Ինքնախաբեություն. մեզ վախեցնու՞մ են

08/02/2018 schedule15:45

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2005 թվականի փետրվարի 9-ի համարում

Հայաստանը շրջանցող Ախալքալակ-Կարս երկաթուղու օրեցօր ավելի իրական դարձող հեռանկարը մեր իշխանոթյուններին կարծես ընդհանրապես չի հուզում: Համենայնդեպս, այս խնդրի շուրջ որեւէ հրապարակային քննարկում իշխանությունները չեն վարում: Մասնագետներին, սակայն, խնդիրը հուզում է: «Իմ կարծիքով՝ մենք պետք է ամեն ինչ անենք, որ Գյումրի-Կարս երկաթուղին բացվի, ինչը կնշանակի, որ Ախալքալակ-Կարսը չի կառուցվի: Թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական առումով մեզ համար սա շատ կարեւոր է»,-Երեկ մեզ հետ զրույցում ասաց ՀՀ տրանսպորտի նախկին նախարար, ներկայումս Լոռու մարզպետ Հենրիկ Քոչինյանը: Միանգամից նշենք, որ Հ.Քոչինյանը համարվում է տրանսպորտի բնագավառի լավագույն մասնագետը ՀՀ-ում: Ընդամենը հիշեցնենք, որ Քոչարյան-Ալիեւ քիվեսթյան հայտնի հանդիպմանը հենց Քոչինյանն էր մասնակցում որպես փորձագետ:

Մի խոսքով, թերեւս անվիճելի է, որ Ախալքալակ-Կարս նախագծվող երկաթուղու վերաբերյալ նրա տեսակետները շատ ծանրակշիռ են: Ինչեւէ, Ախալքալակ-Կարս երկաթուղու մասին: Իշխանական քարոզչամիջոցները այդ երկաթուղու կառուցման հեռանկարը անիրականանալի են համարում տեխնիկական՝ ինժեներական  պատճառներով: Խնդիրն այն է, որ նախագծվող այդ երկաթուղու մի որոշակի հատված ունենալու է բավական մեծ թեքություն, ինչը սահմանափակելու է շարժակազմերի վագոնների քանակը: Ըստ այդմ, որոշակի հատվածներում շարժակազմերը կարող են բաղկացած լինել ընդամենը 20 վագոնից: Արդյո՞ք դա այդպես է: Ըստ Հ.Քոչինյանի՝ նման խնդիր կա, բայց «Թբիլիսի-Գյումրի-Կարս երկաթուղին էլ ունի այդպիսի խնդիր՝ Այրումից մինչեւ Վանաձոր ցորենով բեռնված 14 վագոնից ավելին հնարավոր չէ քաշել»,-ասում է նա:

Եւ ընդհանրապես, գոյություն ունեցող երկաթուղին հետաքրքիր պատմություն ունի: «Երբ ցարը կառուցում էր երկաթգիծը, երեք ծրագիր կար. ինչ որ հիմա կա՝ Թբիլիսի-Գյումրի-Կարս, ինչ որ հիմա քննարկում են Թուրքիան, Վրաստանն ու Ադրբեջանը՝ Թբիլիսի-Ախալքալակ-Կարս եւ եւս մեկը, որը դրանից մի փոքր արեւելյան մասով էր անցնելու, բայց նույնպես շրջանցելու էր Հայաստանը, այդ երեքից տեխնիկական առումով ամենաբարդը եղել է այն երկաթուղին, որը կա այսօր՝ կամուրջների, թունելների, ինժեներական այլ կառույցների առումով: Այդ երկաթուղին կառուցելը շատ թանկ է եղել նույնիսկ ցարական Ռուսաստանի համար, եւ Ֆրանսիայից վարկ վերցնելու անհրաժեշտություն է առաջացել»,-մեզ հետ զրույցում ասաց նախկին նախարարը:

Իհարկե, ըստ պրն Քոչինյանի, որոշակի տեխնիկական խնդիրներ կան, որոնք, թերեւս, ազդեցություն չեն ունենա նման երկաթգիծ կառուցելու վերջնական որոշում կայացնելիս: Այդուհանդերձ, կկայացվի՞ այդպիսի որոշում, թե՝ ոչ: «Ես մի ինչ-որ ներքին համոզմունք ունեմ, որ Ախալքալակ-Կարսը չեն կառուցելու: Այդ խաղաքարտը օգտագործում են մեզ վախեցնելու, Ղարաբաղյան հարցի լուծումը արագացնելու համար»,-ասում է Հ.Քոչինյանը: Կարող ենք գրազ գալ, որ տարիներ առաջ, երբ նախագծվում էր Բաքու-Ջեյհան նավթամուղի՝ ՀՀ-ն շրջանցող տարբերակը, շատ-շատերը նույնպիսի ներքին համոզմունք, ունեին, որ այդ նավթամուղը չի կառուցվի կամ կառուցվելու դեպքում անպայման կանցնի տնտեսապես ամենաշահավետ ճանապարհով՝ ՀՀ-ի տարածքով: Նավթամուղը կառուցվեց, ընդ որում՝ շրջանցելով ՀՀ-ի տարածքը: 

