Վատ պարողին խանգարող վարչական ռեսուրսը

Առաջիկա ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերը կարգին աղմուկ են բարձրացրել, թե երկրում ահավոր անարդարություն է տեղի ունենում՝ Նիկոլ Փաշինյանը չարաշահում է վարչական ռեսուրսը, խախտում է օրենքները և պաշտոնական քարոզարշավը դեռ չսկսված՝ այցելում է մարզեր ու հանդիպում ընտրողների հետ:

Ընդհանրապես՝ ընտրություններից առաջ գործող իշխանություններին անազնիվ մրցակցության մեջ մեղադրելը մեզանում հինավուրց, գեղեցիկ ավանդույթ է: Կուսակցություններին դա անհրաժեշտ է, որպեսզի անցանկալի արդյունքների դեպքում արդարանան ընտրողների առաջ՝ «դե մենք ի՞նչ մեղավոր ենք, եթե ազնիվ մրցակցություն լիներ՝ շատ ավելի լուրջ տոկոսներ կստանայինք»: Եվ մինչև հիմա այդպես էլ եղել է՝ իշխանություններն իսկապես չարաշահել են վարչական լծակները, և մրցակցությունն ազնիվ չի եղել: Իսկ գուցե ոչինչ չի՞ փոխվել, գուցե հիմա է՞լ է այդպես: Փորձենք հասկանալ:

Նիկոլ Փաշինյանն, այո, այցելում է մարզեր և աշխատանքային հանդիպումներ ունենում ու զրուցում մարդկանց հետ: Ընդ որում՝ բոլոր այդ մարդիկ, որպես կանոն, նաեւ ընտրողներ են, հետեւաբար՝ ցանկության դեպքում այդ այցերն իսկապես կարելի է ներկայացնել որպես «հանդիպում ընտրողների հետ» (եւ հետեւաբար՝ քարոզարշավ), ու ֆորմալ առումով այդ պնդման մեջ որեւէ սխալ չի լինի: Բայց մյուս կողմից էլ՝ եթե առաջնորդվենք այդ տրամաբանությամբ, ապա Նիկոլ Փաշինյանն այս ընթացքում պիտի հանդիպումներ ունենա բացառապես ոչ ՀՀ քաղաքացիների հետ, այլապես ցանկացած հանդիպում կներկայացվի որպես «հանդիպում ընտրողների հետ»: Ու նույնիսկ այդ դեպքում էլ, եթե լրատվամիջոցները լուսաբանեն օտարերկրացիների հետ այդ հանդիպումները, դա նույնպես կարող է ներկայացվել որպես քարոզարշավ (թեկուզ՝ թաքնված):

Ուրիշ հարց էլ կա: Իսկ ո՞վ է խանգարում, որ քաղաքական մյուս ուժերը նույնպես մարզային այցեր ու հանդիպումներ կազմակերպեն: Քարոզարշավն է արգելված, հանդիպումներն էլ հո արգելված չե՞ն: Կարող են, չէ՞, քաղաքական լիդերներն այցելել մարզեր ու ոչ թե մարդկանց ասել՝ «ընտրեք մեզ, եւ այս-այս-այս հարցերը կլուծենք» (դա կլիներ բացահայտ քարոզարշավ), այլ ուղղակի ճշտել, թե առավելապես ինչ հարցեր են հուզում մարդկանց, խնամքով գրանցել բլոկնոտի մեջ, իսկ արդեն քարոզարշավի պաշտոնական մեկնարկից հետո գալ եւ քարոզչություն իրականացնել հենց այդ խնդիրների շուրջ: Ուրիշ բան, որ այդ քաղաքական ուժերի համար զուտ քարոզչական տեսանկյունից երեւի ավելի շահեկան է ոչ թե մարդկանց հետ հանդիպելը (բա որ հանկարծ փիս-փիս հարցեր տան), այլ համակարգիչների առջեւ նստելն ու ստատուսներ տկտկացնելն «առ այն մասին», որ գործող իշխանություններն օրենք են խախտում: Ի դեպ՝ որեւէ ուժի դեմ հակաքարոզչությունը նույնպես քարոզարշավի պարտադիր բաղադրիչ է: Իսկ քարոզարշավի պաշտոնական մեկնարկը, հիշեցնենք, դեռ չի տրվել, հետեւաբար՝ նման կարգի հայտարարությունները նույնպես օրենքի տեսանկյունից վիճելի են:

Ինչեւէ: Քանի որ իդեալականին մոտ ընտրություններ կազմակերպելը բոլորիս գերխնդիրն է, երեւի ավելի ճիշտ կլինի, որ Նիկոլ Փաշինյանի՝ վարչական ռեսուրս կիրառել-չկիրառելու հարցը հստակ իրավական պարզաբանում ստանա, եւ անցնենք առաջ: Ինչ վերաբերում է մարզային այցերին ու մարդկանց հետ հանդիպումներին, ապա արդեն իսկ նկատելի է, որ դրանք արմատապես տարբերվում են նախկին ղեկավարների նմանատիպ հանդիպումներից: Սերժ Սարգսյանի հետ հանդիպումներին, օրինակ, մարդկանց մեծ մասին բերում էին նախապես կազմված ցուցակներով, մարդիկ էլ գալիս էին, ստանում իրենց «պտիչկան» ու անտարբեր լսում, որովհետեւ նրա որեւէ խոստմանը չէին հավատում: Իսկ Նիկոլ Փաշինյանին այդ նույն մարդիկ որպես յուրային են ընկալում: Ընկալում են որպես մարդու, ով ոչ թե իրենց քվեներով է ընտրվել (Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանն էին իրենց քվեներով «ընտրվել»), այլ իշխանության չէր գա առանց իրենց աջակցության: Այսինքն՝ Նիկոլ Փաշինյանը յուրային է, իսկ յուրայինից կարելի է կոնկրետ ակնկալիքներն ունենալ, անկեղծ խոսակցություն ակնկալել, նեղանալ, հիասթափվել, անգամ հայհոյել... Եվ բովանդակային իմաստով էական նշանակություն չունի՝ այդ հանդիպումները ֆորմալ առումով «քարոզարշավ» են համարվում, թե ոչ:

Ու հենց այս հարթության մեջ է, որ քաղաքական մյուս ուժերը տանուլ են տալիս, որովհետեւ հասարակությունն իրենցից որեւէ ակնկալիք չունի՝ անկախ նրանից, թե որքան գեղեցիկ կհնչեն նախընտրական խոստումները: Եվ սա, ի դեպ, այնքան էլ լավ չէ: Նույնիսկ շատ վատ է: Բայց իրողությունն է այսպիսին: Ժամանակի ընթացքում երեւի կփոխվի:

Արմեն Բաղդասարյան