Արդյունավետության գնահատում` ԳԱԱ-ում. գործընթացը կավարտվի 2017 թ. առաջին եռամսյակի վերջին

Առաջիկայում նախատեսվում է վերլուծել ու գնահատել ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) գիտական կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետությունը:

Երեկ կայացած ԳԱԱ նախագահության նիստում հաստատվել է համապատասխան  կանոնակարգը: Նշվում է, որ գնահատման նպատակն է բարձրացնել ակադեմիայի գիտական ներուժի օգտագործման արդյունավետությունը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում, ավելացնել համաշխարհային գիտության մեջ ՀՀ ԳԱԱ գիտական կազմակերպությունների ներդրումը, բարձրացնել ՀՀ ԳԱԱ դերն ու հեղինակությունը հասարակության շրջանում:

ԳԱ ակադեմիայից նաեւ տեղեկանում ենք, որ գնահատման ընթացքում իրականացվելու է յուրաքանչյուր գիտական կազմակերպության գիտական, գիտատեխնիկական գործունեության արդյունքների որակական ու քանակական վերլուծություն 10 ուղղությունով: Գնահատումն իրականացնելու է ձեւավորված գնահատման հանձնաժողովը: Գիտական կազմակերպությունների գործունեության գնահատման արդյունքներն ու առաջարկները քննարկվելու են ԳԱԱ նախագահությունում եւ կայացվելու են համապատասխան որոշումներ:

Սպասվող գնահատման, դրա անհրաժեշտության ու հնարավոր հետեւանքների վերաբերյալ որոշ պարզաբանումներ ստանալու նպատակով գրավոր մի քանի հարց ուղղեցինք ԳԱԱ նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանին: Այդ հարցուպատասխանը ներկայացնում ենք ստորեւ:

- Պարոն Մարտիրոսյան, ինչո՞ւ է առաջացել ԳԱԱ գիտական կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետությունը գնահատելու անհրաժեշտությունը: Արդյոք այդ որոշումը նշանակո՞ւմ է, որ ԳԱԱ ղեկավարությունը նույնպես կարծում է, թե համակարգի գիտական կազմակերպությունները մինչ այժմ չեն աշխատել բավարար արդյունավետությամբ:

- Բոլոր ժամանակներում խիստ անհրաժեշտ է գիտական կազմակերպության արդյունավետության գնահատումը՝ պարզելու նրա կանոնադրությամբ սահմանված գիտական, գիտատեխնիկական ուղղությունների կատարումը: Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում ԽՍՀՄ-ի մասնագիտական բարձր հեղինակություն ունեցող գիտնականներ հրավիրվում էին՝ ծանոթանալու տարբեր գիտական կազմակերպությունների գործունեությանը: Արդյունքում նրանց կողմից արվում էին որոշակի երաշխավորություններ եւ առաջարկներ, որոնք ուղղված էին գիտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը: Մեր օրերում խիստ անհրաժեշտ է գիտական արդյունավետության գնահատումը, երբ մշակված են միջազգային գիտաչափական համակարգեր՝ գործունեության արդյունավետության հետ կապված խնդիրների լուծման համար: Այսօր, երբ խիստ անհրաժեշտություն կա տնտեսության զարգացման նպատակով ուշադրություն դարձնել երկրում կիրառական հետազոտությունների զարգացմանը, այդ համակարգի ներդրումը դարձել է արդիական:

Անկախ այս նախաձեռնության անհրաժեշտությունից, ՀՀ ԳԱԱ համակարգի գիտական կազմակերպություններն աշխատում են տարբեր արդյունավետությամբ՝ ապահովելով մեր գիտության բարձր վարկանիշը միջազգային գիտական շրջանակներում:

- Ովքե՞ր են ընդգրկված գնահատումն իրականացնելու նպատակով ձեւավորված հանձնաժողովի կազմում:

- Գիտական կազմակերպությունների արդյունավետության գնահատման գործընթացն իրականացնելու են գլխադասային հանձնաժողովը եւ նրան կից մասնագիտական աշխատանքային խմբերը: Առայժմ հանձնաժողովը եւ խմբերը ձեւավորված չեն: Հանձնաժողովի եւ մասնագիտական աշխատանքային խմբերի աշխատանքներում ներգրավվելու համար որպես փորձագետներ հրավիրվելու են Հայաստանի եւ արտերկրի հանրահայտ գիտնականներ:

- Իսկ ի՞նչ վերջնաժամկետ է սահմանվել վերջնական եզրակացություն ունենալու համար:

- Գործընթացը նախատեսվել է ավարտել 2017 թ. առաջին եռամսյակի վերջին:

- Ի՞նչ չափորոշիչներով է գնահատվելու գիտական կազմակերպությունների աշխատանքի արդյունավետությունը:

- Մշակված են գիտաչափական մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գիտական գործունեության արդյունքները գնահատել քանակապես եւ որակապես:

- Վերջնարդյունքում հնարավո՞ր է գիտական կազմակերպությունների եւ/կամ գիտաշխատողների օպտիմալացում:

- Քանի որ գնահատման հիմնական նպատակը գիտական հետազոտությունների արդյունավետության բարձրացումն է, ապա գիտության ոլորտում քիչ արդյունավետություն ունեցող, ոչ արդիական գիտական ուղղությունները պետք է փոխարինվեն ժամանակակից, սոցիալ-տնտեսական եւ գիտական խնդիրների լուծմանը  նպաստող ուղղություններով եւ մասնագետներով: