կարելի է սպասել ամեն ինչ:

«Թրամփն ակնհայտորեն հակաարեւմտյան գործիչ է: Նա կարող է կրճատել Ուկրաինայի ռազմաքաղաքական աջակցությունը եւ Ղրիմը կրկին անվանել ռուսական: Նա կարող է հարվածի տակ դնել ՆԱՏՕ-ի միասնությանը», - ասել է Ասլունդը:

Նույն կենտրոնի մեկ այլ փորձագետ Արիել Կոէնը նշում է, որ ԱՄՆ նախագահի կողմից Ղրիմի՝ դե յուրե Ռուսաստանի մաս ճանաչումը տեխնիկապես անհնար է: Այդուհանդերձ, ԱՄՆ-ն կարող է ընդունել իրողությունը եւ թերակղզին դե ֆակտո ռուսական համարել:

Ինչեւէ, ԱՄՆ պաշտոնական մոտեցումը փոքր-ինչ տարբերվում է փորձագետների սպասումներից եւ գնահատականներից: Այդ մոտեցումը հնչեցրել է Ջոն Բոլթոնը Fox News-ին տված հարցազրույցում: Նրա խոսքով, Թրամփի նպատակը հանդիպման ընթացքում Պուտինի դիրքորոշումը հասկանալն է՝ միեւնույն ժամանակ ամերիկյան դիրքորոշումը ներկայացնելով: Բոլթոնի կարծիքով հանդիպման ընթացքում գրանցված որեւէ առաջընթացը հիասքանչ կլինի, սակայն հանդիպման անցկացման փաստն արդեն իսկ առանցքային առաջընթաց է համարում:

Խոսելով օրակարգային հարցերի մասին, Բոլթոնն անդրադարձել է «Սիրիայից իրանական զորքերի տեղահանման» մասին: Նրա խոսքով, «ռազմավարական առումով Ասադը խնդիր չէ՝ Իրանն է խնդիր»: Նա նաեւ հույս է հայտնել, որ Ռուսաստանը կարող է այդ հարցում գործընկեր դառնալ:

«Ռուսաստանը միշտ ասել է, որ ցանկանում է համագործակցել միջազգային ահաբեկչության դեմ պայքարի գործում», - նշել է Բոլթոնը՝ հավելելով, որ Իրանը միջազգային ահաբեկչության ամենախոշոր հովանավորն է:

Այդուհանդերձ, Բոլթոնը հայտնել է, որ ԱՄՆ-ն չի պատրաստվում զիջումների գնալ հանդիպմանն ընդառաջ:

Ինչեւէ, Թրամփ-Պուտին հանդիպման գլխավոր ինտրիգը շարունակում է կախված մնալ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի արդյունքներից: Արդյո՞ք Թրամփը գագաթնաժողովի ընթացքում կշարունակի պնդել անդամ երկրների ՀՆԱ-ի 2%-ը դաշինքին տրամադրելու պահանջը, թե Պուտինի հետ հանդիպմանն ընդառաջ չի գնա Հյուսիսատլանտյան դաշինքում հավելյալ լարում առաջացնելուն: Հարցի պատասխանը որոշ չափով կախված է եվրոպացի գործընկերների, մասնավորապես Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի եւ Գերմանիայի՝ իրանական միջուկային ծրագրի նկատմամբ ունեցած դիրքորոշումից: Միջազգային քաղաքականությունում ստեղծված խառը եւ խճճված իրավիճակում չի բացառվում, որ պաշտոնական Մոսկվայի եւ Վաշինգտոնի մտքերի փոխանակումից հետո երկու երկրների հետաքրքրությունների բախման կետերում նկատվեն աշխարհաքաղաքական որոշակի վերադասավորումներ:

Տպել
2904 դիտում

Կալանքը Մայրապետյանի անձնական հաշիվների վրա է, որոնցից ֆինանսավորվում էր հեռուստաընկերությունը. պարզաբանում

ՀՀԿ-ի իշխանության ամենածաղկուն շրջանում հրապարակվել են ԼԳԲՏ նախարարների անուններ

Ստեփանծմինդա–Լարս ավտոճանապարհը բաց է

Աշոտ Աղաբաբյանը մտածում է «Հրազդանը» վերականգնելու մասին. գրավը 26 մլն դոլար չէ

Քաղաքական իրավիճակն ազդում է քրեական գործի քննության վրա. Փաշինյանը՝ Ալեքսանդր Սարգսյանի 30 մլն-ի մասին

«Մարդ կա, մտել է կառավարություն ու սկսել է իր ընկերների հարցերը լուծել, իմ հրահանգով ազատվել է աշխատանքից

Դեպք է եղել, որ պաշտոնյա են ձերբակալել, քաղաքական մեծ աղմուկ է առաջացրել եւ ես տեղյակ չեմ եղել. Փաշինյան

Կառավարությունում կայացել է մարդկային կապիտալի զարգացման վերաբերյալ քննարկում

Հասանովը կհանդիպի Թուրքիայի եւ Վրաստանի ԶՈՒ ԳՇ պետերի հետ

Շոկ էր, երբ ստացանք հեռախոսազանգ, որ ինձ համար էս ուղարկեք, էն ուղարկեք. վարչապետը՝ որդու բանակային ծառայության մասին

Ես ու Ադրբեջանի նախագահը չաթ չենք անում. Նիկոլ Փաշինյան

Կալանք դրված է Մայրապետյանի հաշիվների վրա, Հ2-ի հաշիվների վրա կալանք չկա. Փաշինյան

Եղանակը Հայաստանում. տեղումներ չեն սպասվում

Փաստատթուղթը եկել է. մանրամասներ՝ առաջիկայում կալանավորվելիք պատգամավորի գործով

Անհարմար եմ զգում. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Գյումրի չգնալու, աղքատության եւ անօթեւանների մասին

15 անձ է մեղադրվում. Էրեբունիում զանգվածային անկարգությունների գործով մեղադրանք է առաջադրվել եւս մեկ անձի

Նիկոլ Փաշինյանը մամուլի ասուլիսի ընթացքում բարկացավ. պատճառը «խոպանչի» բառն էր

Գառնիկ Բադալյանը նշանակվել է Թուրքմենստանում ՀՀ դեսպան. նախագահի հրամանագրերը

Ստավկաները մեր ժողովրդի մի զգալի հատվածին տոկոսի տակ են դրել. Նիկոլ Փաշինյան

Արսեն Թորոսյանը ոտնձգություն է արել նախորդ կառավարության սրբության սրբոցին՝ Միքայել Մինասյանին. Փաշինյան