ՀՀԿ-ն ու «Ծառուկյան» դաշինքը զոռոցի են կպել. ով ավելի շատ ներդրում կխոստանա

Գագիկ Ծառուկյանի երեկվա հայտարարությունը՝ Հայաստանում իր ընկերների կողմից 15 միլիարդ դոլար ներդրումներ անելու պատրաստակամության մասին, սոցցանցերում թերեւս ամենաշատ քննարկվող թեման դարձավ:

Կարող ենք արձանագրել, որ ընթացող նախընտրական այս փուլում, որպես երկրի տնտեսության առաջընթացի հիմնական միջոց դիտարկվում է ներդրումների ներգրավումը: Առաջինը այս «կարմիր թելը» իր քարոզչության ընթացքում սկսեց կիրառել ՀՀԿ-ն, եւ դրա ջատագովը ակնհայտորեն Կարեն Կարապետյանն է: Հանրության շրջանում այս թեզը, կամ «կարմիր թելը» լավ է ընդունվում: Ու թերեւս դա է պատճառը, որ Ծառուկյանը եւս դիմեց այս խաղաքարտին:

Առաջին հայացքից լավ է, որ ապագա խորհրդարանում մեծամասնության հավակնող ՀՀԿ-ն ու «Ծառուկյան» դաշինքը նախընտրական շրջանում իրենց քարոզչության ընթացքում հաճախ են խոսում ներդրումների մասին: Իրականում, սակայն, այդ գաղափարը արժեզրկելու ավելի կարճ ճանապարհ չկա: ՀՀԿ-ականները ծաղրում են Ծառուկյանին իր հնչեցրած 15 միլիարդ դոլարի ներդրման ծավալի առթիվ: Իսկ եթե ասեր ոչ թե 15 միլիարդ, այլ, ասենք, 5 միլիարդ կամ 3 միլիարդ, դա հավատալո՞ւ կլիներ: Եթե Կարեն Կարապետյանը հայտարարում է, թե իրատեսական է համարում այս տարվա ընթացքում 850 միլիոն դոլարի ներդրումը, իսկ առաջիկա տարիներին 3.2 միլիարդ, կամ 5.7 միլիարդ դոլարի ներդրումը, դա իրատեսակա՞ն է, թե ոչ:

Տեսականորեն 10 միլիոն դոլարի ներդրումը կարող է լինել ոչ իրատեսական: Նույնքան տեսականորեն կարող է իրատեսական լինել ասենք, 5 միլիարդ դոլարի ներդրումը: Երկրի` ներդրումներ կլանելու «լիմիտը» պայմանավորված է բազմաթիվ գործոններից, եւ ցանկացած հայտարարություն, թե ծրագրում ենք կոնկրետ այսքանի ներդրում, դիվանագիտական լեզվով ասած, կոռեկտ չէ: Օրինակ, եթե Հայաստանում, ասենք, հայտնաբերվի ադամանդի շատ խոշոր հանք, ապա կարող է կես տարվա ընթացքում իրականացվել մի քանի միլիարդ դոլարի ներդրում: Բայց սա՝ տեսականորեն:

Գործնականում հնարավոր չէ զանգել ասել, որ ես պատրաստ եմ Հայաստանում, ասենք, 5 միլիոն դոլարի ներդրում անել: Ներդրումը անում են բիզնեսում, որը պետք է արտադրանք կամ ծառայություն թողարկի: Այդ ապրանքը ունի իր ինքնարժեքը, որը կախված է տրանսպորտային ծախսերից, հարկերից, աշխատավարձի չափերից, կաշառքների ծավալներից, նրանից, թե տեղի «խաներից» ով որքան փայ է մտնելու եւ այլն, եւ այսպես շարունակ: Այդ ապրանքը կամ ծառայությունը ունենալու է նաեւ սպառման գին: Դա էլ կախված է նրանից, թե տվյալ ապրանքից որքան եւ ինչ ինքնարժեքով է արտադրում, ասենք, Չինաստանը, Ինդոնեզիան կամ Սոմալին: Այս հաշվարկները կարող է անել միայն ու միայն ներդրողը:

Բացառապես ներդրողը: Իսկ կառավարությունը կամ ուրիշ որեւէ մեկը չի կարող անել նման հաշվարկ:  Այդ հաշվարկն անելու համար էլ շատ երկար ժամանակ է պետք: Որքան մեծ է ներդրման ծավալը, այնքան մեծ ժամանակ է պետք հաշվարկի համար: Այնպես որ, եթե որեւէ մեկը քնից արթնանում ու ասում է՝ ես պատրաստ եմ, ասենք, 100 միլիոն դոլար ներդնել տնտեսության մեջ, կարելի է միանգամից եզրակացնել, որ այդ ներդրումը չի լինելու: Դա բացառված է: Եվ մենք ունենք այդ փորձը: 2008-ին մի քանի գործարարներ հանդես եկան հայտարարությամբ շատ կոնկրետ ու կլոր թվերով ներդրումներ անելու մտադրության մասին: Ներդրումները, բնականաբար, չիրականացվեցին:

Ինչ վերաբերվում է Ծառուկյանի հայտարարության այն հատվածին, թե  «Իմ գործընկերները, տեսնելով ժողովրդի անվերապահ հավատն իմ նկատմամբ եւ տեսնելով, որ մենք հաղթելու ենք, իմ գործընկերները այս 5 օրը զանգելով՝ ասել են, որ՝ պատրաստ ենք, պարոն Ծառուկյան, 15 մլրդ դոլար ներդրում կատարելու մեր երկրում», ապա տարիներ շարունակ նրա գլխավորած ԲՀԿ-ն իշխանության մաս էր կազմում, գտնվում էր ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիա մեջ, ուներ իր նախարարները... Այսինքն, ըստ էության «հաղթել էր»: Սակայն դա, մեղմ ասած, չհանգեցրեց 15 միլիարդ դոլարի ներդրումների:

Մի քանի պաշտոնական տվյալ: Ըստ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների՝ 1988 թվականից մինչ օրս ՀՀ տնտեսության մեջ իրականացվել է 3.4 տրիլիոն դրամի օտարերկրյա ուղղակի ներդրում: Այստեղ, իհարկե, դրամի, իսկ մինչեւ 90-ականների սկիզբը նաեւ սովետական ռուբլու փոխարժեքների հետ կապված հաշվարկային խնդիրներ կան, սակայն, ընդհանուր առմամբ, մասշտաբը պատկերացնելու համար սա բավարար է: Եվ ուրեմն, անցած 29 տարիներին մեր տնտեսությունը «կլանել է» մոտ 8 միլիարդ դոլարի օտարերկրյա ուղղակի ներդրում: Տարեկան կտրվածքով դա կազմում է 300 միլիոն դոլարից էլ պակաս գումար:  Ընդ որում, անցած տարի օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների զուտ ներհոսքը նույնիսկ 100 միլիոն դոլար չի կազմել: Այս թվերի ֆոնին խոսել 15 միլիարդ դոլարի ներդրումներ անելու պատրաստակամության մասին, այնքան էլ տեղին չէ: Տեղին չէ նաեւ խոսել 850 միլիոնի մասին, 3.2 միլիարդի մասին, 5.7 միլիարդի մասին...

Մի խոսքով, սպասվող ներդրումների ծավալների մասին այսօր խոսելը տեղին չէ ընդհանրապես: Միակ բանը որի մասին պետք է խոսի գործող իշխանությունը եւ այն քաղաքական ուժը, որը տարիներով եղել է այդ իշխանության հետ կոալիցիայի մեջ, ներդրումների ներգրավման համար անհրաժեշտ պայմանների մասին է: Այսինքն՝ դրանց բացակայության: Խոսել այն մասին, թե ի վերջո, այդ ինչն է խանգարում, որ միլիարդավոր դոլարների ներդրումներ անելու պատրաստ գործարարները այդպես էլ չեն գալիս Հայաստան: Սակայն այս մասին, չգիտես ինչու, նրանք չեն խոսում: Չեն խոսում այն պարզ պատճառով, որ եթե ազնվորեն ասեն, թե ինչն է պատճառը, պետք է սուսուփուս դուրս գան ընտրապայքարից, որովհետեւ այդ պատճառը խոշոր հաշվով հենց իրենք են:

Տպել
4126 դիտում

Ոստիկանապետն ընդունել է ՄԱԿ-ի պատվիրակությանը. քննարկել են ԼԳԲՏ ֆորումի չեղարկումը, կանանց իրավունքները

Երեւանում 2 մեքենաների բախման արդյունքում կա 1 զոհ, 4 վիրավոր (լուսանկարներ)

Նախագահը ցանկալի է համարել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մասնակցությունը Գյումրիում պատմամշակութային արժեքների պահպանմանը

Երևանում և 2 մարզում այսօր էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվում

Մահացել է Սարդ-մարդու, Երկաթե մարդու, Հալքի, Ֆանտաստիկ քառյակի, Իքս մարդկանց «հայրը»

Նիկոլ Փաշինյան, Լենա Նազարյան, Արարատ Միրզոյան. հայտնի է «Իմ քայլը» դաշինքի առաջին տասնյակը

ԿԸՀ-ի որոշմամբ, ավագանու անդամ Արամ Մանուկյանի լիազորությունները դադարեցված են, նրան կփոխարինի Միքայել Թումանյանը

Դաշնակցության անունից առաջադրվելու եմ պատգամավորի թեկնածու, պատվի հարց է. Գեղամ Մանուկյան

Պաշտպանն ուշադրության կենտրոնում է պահում խաղաղ հավաքների ժամանակ մարդկանց իրավունքների երաշխավորման հարցը

Կոռուպցիայի դեմ պայքարն ու բարեփոխումներն առաջնահերթություն են. Փաշինյանը՝ ԵՄ դեսպաններին

Դիլիջանի ոլորաններում, Սյունիքի մարզի Գորիս և Քաջարան քաղաքներում մառախուղ է

Արագ հավաքովի, սենդվիչային տարբերակով թաղամաս. Ա. Մեսչյանն առաջարկում է համալրել բնակֆոնդը

«Ղեկը աջ» նախաձեռնությունը վաղը Կառավարության մոտ մեծ բողոքի ակցիա կիրականացնի

Կան պաշտոնյաներ, որոնք ստանում են 1 մլն դրամից ավելի թոշակ. Թանդիլյանն առաջարկում է չափ սահմանել

20-ամյա կնոջը դաժան ծեծի ենթարկած 30-ամյա տղամարդը նախկինում երեք անգամ դատապարտված է եղել

Արցախի ԱԳՆ ղեկավարն ընդունել է ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչին

ՊԲ հրամանատարն ու Անջեյ Կասպրշիկը քննարկել են շփման գոտում տիրող իրավիճակը

Մինչեւ վերասարքավորում կատարելը իրենք չեն կարող այդ մեքենան շահագործել. Արմեն Փամբուխչյան

1988 թ. երկրաշարժի զոհերի հարգանքի տուրքի բոլոր միջոցառումները կկազմակերպվեն բարձր մակարդակով. Ցոլակյան

Ոստիկանին փորձում են անհիմն ազատել աշխատանքից. նա դիմում է ՀՀ ոստիկանապետին