Այս ֆոնին, իհարկե, պրն Քոչինյանը նշում է, թե իրանական կողմի հետ Հայաստանը բանակցել է Զանգեզուր-Մեղրի-Իրան երկաթուղու կառուցման հեռանկարը, որը, ըստ նրա, կարժենա մոտ 1,5 մլրդ դոլար: Ինքնին հասկանալի է, որ նման երկաթուղի երբեւէ չի կառուցվի, քանի որ դրա շահագործումը տնտեսապես անշահավետ է: Ինչը չի կարելի ասել Ախալքալակ-Կարս երկաթուղու մասին: Սրա շինարարությունը, ըստ նախկին նախարարի, կարժենա առավելագույնը 500 մլն դոլար: Եւ հաշվի առնելով այն մեծ ապրանքաշրջանառությունը, որը կիրականացվի այս երկաթուղով՝ թույլ է տալիս պնդել, որ Ախալքալակ-Կարս երկաթուղու շահագործումը տնտեսապես շահավետ է, իհարկե՝ միայն այն պարագայում, եթե չվերագործարկվի Գյումրի-Կարս երկաթուղին: Սա էլ ուրիշ վտանգ է պարունակում:

Եթե Քոչինյանի ներքին համոզմունքը դավաճանի, եւ երկաթուղին այնուամենայնիվ կառուցվի, ապա Գյումրի-Կարս երկաթուղին չվերագործարկելը ձեռնտու կլինի ոչ միայն Ադրբեջանին ու Թուրքիային, այլ նաեւ  Վրաստանին, որը եկամուտներ է ստանալու Ախալքալակ-Կարս երկաթուղուց: Այդ ժամանակ արդեն իրավիճակը տարածաշրջանում կփոխվի 180 աստիճանով: Ներկայումս տարածաշրջանի երկրներն են ձգտում, որ հայկական երկաթուղին գործարկվի, ինչը մեզ համար շահեկան վիճակ է ստեղծում: Ախալքալակ-Կարս երկաթուղու կառուցման պարագայում մենք են լինելու, պատկերավոր ասած, խնդրողի դերում, որպեսզի երկաթուղով իրականացվող տարանցիկ ապրանքաշրջանառության մի մասն էլ անցնի ՀՀ-ով: Իսկ սա արդեն խիստ շահեկան պայմաններ է ստեղծելու մեր հարեւանների համար, իհարկե՝ Հայաստանի դիրքերի կտրուկ անկման հաշվին:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
593 դիտում

Արմեն Սարգսյանն առանձնազրույց է ունեցել Վրաստանի վարչապետ Գեորգի Կվիրիկաշվիլիի հետ

Սա նոր Հայաստանն է, որը ես շատ սիրում եմ. զվարթ շրջանավարտները՝ կառավարական ամառանոցում

Սահմանամերձ համայնքների շրջանավարտների տոնը կառավարական առանձնատանը՝ լուսանկարներով

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը տիկնոջ հետ ժամանել է Թբիլիսի

ՊԵԿ նախագահի 2 տեղակալներին հարցաքննել են, ձերբակալվեց 4 հոգի. ԱԱԾ-ի աղմկոտ բացահայտումը

Էրեբունու բանդայի անդամները թաղապետարանի աշխատակիցներ են (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Վարչապետը միացավ շրջանավարտների տոնախմբությանը (տեսանյութ, լուսանկար)

Էրեբունիում զանգվածային անկարգությունների գործով կասկածվողը Արտաշես Չիչոյանի հայրն է

ԵԽԽՎ համազեկուցողները բարձր են գնահատել հավաքների ժամանակ Պաշտպանի աշխատանքը

Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպանի հանդիպումը ԱԺ Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամության խմբի հետ

Իրանի Իսլամական հանրապետության քաղաքացու դի է հայտնաբերվել

Վարչապետն ընդունել է Ֆրանկոֆոնիայի ՄԿ քարտուղարության պատվիրակությունը

Կիսադատարկ նիստեր. նախանձելի աշխատավարձ ստացող պատգամավորներն աշխատանքի չեն գալիս

Նիկոլ Փաշինյանին շնորհավորական ուղերձ է հղել Միացյալ Թագավորության վարչապետ Թերեզա Մեյը

Վերջին անգամ «Ռեալը» հենց «Լիվերպուլին» է պարտվել Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում

Հստակեցվում է Էրեբունիում անկարգությունների մասնակցած անձանց շրջանակը (տեսանյութ)

Սահմանամերձ դպրոցների բազմաթիվ շրջանավարտներ այսօր հյուրընկալվել են վարչապետի առանձնատանը

ԴԱՀԿ-ի պատասխանը «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի հրապարակմանը

Սպիտակի համայնքապետարանի ուշագրավ գնումները եւ ֆինանսական բաժնի պետի բացատրությունը

Արագաչափերը չեն բարձրացրել անվտանգության մակարդակը եւ դրանց նպատակը եղել է փող գռփելը