Ենթակառուցվածքներ. 120 անիծյալ կիլոմետր

19/04/2017 schedule10:40

Յուրաքանչյուր հայաստանցի, որին վերջին տարիներին, կամ, առավելեւս, ամիսներին բախտ է վիճակվել Երեւանից դուրս երթեւեկել (բացառությամբ Սեւանի եւ Աշտարակի մայրուղիների), տեսել է, թե ինչ վիճակում են մեր հայրենիքի ավտոճանապարհները: Անգամ միջպետական նշանակության ճանապարհների վիճակն այնպիսին է, որ մարդու լացը գալիս է:Զուտ դատելով բնակչության թվաքանակից, ամենակարեւոր ճանապարհները, թերեւս, Երեւան-Սեւան, Երեւան-Արարատ, Երեւան-Գյումրի եւ Երեւան-Վանաձոր ավտոճանապարհներն են:

Երեւան-Սեւանը համեմատաբար նորմալ եւ երթեւեկելի վիճակում է: Երեւան-Արարատը, թեեւ շինարարական աշխատանքների արդյունքում այդքան էլ երթեւեկելի չէ եւ դրա որոշ մասերում կարելի է մեքենայի հատակը վնասել, սակայն վերանորոգումները մի պայծառ օր կավարտվեն եւ մայրուղին նորմալ կլինի:

Երեւանը Գյումրիի հետ կապող ճանապարհը (բացառությամբ Երեւան-Աշտարակ հատվածի), մեղմ ասած, լավը չէ: Այն բավականին նեղ է, ծանրաբեռնված, անորակ ասֆալտով, դանդաղ, սակայն «դիմանալու» է... Առավելեւս, որ կառուցվող Հյուսիս-Հարավ ավտոմայրուղին Գյումրիով է անցնելու, ինչը նշանակում է, որ տարիներ հետո պաշտոնական մայրաքաղաքից մշակութային մայրաքաղաք հնարավոր կլինի հասնել նորմալ ավտոմայրուղով:

Յուղը թողնել ճանապարհին

Սակայն իրավիճակը շատ ավելի վատ է Երեւան-Վանաձոր ճանապարհի պարագայում: Մայրաքաղաքը հանրապետության խոշորագույն մարզի ու հարեւան Վրաստանի մայրաքաղաքի հետ կապող ճանապարհը պարզապես քարուքանդ վիճակում է: Տեղ-տեղ փոսերն այնքան մեծ են, որ դրանց մեջ ընկնելիս տպավորություն է ստեղծվում, որ վթարի ես ենթարկվել եւ զարմանում ես, թե ինչպե՞ս մեքենայիցդ մաս չպոկվեց: Իհարկե, Երեւան-Վանաձոր ճանապարհի Երեւան-Աշտարակ հատվածից բողոքել չի լինի... Մասամբ բետոնի, իսկ մասամբ Սովետական Միությունից մնացած խճուղի է: Բայց այդ խճուղուց հետո գալիս են ճանապարհներ, որոնց համարյա ամեն կիլոմետրը անիծյալ է... Եվ այդ դժոխքը շարունակվում է անգամ Վանաձորում, որի բնակիչների մեծ մասը երեւի արդեն մոռացել են, թե ի՞նչ ասել է նորմալ ճանապարհ:

Վանաձորով անցնող միջպետական ճանապարհին կան այնպիսի հատվածներ (հենց քաղաքի մեջ), որոնք, ըստ էության, հնարավոր չէ անցնել սովորական մեքենայով՝ ամենագնաց է պետք: Իսկ նրանք, ովքեր «դուխ են հավաքում» եւ այդ հատվածով անցնում են սեդաններով, վտանգում են իրենց մեքենաների հատակի մասերը (օրինակ՝ յուղի կարտերը) թողնել հենց այդտեղ: Բայց իրավիճակն էլ ավելի տխուր է դառնում այն հանգամանքի ֆոնին, որ Երեւան-Վանաձոր ճանապարհի վերակառուցման, կամ դրա որակի ու թողունակության բարձրացման որեւէ պլան չկա: Եթե գյումրեցիները գոնե հույս ունեն, որ մի պայծառ օր Հյուսիս-Հարավ մայրուղին կհասնի իրենց քաղաք, ապա վանաձորցիներն անգամ այդ հույսը չունեն: Կարծես լոռեցիների ու այդ մարզի հյուրերի ճակատներին գրված է, որ պետք է ցմահ վատ ճանապարհներով երթեւեկեն:

Առանց երկաթուղու

Վանաձորի տրանսպորտային վիճակն ու դրա հեռանկարը էլ ավելի տխուր է դարձնում Հայաստանի երկաթուղային ցանցում այդ քաղաքի անբարենպաստ դիրքը: Երեւանից Վանաձոր հասնող երկաթգիծը անցնում է Մասիսով ու Գյումրիով... Այլ կերպ ասած, համապետական տուռնե է անում: Դրան էլ եթե գումարենք մեր երկրում երկաթուղու հետամնացությունն ու դանդաղաշարժությունը, ապա չենք զարմանա, որ Երեւան-Վանաձոր գնացք առհասարակ չկա: Վանաձորում, պարզապես, կանգառ է կատարում Երեւան-     Թբիլիսի գիշերային գնացքը: Քանի դեռ հարեւան Վրաստանում տարեցտարի նորանոր երկաթուղային ուղիներ ու կայարաններ են կառուցվում, Հայաստանում, անկախությունից ի վեր, երկաթուղային գծերը բացառապես ապամոնտաժվել են... Այնինչ, կար լավ հնարավորություն` Գեղարքունիքի մարզից Վանաձոր երկաթուղի բերելու համար:

