Լապշինի շուրջ քաղաքական առեւտրում Հայաստանը տեղ չուներ

Ադրբեջանի պահանջով Բելառուսում ձերբակալված բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինը երեկ դեմոնստրատիվ տեղափոխվեց Բաքու: Լապշինը Մինսկում ձերբակալվել էր դեկտեմբերին: Նրա նկատմամբ Ադրբեջանը միջազգային հետախուզում էր հայտարարել իր պետության սահմաններն անօրինական հատելու մեղադրանքով: Մի քանի անգամ Արցախ այցելելու համար բլոգերը հայտնվել էր Ադրբեջանի սեւ ցուցակում եւ իրավունք չուներ մուտք գործել Ադրբեջան, այնինչ 2016-ին այլ անձնագիր օգտագործելով նա գնացել էր Բաքու:

Արցախ այցելող օտարերկրյա քաղաքացիները տեղյակ են Ադրբեջանի սեւ ցուցակի եւ այդ երկրում անցանկալի անձ դառնալու հետեւանքների մասին: Եւ եթե նրանք, այնուամենայնիվ, մեկնում են Արցախ, նշանակում է առնվազն տեսանելի ապագայում չեն պլանավորում մեկնել Ադրբեջան: Դժվար է ասել, թե ինչ դրդապատճառներ է ունեցել Ալեքսանդր Լապշինը սեւ ցուցակում լինելով հանդերձ Բաքու մեկնելու համար, եւ արդյո՞ք պատկերացրել է, որ կարող է երբեւէ հայտնվել միջազգային մեծ սկանդալի կիզակետում:

Լապշինի գործում խաչվում են միանգամից հինգ պետություն, մեկ տնտեսական եւ մեկ ռազմական միություն, մեկ չճանաչված հանրապետություն, մեկ տարածքային հակամարտություն: Ալեքսանդր Լապշինը միաժամանակ Ռուսաստանի եւ Իսրայելի քաղաքացի է, նրա ձերբակալությունը տեղի է ունեցել Բելառուսում Ադրբեջանի խնդրանքով՝ ընդդեմ Հայաստանի: Լապշինի ձերբակալումն ուղղակիորեն առնչվում է ղարաբաղյան հակամարտությանը, դրա արդյունքում առաջ է եկել Եվրասիական տնտեսական միությունում ՀՀ-Բելառուս,  ՌԴ-Բելառուս համագործակցության արդյունավետության հարցը, ՀԱՊԿ-ում Հայաստանի եւ Բելառուսի դաշնակցության խնդիրը: Նրա ձերբակալումն ու արտահանձնումը մեծապես կապ ունեն Ռուսաստանի եւ Բելառուսի միջեւ ներկայում գոյություն ունեցող չհայտարարված հակամարտության հետ, ինչպես նաեւ այս տարածաշրջանում Իսրայելի հետապնդած որոշակի նպատակների եւ այդ հարցում Ադրբեջան-Իսրայել սերտ համագործակցության հետեւանք է:

Աշխարհում ամեն օր տասնյակ մարդիկ խեղումների եւ հետապնդումների են ենթարկվում խոսքի ազատության կամ ազատ տեղաշարժի իրենց հիմնարար իրավունքներն իրացնելու պատճառով, բայց միայն եզակիներին է բախտ վիճակվում հայտնվել միջազգային մակարդակի խնդիրների եւ հարաբերությունների նման փաթեթի կենտրոնում:

Որքան էլ ցավալի է, Հայաստանն այս փաթեթի ամենաթույլ օղակն է: Լապշինի հետ տեղի ունեցածը մեծ բան չէ վերոնշյալ երկրներից որեւէ մեկի համար, ավելի շուտ քաղաքական առուծախի եւ պայմանավորվածությունների առարկա: Մինչդեռ Հայաստանի համար դա մեծ հարված է, որ ընդգրկում է ինչպես քարոզչական, այնպես էլ դիվանագիտական պարտություն: Անկախ այն բանից, թե ինչպիսին են սույն գործի իրավական հանգամանքները, այսօր ամբողջ աշխարհով լուրը շրջանառվում էր հետեւյալ մեկնաբանությամբ` հայտնի բլոգերն Ադրբեջանի պահանջով ձերբակալվել է Լեռնային Ղարաբաղ այցելելու համար:

Հայաստանի ԱԳՆ-ն, Արցախի պետական կառույցներն այսօր պնդում էին, որ Լապշինի գործը հակադարձ նախադեպն է դառնալու: Այսինքն՝ ի հեճուկս սպասվածի, ամբողջ աշխարհից մեծ հոսք է սկսվելու դեպի Արցախ` քաղաքական գործիչներ, արվեստի մարդիկ եւ այլն: Նման վստահ հայտարարությունների համար պետք է նախ սեփական ուժերի նկատմամբ վստահություն ունենալ: Այսինքն՝ համոզված լինել, որ դա միայն հայտարարություն չի մնա, այլ հետեւողականորեն կյանքի կկոչվի: Ցավոք, լավատեսության հիմքեր չկան: Ապրիլյան պատերազմից հետո նույնպես այդպիսի նպատակ դրվել էր, սակայն մեծ անցուդարձի այդպես էլ ականատես չեղանք:

Այսօր Ազգային Ժողովում պատգամավորներն անկախ կուսակցական պատկանելությունից խստորեն դատապարտում էին կատարվածը: Տարբեր առաջարկներ եղան` սկսած Բելառուսի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների սրացումից, մինչեւ ՀԱՊԿ-ում Բելառուսի անդամակցության կասեցմանը: 

