Բաքուն թուլացնում է ՌԴ-ի ազդեցությունը եւ բացում պատերազմի «երախը»

Վերջերս Իլհամ Ալիեւի Պակիստան կատարած այցի արդյունքում Բաքվին պակիստանական արտադրության բալիստիկ հրթիռներ վաճառելու վերաբերյալ ձեռք բերած պայմանավորվածությունները նոր լիցք են հաղորդելու տարածաշրջանում տարիներ ի վեր ընթացող իր բնույթով վտանգավոր սպառազինությունների մրցավազքին:

Եթե ղարաբաղյան պատերազմի տարիներին կողմերի զինանոցը շատ համեստ էր, այժմ տարածաշրջանը սպառազինությունների տեսանկյունից գերհագեցած եւ գերծանրաբեռնված է: Ըստ մասնագիտացված կառույցների գնահատականների, Հայաստանը տարածաշրջանում ամենամիլիտարիզացված պետությունն է: Իսկ Ադրբեջանը, ըստ Խաղաղության խնդիրների ուսումնասիրության ստոկհոլմյան միջազգային ինստիտուտի, 40 խոշորագույն ներկրողների ցանկում զբաղեցնում է 21-րդ տեղը: Վերջին հինգ տարիներին Ադրբեջանը 20 անգամ ավելի շատ զենք է ներկրել, քան Հայաստանը։ Թեպետ այդ զենքի մեծ մասը Բաքուն ձեռք է բերել Ռուսաստանից, սակայն վերջին տարիներին Ադբերջանը ռազմաքաղաքական ոլորտում շեշտակի ակտիվացրել է համագործակցությունը զենք արտադրող այնպիսի երկրների հետ, ինչպիսիք են Իսրայելը և Պակիստանը։

Իսրայելի հետ համատեղ Ադրբեջանում հիմնվել է անօդաչու թռչող սարքերի արտադրություն: Նույն Իսրայելից Ադրբեջանը ցանկանում է ձեռք բերել «Երկաթե գմբեթ» համակարգեր, իսկ Պակիստանից ռազմական JF-17 կործանիչներ եւ 300-500 կմ հեռահարության բալիստիկ հրթիռներ: Սպառազինությունների մրցավազքի ուժգնացման ֆոնին անհանգիստ է իրավիճակն արցախա-ադրբեջանական սահամանին: Հրադադարի ռեժիմն ավելի շատ խախտվում է, քան պահպանվում: Շփման գծից եկող տեղեկատվությունը պատերազմական խրոնիկա է հիշեցնում: Մյուս կողմից իր մոտեցումներն են սաստկացնում նաեւ հայկական կողմերը: Ռուսական արադրության «Իսկանդեր» համակարգերի կիրառման հնարավորության մասին խոսում են երկու հայկական պետությունների ղեկավարները, ինչպես նաեւ ՀՀ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը: Եթե ժամանակին խոսվում էր փոխզիջման տարբերակով խնդրի կարգավորման մասին, ապա բոլորովին վերջերս շրջանառության մեջ դրվեց տեղեկատվություն, որ մինչեւ տարեվերջ մեկ պետություն կարող է ճանաչել Արցախը:

Հայ-ադրբեջանական նոր ռազմական բախման հնարավորության սաստկացման ֆոնին Ադրբեջանը, խորացնելով ռազմարդյուանբերության ոլորտում համագործակցությունը Իսրայելի եւ Պակիստանի հետ, հստակ քայլեր է կատարում` Ռուսաստանից իր կախվածությունը թուլացնելու ուղղությամբ: Իսկ սա նշանակում է տարածաշրջանում ՌԴ-ի դիրքերի, կամ որ նույնն է վերահսկողության աստիճանական թուլացում: 2010 թ-ից, երբ Ռուսաստանը միաժամանակ պայմանագրային հենքով իր վրա վերցրեց հայկական բանակին նորագույն սպառազինություններով ապահովելու հարցը, եւ սկսեց մեծ քանակությամբ զենք ու զինամթերք վաճառել Ադրբեջանին, այն դարձավ տարածաշարջանային հիմնական հավասարակշռող ուժը: Սպառազինությունների մրցավազքն այդ ժամանակ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունից ինչ-որ իմաստով տեղափոխվեց Ռուսաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների դաշտ:

Ուստի, քանի դեռ Ռուսաստանն է Բաքվի սպառազինությունների հիմնական մատակարարը, այդ երկրի կախվածությունը Մոսկվայից պահպանվում է: Չէ որ սպառազինությունների մատակարարումն իր հետ բերում է տեխնիկական սպասարկման, անձնակազմի ուսուցման եւ այլ խնդիրներ, որոնք վերածվում են նաեւ քաղաքական ազդեցության լծակների: Այժմ Ռուսաստանն Ադրբեջանի վրա բացի ռազմական բաղադրիչից այլ լուրջ ազդեցության լծակ չունի: Իսկ եթե այս լծակն էլ է թուլանում, իսկ դրա թուլացման նշանները նկատվում են, ապա Ադրբեջանը դուրս է գալիս ՌԴ-ի վերահսկողության տիրույթից՝ Մոսկվայի եւ տարածաշրջանանի անվտանգության համար սպառնալով դառնալ շատ անկանխատեսելի գործոն: Ուստի, պատահական չեն հիմնականում ռուսական կառավարամերձ մամուլով Ադրբեջանի դեմ «Իսկանդերների» կիրառման հնարավորության մասին Հայաստանի եւ Արցախի բարձրագույն ղեկավարության տեսակետների ակտիվ տիրաժավորումը: Սա կարելի է համարել ռուսական կողմի անհանգստության յուրահատուկ դրսեւորում Ալիեւի վարչակազմի «ռուսաստանախույս» գործողությունների վերաբերյալ:

Հայաստանի պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանի կարծիքով, սպառազինությունների մրցավազքի ֆոնին տարածաշրջանում ՌԴ-ի դիրքերի հնարավոր թուլացումը դեպի պատերազմ տանող ամենահավանական ճանապարհն է: «Ադրբեջանն այս պահին՝ համագործակցելով Ռուսաստանի, Պակիստանի եւ Իսրայելի հետ լուծում է Բաքվի տեսանկյունից կոնկրետ խնդիրներ: Իսրայելից գնում է ԱԹՍ-ներ ու ցանկանում է ձեռք բերել «Եկրաթե գմբեթ» համակարգ, իսկ Պակիստանից՝ միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռներ: Ռուսաստանի հետ ռազմատեխնիկական հարաբերությունների խորացմամբ էլ մի կողմից արդիականացնում է իր սպառազինությունները, մյուս կողմից նպատակ ունի փչացնել հայ-ռուսական հարաբերությունները», - մեզ հետ զրույցում նշեց Հարությունյանը:

Միեւնույն ժամանակ ԼՂ հակամարտության տեսանկյունից Վաղարշակ Հարությունյանի համար կասկածելի է Իսրայելից ու Պակիստանից ձեռք բերվող բալիստիկ հրթիռների եւ հակահրթիռային համակարգերի արդյունավետությունը: ««Եկրաթե գմբեթ» համակարգը չի կարող փակել Ադրբեջանի երկինքը հայակական բանակում մարտական հերթապահություն իրականացնող «Իսկանդեր» տիպի հրթիռներից, իսկ բալիստիկ հերթիռների կարիք Բաքուն ընդհանրապես չունի: Երեւանը Բաքվի համար խոցելի է Նախիջեւանից էլ: Սրանք ուղղակի ռազմական եւ ստրատեգիական տեսանկյունից կասկածելի ծախսեր են, որոնց իմաստը «Իսկանդերներին» PR-պատասխանի փնտրտուքն է», - ասաց նախկին նախարարը՝ ի ցույց դնելով այն հանգամանքը, որ Պակիստանը եւ Իսրայելը չէին կարող սպառազինության նման տեսակներ վաճառել Ադրբեջանին՝ առանց ԱՄՆ-ի թույլտվության: «Իսկ ԱՄՆ-ը ձգտում է թուլացնել Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում: Ուստի, այս ռազմական գործարքների հեռահար նպատակը պարզ է», - եզրափակեց նա:

Տպել
19490 դիտում

Փաշինյանը իրականացրել է նախընտրական քարոզչություն` աշխատանքային ժամին. ՀՀԿ շտաբ

Վթար Կիևյան և Մոնթե Մելքոնյան փողոցների խաչմերուկում, բախվել է 5 մեքենա. կան տուժածներ

ԼՂ հակամարտությունում մարդկանց իրավունքներն ու անվտանգությունը առաջնահերթություններ են. ԱԳ նախարար

Դավիթ Տոնոյանը ժամանել է Քեմփ Մարմալ ռազմաբազա, որտեղ ծառայում են հայ խաղաղապահները

Պեկինում տեղի է ունեցել «Նոր Հայաստանը եւ նրա տարածաշրջանային կարեւորությունը» թեմայով գիտաժողով

Եռագույն փողկապն աղքատությունն ու արտագաղթը չի վերացնում, գնաճը շարունակվում է. Շարմազանովը՝ վարչապետին

Նոյեմբերի 20-ի դրությամբ համաներմամբ ազատ է արձակվել 501 դատապարտյալ

Եւ մի տանիր զմեզ ի փորձություն ...

Տեղի կունենա մոմավառություն՝ ի հիշատակ բալետի արտիստ Վահագն Մարգարյանի

Քրտնաջան և թափանցիկ աշխատանքի ակնկալիքով. քաղաքապետը ներկայացրել է Քանաքեռ-Զեյթունի նոր ղեկավարին

էրեբունու զանգվածային անկարգությունների գործով ինքնակամ ներկայացած անձը Մասիսի սպորտդպրոցի տնօրենն է

Ոստիկանները Շենգենյան վիզայի կեղծման դեպք են բացահայտել. վիզան 6500 եվրո է արժեցել (տեսանյութ)

Ժողովուրդ ջան, հավատացե՛ք Նիկոլ Փաշինյանին, քանի դեռ ինքը հակառակը չի ապացուցել. Արփինե Հովհաննիսյան

Երևանի քաղաքապետը խոստացել է օգնել նախադպրոցական կրթության մոդելի կիրառման հարցում

Երևանի հ. 48 մանկապարտեզի տնօրենը կարգապահական տույժի է ենթարկվել (լուսանկար)

Վերսկսվել է «Բերդ» բնակելի շենքի կառուցապատումը

Ողբերգական վթարից մահացած Հրանտ Գասպարյանի ծնողները խնդրում են կրտսեր որդուն վաղաժամկետ զորացրել

Մոլորված ու Ադրբեջանում հայտնված Կ. Ղազարյանին դատարանում ահաբեկիչ են որակել (լուսանկարներ)

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը և «ՌԵՍՈ» ընկերությունը առաջարկում են իրենց հաճախորդներին «Ապահով հանգիստ» ապահովագրական փաթեթը

Մեղադրանքները Կ. Հարությունյանի հիվանդ երեւակայության արդյունքն են. ԱԺ-ն պատասխանում է աշխատակցի բողոքին