Անհամեմատելի համեմատություն

Դեռեւս 19-րդ դարի կեսերին Գերմանիան միավորած ու Եվրոպայի առանցքային պետություններից մեկը դարձրած «Երկաթե Կանցլեր» Օտտո Ֆոն Բիսմարկը համարում էր, որ պետությունը կարող է կայացած համարվել, եթե դրանում գործում է կապը (հիմնականում՝ փոստը): Բիսմարկը 1840-ականներին նաեւ հասցրեց հասկանալ երկաթուղու կարեւորությունը եւ հաջորդ տասնամյակում արդեն կառուցեց Բեռլինը Պրուսիայի հետ կապող երկաթգիծը: Ֆոն Բիսմարկին հաջորդած Գերմանիայի մեկ այլ հայտնի առաջնորդ՝ Ադոլֆ Հիտլերը, արդեն հաշվի նստեց 20-րդ դարի տեխնոլոգիական զարգացման հետ ու որպես պետության զարգացման առաջնային գրավական դասեց տրանսպորտի վիճակը: Մասնավորապես, 1933 թվականին՝ Հիտլերի իշխանության գալուց անմիջապես հետո, որոշվեց, որ պետությունում պետք է կառուցվեն որակապես նոր տիպի ավտոճանապարհներ (որոնք կոչվեցին «ավտոբան»):

Այդ ճանապարհների վրա առանձնացվում էին երկու երթեւեկելի հոսքերը եւ յուրաքանչյուր ուղղությունը ունենում էր առնվազն երկու երթեւեկելի գոտի: Մի քանի տարում այդօրինակ ճանապարհներով միացվեցին Գերմանիայի բոլոր խոշոր քաղաքները: Հայաստանում, ինչպես հայտնի է, թեեւ կապի ոլորտը համեմատաբար լավ վիճակում է, տրանսպորտի վիճակը, մեղմ ասած, նախանձելի չէ: Այլ կերպ ասած, Հայաստանը արդեն անցել է 1840-ականների Գերմանիային, բայց դեռ չի հասել 1930-ականների Գերմանիային:

Եվ խնդիրը այն չէ, որ բյուջեում փող չկա, կամ որ ավելի կարեւոր ծախսեր կան… Խնդիրն այստեղ բացարձակապես այն է, որ ճանապարհների կարեւորությունը ընդհանրապես չի իդենտիֆիկացվում որպես կարեւորագույն խնդիր: Ու համեմատաբար տանելի են այն ճանապարհները, որոնք կամ խորհրդային ժամանակաշրջանում են կառուցվել, կամ էլ այժմ արեւմտյան գրանտներով ու վարկերով: Հայաստանի իշխանությունները, իրենց նախաձեռնությամբ, որեւէ նման պրոյեկտ չեն սկսել ու իրականացրել:

Դանիել Իոաննիսյան

Տպել
3963 դիտում

Աշխարհի ամենախոշոր կրուիզային ընկերություններից մեկն իր երթուղուց հանել է Թուրքիան

Երեխա էր ուզում. Արմեն Ջիգարխանյանը նոր բացահայտումներ է արել կնոջ հետ կոնֆլիկտի մասին

Իսպանիայի իշխանությունները չեն պատրաստվում ձերբակալել Կատալոնիայի առաջնորդին

Հայտնի է, թե ով կլինի հայաշատ Ախալցխայի քաղաքապետը

Ընտրությունները Ջավախքում. հաղթել են դատախազության աշխատակիցն ու վրացերենի ուսուցչուհին

Պակիստանը ցանկանում է միանալ Ադրբեջան-Իրան-Ռուսաստան եկաթուղային միջանցքին

Քրդերը վերահսկողության տակ են վերցրել Սիրիայում խոշորագույն նավթահանքերից մեկը

Մադագասկարում ժանտախտից արդեն 100 մարդ է մահացել

Մադրիդը կոչ է արել կատալոնացիներին ենթարկվել կենտրոնական իշխանությունների հրահանգներին

Արցախում մահացած զինծառայողների գործերով ձերբակալվածներ կան

Հայաստանն ավելացնում է պարտքային բեռը. մինչեւ տարեվերջ` 6,7 մլրդ դոլար

Ռուսաստանում ամենահարուստ հայերից մեկը 1 օրում 600 միլիոն դոլար է կորցրել

Կրասնոդարում 2 հայեր կրակել են երիտասարդների ուղղությամբ. Կա 2 զոհ

Մյունխենում ձերբակալել են հեծանիվով և դանակով անցորդների վրա հարձակման կասկածյալին

ՏԻՄ ընտրությունները Վրաստանում. Թբիլիսում հաղթում է իշխանական թեկնածուն

ՏԻՄ ընտրություններ Ախալքալաքում. Բախումներ, ընտրախախտումներ և 6 հայ թեկնածու

Ռուսաստանում արգելել են Հայաստանի մասին ադրբեջանական ֆիլմի ցուցադրությունը

Սիմոն Մարտիրոսյանը, Գոռ Մինասյանը եւ Արփինե Դալալյանը՝ երիտասարդական ԵԱ չեմպիոններ

Թեհրանում բացվել է Հայաստանի պատմության եւ Իրանի ազգային թանգարանների համատեղ ցուցահանդեսը

Հայկական ընկերությունը ստեղծել է աշխարհում առաջին «ճախրող» տեսախցիկը