Առողջապահության նախարարությունը հիվանդապահությամբ է զբաղվում, ինչու այն չփակել. բժիշկ

Հիվանդապահություն

Դա իմ բառը չի: 2002 թվականի դեկտեմբերին իմ հաղորդման հյուր, Առողջապահության նախարար Արարատ Մկրտչյանը ասաց, որ մեր առողջապահության համակարգը ավելի շատ նման է «հիվանդապահության» համակարգի եւ պետք է կառուցել ճիշտ առողջապահական համակարգ, քանի որ պետությունը, իսկ մեզ համար դա Առողջապահության նախարարությունն է, իր ուժերը պետք է ուղղի բնակչության առողջությունը ամրապնդելուն, կյանքի տեւողությունը երկարացնելուն, կյանքի որակը բարձրացնելուն:

Անցավ 16 տարի եւ ի՞նչ ենք մենք տեսնում: «Հիվանդապահությունը» շարունակում է գերիշխել, պետությունը զբաղված է պետական բյուջեի վերաբաշխումով եւ, ի տարբերութոյուն նախորդ տարիների, երբ գիտակցվում էր, որ մարդկանց առողջությունը կարելի է ամրապնդել եւ հիվանդությունները կանխարգելել հիմնականում ճիշտ ու պրոֆեսիոնալ քարոզչական աշխատանքով, այդ բաղադրիչը ընդհանրապես վերացել է: Դրա արդյունքում մենք ունենք ծխախոտի դեմ պայքարի լուրջ հետընթաց, գնալով ավելի շատ մարդ կասկածի տակ է դնում պատվաստումների անհրաժեշտությունը, ընդհանրապես չենք լսում ֆիզիկական ակտիվության խթանման, սննդի մեջ սեղանի աղի քանակի պակասեցման, ճարպերով հագեցած սննդի վնասակարության մասին:

Հիմա ավելի մանրամասնեմ:

Անշուշտ, հիվանդների արդյունավետ բուժումը բժշկական համակարգի կարեւորագույն բաղադրիչներից մեկն է: Այստեղ մեծ տեղ է զբաղեցնում բուժծառայությունների հասանելիությունը ապահովելու խնդիրը, որի հիմքում ընկած է պետության կողմից հատկացվող գումարների ճիշտ վերաբաշխումը, ծախսման վերահսկողությունը: Պետության կողմից ուղղված միջոցները պետք է ծախսվեն ավելի նպատակային, չփոշիացվեն եւ այլն: Առողջապահության նախարարությունը փորձում է այդ խնդրի լուծումը օպտիմալացնել (թե ինչքանով արդյունավետ, դա դեռ հարց է) եւ միայն դա: Այսինքն, զբաղված է զուտ «հիվանդապահությամբ»:

Հարց է ծագում, մի՞թե այդ խնդիրը լուծելու համար մեզ պետք է Առողջապահության նախարարություն: Բավականին մեծ աշխատակազմ ամեն օր գալիս է աշխատանքի եւ զբաղված է պետության կողմից բավականին սուղ միջոցների բաժանումով, ձեռքի հետ այդ միջոցները պակասեցնելով (2018 թ. բյուջեն  2017-ի համեմատ պակասեցրել է 5,9 մլրդ դրամով): Պակասեցնելու պայմաններում չմոռանալով սեփական շահերի մասին (100 000 քաղծառայողներին ուղղված գումարները որոշվեց բաժանել ապահովագրական ընկերությունների միջեւ):

Հիմա հարց. արդյո՞ք դրա համար անհրաժեշտ է մի նախարարություն պահել: Գուցե եկել է ժամանակը՝ ստեղծել Կառավարության աշխատակազմում առողջապահության էկոնոմիկայի վարչություն կամ միավորել Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության հետ կրկին որպես վարչություն, ինչով տեղի կունենա պետական միջոցների լուրջ խնայողություն (ինչը լրիվ համահունչ է ներկա պետական կրճատումների քաղաքականության հետ):

Դուք կասեք՝ «Իսկ ինչ անենք «առողջապահության» հետ»: Այսպես էլ ոչ ոք չաշխատի՞ բնակչության հետ, չտարածի՞ գրագետ եւ անհրաժեշտ մարդկանց համար տեղեկատվություն, ավելի ֆիզիկապես ու մտավոր առողջ սերունդ ձեւավորելու համար:

Կարծում եմ, այդ աշխատանքն անհրաժեշտ է, բայց բնավ չկա կարիք սպասել այն «հիվանդապահության» նախարարությունից: Առաջարկում եմ ստեղծել հանրային Առողջապահության ազգային կենտրոն (միավորելով Առողջապահության ազգային ինստիտուտը եւ Հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման ազգային կենտրոնը), որոշ ձեւափոխումներ կատարելով համաձայն նորացված խնդիրների: Նշված կենտրոնը կշարունակի զբաղվել առողջապահության ոլորտի նորմատիվ-տեխնիկական մոտեցումների մշակումով, բնակչության իմունիզացիայով եւ կվերցնի իր վրա առողջապահական քարոզչությունը որպես մշտական եւ շարունակական գործընթաց, համադրելով այն մշտադիտարկումներով, հանրության մեջ առաջացող մարտահրավերների գնահատումով եւ համապատասխան ծրագրերի իրականացմամբ:

Ինձ կասեն, բա ի՞նչ անենք համակարգում հսկողության, լիցենզավորման հետ կապված խնդիրների հետ: Պատկերացրեք, այդ կարեւոր գործառույթները կարող են ընթանալ նույնպես առանց ԱՆ գոյության, օրինակ՝ միավորվելով Առողջապահական տեսչության կազմի մեջ եւ գործել որպես անկախ կառույց, ինչը, իմ կարծիքով, կբարձրացնի այդ կառույցի անաչառությունը:

Դավիթ Պետրոսյան
Հանրային առողջապահության մասնագետ

Տպել
2402 դիտում

ՃՏՊ Գյումրիում՝ կեսգիշերին. երկու երիտասարդ կոտրվածքներով և վնասվածքներով հիվանդանոցում են

«Դեպի Եվրատեսիլ»-ում հաղթեց Սեւակ Խանաղյանը

ՀՀ բասկետբոլի հավաքականը մեծ առավելությամբ հաղթեց Ալբանիային

Իրաքում մահապատժի կենթարկվեն 16 թուրք կանայք՝ ԻՊ անդամների հետ ամուսնանալու, օգնելու համար

Նիդերլանդների կողմից Հայոց Ցեղասպանության ընդունումը «վատ հետք» կթողնի. Թուրքիայի մեջլիս

Մոսկվայում դարձյալ տասնյակ չվերթներ են հետաձգվել ու չեղարկվել. այսօր ամենացուրտ օրն էր

Երկրաշարժ Վայոց ձորի մարզում. ուժգնությունը կազմել է 4-5 բալ

Ալթունյանի խորհրդականը կոռուպցիոն սկանդալում. դատախազությունը կմիջամտի՞

Տիգրան Պետրոսյանը շարունակում է մնալ առաջատարների եռյակում. Աէրոֆլոտ օփեն

Փհենչհան-2018-ի օլիմպիական կրակը հանգցրել են. խաղերը պաշտոնապես ավարտված են

Սեւ Լեքսուսի հետքերով. հայտնաբերվածն իրական զինանոց է, որտեղ անգամ դիմակ կա (լուսանկարներ)

«Պոբեդան» դեմպինգի՞ է ենթարկել «Տարոն Ավիային»

Նախագահի թեկնածու Արմեն Սարգսյանը նորից Վիեննայում է, այցելել է Մխիթարյան միաբանություն

Նախկին վարչապետի ընկերությունը «սպանում» է մրցակցին. նախարարությունը լուռ հետեւում է

Բռնցքամարտիկ Արտյոմ Դալաքյանը դարձել է Ուկրաինայի երկրորդ գործող չեմպիոնը (տեսանյութ)

Մոսկվա-Աստրախան չվերթի ինքնաթիռն արտակարգ վայրէջք է կատարել՝ ուղեւորուհու մահվան պատճառով

Վրաստանի փոխվարչապետ Գիորգի Գախարիայի հետ հանդիպմանը Ս. Սարգսյանը հիշել է իր այցը Վրաստան

Բացահայտվել է կեղծ ոսկու գրավադրմամբ բանկից գումարների հափշտակությամբ զբաղվող խումբ

Արմավիրում 70-ամյա տղամարդն ինքնասպան է եղել՝ հրացանից կրակելով իր սրտին

Մեդալային հաշվարկում հաղթեց Նորվեգինան. Փհենչհան 2018