Այս քայլերից որեւէ մեկը, սակայն դժվար թե իրականություն դառնա: Եւ ամենաբարձր նոտան, որ ՀՀ-ից կուղղվի Բելառուսին, թերեւս կլինի այսօր Երեւանում այս երկրի դեսապանատան դիմաց տեղի ունեցած բողոքի ակցիան, որին մասնակցում էին նաեւ պատգամավորներ եւ որտեղ հնչում էին «Հեռացիր», «Ազատ, անկախ Արցախ» վարկարկումները:

Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն անցյալ շաբաթվա իր սկանդալային ասուլիսում պատասխանելով Լապշինի հետ կապված հարցին, խիստ թափանցիկ ակնարկներ արեց: Նա ասաց, որ Լապշինին իրենք կարող էին հանձնել Ռուսաստանի կամ Իսրայելին, սակայն ոչ մեկը, ոչ մյուսը նման ցանկություն չցուցաբերեց, համապատասխան առաջարկություն չարեց: Խոսքը, բնականաբար, այդ քայլի դիմաց Բելառուսին համարժեք որեւէ բան առաջարկելու մասին է: Լուկաշենկոն նաեւ բոլորի մտահոգությունները փարատեց, ասելով, որ Իսրայելն ու Ադրբեջանը չափազանց սերտ հարաբերություններ ունեն եւ եթե դեռ չեն պայմանավորվել, ապա շուտով անպայման կպայմանավորվեն Լապշինի ճակատագրի շուրջ: «Եթե Իսրայելը ցանկանա, այդ մարդու գլխից մազ անգամ չի պակասի»,- ասաց Լուկաշենկոն:

Բելառուսի նախագահը Լապշինի թեմայով խոսելիս Հայաստանի գոյության մասին անգամ չհիշեց: Այնինչ, եթե բլոգերին Ադրբեջանին չարտահանձնելու դիմաց Հայաստանն էլ որեւէ բան ունենար առաջարկելու եւ սույն քաղաքական առեւտրի պոտենցիալ մասնակից լինել, ապա Լուկաշենկոն նման բացթողում չէր անի:

Իսկ հիմա, եթե նույնիսկ Բելառուսի դեսպանը հետ ուղարկվի եւ հայ-բելառուսական դիվանագիտական հարաբերությունները սառեցվեն, դժվար թե Բելառուսի նախագահը դա նկատի:

Տպել
10353 դիտում

Լոռիում ձյուն է տեղում, Բերդ քաղաքում և Դիլիջանի ոլորաններում մառախուղ է, Լարսի անցակետը՝ փակ

Ազգային առաջընթաց կուսակցությունը ներկայացրել է համամասնական ցուցակի առաջին տասնյակը

Հորը սպանած Խաչատրյան քույրերից մեկը դպրոց է վերադարձել. քույրերին թույլ չեն տալիս օգտվել կապի միջոցներից

Իրանում այսօր կախաղան է հանվել «ոսկիների սուլթանը»

Արմեն Աշոտյանն այլեւս ընդգրկված չէ Բժշկական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի կազմում

Ալեքսիս Օհանյանը նոր կադրեր է հրապարակել հայաստանյան այցից եւ «Շախմատ» կոնյակի պատրաստման ընթացքից

Մի խումբ անձինք ապօրինի ավտոկայանատեղի են կազմակերպել, հատուկ համազգեստով գումարներ գանձել

Դավիթ Տոնոյանն ու ԵՊԲՀ ռեկտոր Արմեն Մուրադյանը հուշագիր են ստորագրել

«Իմ քայլը» դաշինքի ռեյտինգային թեկնածուներն՝ ըստ ընտրատարածքների

Հանդիպել են ՄԱԿ-ի Խաղաղ հավաքների և միություններ կազմելու հարցերով հատուկ զեկուցողն ու Ա. Միրզոյանը

Նորմալ երկիր ա դարձել, մեր վարչապետը օրինականություն ա մտցրել, էդ քիչ ա՞. քրեական հեղինակություն Նորատուսցի Արա

Քոչարյանի պաշտպանը Վճռաբեկ է ներկայացրել ապացույց, թե ինչպես են ըստ Քոչարյանի ցուցարարները Մարտի 1-ին կրակում

Ն. Փաշինյանն այցելել է «Մեգերյան կարպետ» ընկերություն, աշխատանքային ընթրիք ունեցել Հարվարդի շրջանավարտների հետ

Արցախի ՄԻՊ-ն ու Աննա Հակոբյանը քննարկել են մարդու իրավունքներին եւ մարդասիրական խնդիրներին առնչվող ծրագրերը

Հոգով ու սրտով կապված եմ եղել մարզիս հետ. Վահրամ Բաղդասարյանը դիմում է լոռեցիներին

ԿԸՀ-ն բաշխել է ընտրությունների տեղամասային հանձնաժողովների նախագահների ու քարտուղարների պաշտոնները

Ցուկերբերգն արգելել է Facebook-ի գրասենյակում Apple սմարթֆոնների օգտագործումը

Եղանակային պայմաններից ելնելով շարունակում է փակ մնալ Վերին Լարս տանող ճանապարհը

Եթե որևէ պրոֆեսոր ֆինանսական վնաս է պատճառել, ապա դա Գագիկ Եթիմյանն է. ՎՊՀ-ում զայրացած են

Զվարճալի միջադեպերի պատճառով Հայկ Կասպարովի տեսահոլովակը պատրաստելը ձգձգվել է