Պատերազմի անխուսափելիության գաղափարը արագորեն տարածվում է ադրբեջանական հասարակությունում: «Ղարաբաղի ուժային վերադարձի» մասին են խոսում ադրբեջանցի արդեն նաև հասարակական գործիչները: Մասնավորապես «անկախ լրագրող» Անար Հասանովը իր վրդովմունքն է հայտնել խաղաղ կարգավորման գործընթացի անարդյունավետությամբ: Հիշեցնենք, որ այս լրագրողը «անկախ» դարձավ, երբ 2017 թ. հունվարի 17-ին ՌԴ ԱԳՆ մամուլի ասուլիսի ընթացքում հարցրեց Սերգեյ Լավրովին՝ արդյո՞ք ինչ դիրք կզբաղեցի Մոսկվան, եթե Ադրբեջանը որոշի հակաահաբեկչական գործողություններ կատարել իր «օկուպացված» տարածքներում. կփակի՞ աչքերը, թե՞ կխառնվի Ադրբեջանի ներքին գործերին, ինչին ի պատասխան Լավրովը հայտարարեց, որ Ղարաբաղում իրավիճակն ու ռազմական գործողություններն Ադրբեջանի ներքին գործը չեն: Դրանից հետո Հասանովին հեռացրեցին ադրբեջանական LiderTV-ից:  Հասանովի կարծիքով այսօր էլ խնդրի լուծման միակ ճանապարհը ուժայինն է: Այսօր ադրբեջանական էլեկտրոնային ԶԼՄ-ներից մեկու, հրապարակված հոդվածում նա կոչ է անում համախմբվել և սեփական երկրի ղեկավարությունից պահանջել վերադարձնել Ղարաբաղը:

Այս հայտարարությունը կարելի էր դասել պոպուլիստականների շարքին, և ուշադրություն չդարձնել դրա վրա: Սակայն Ադրբեջանի ներքաղաքական իրավիճակի լրջության մասին են խոսում նաև Թալիշստանի ազգային հեռուստատեսության վերջին հաղորդումները, որոնցում կտրուկ աճել են անկախության մասին մտքերն ու կոչերը: Դրանցից մեկում խոսվում է հայերի հետ մոտալուտ պատերազմի ընթացքում թալիշների դերի մասին: Ըստ Թալիշական ազգային շարժման, որին պատկանում է հեռուստատեսությունը, ավելի հարմար պահ ազատագրական պայքար սկսելու համար չի լինի: Իսկ այն, որ պատերազմ լինելու է, նրանք չեն կասկածում. Ալիևն այլ ելք չունի: Պետք է ինչ-որ ձևով արդարացնել զենքի վրա ծախսված միլիարդները օրեցօր վատթարացող պայմաններում ապրող բնակչության առջև: Գալիք պատերազմը, ըստ ԹԱՇ-ի, Ադրբեջանի բնակչության շրջանում թափ հավաքող բողոքի ալիքի սանձման նպատակ է հետապնդելու:

Թալիշների մտքերը ևս հնարավոր է համարել ցանկությունն իրականության տեղ ներկայացնելու փորձ: Ի վերջո, այնպիսի զգացմունքային զգացմունքային գործում, ինչպես ազատագրական պայքարն է,  քարոզչությունն ու օբյեկտիվությունը հաճախ չեն համընկնում: Եւ այնուամենայնիվ, շատ փորձագետներ նույնպես տարբեր պատճառներով, անհնար են համարում խնդրի խաղաղ կարգավորումը: ԱՄՆ հետախուզության «Համաշխարհային սպառնալիքների գնահատման» 2018 թվականի զեկույցում նշվում է, որ 2018 թ. Արցախի շուրջ լարվածությունը կարող է վերաճել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև լայնածավալ ռազմական գործողությունների: Պատճառների թվում նշվում էր երկու երկրներում ներքին ճնշումների ուժգնացումը: Իսկ այդ ճնշումներն առավել ուժգնանում են ներքաղաքական կարևոր իրադարձությունների ընթացքում, ինչպիսիք են նախագահի ընտրություններն Ադրբեջանում և վարչապետի նշանակումը Հայաստանում:  

Վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինի կարծիքով Ադրբեջանը միակ ելքը ռազմական գործողություններ սկսելն է, քանի որ «տարածքային ամբողջականությունը» վերականգնելու խաղաղ ճանապարհ չկա: Նրա կարծիքով, չի բացառվում, որ ԱՄՆ-ը կանխատեսելով պատերազմ, իրականում ուզում է նպաստել դրա սկսվելուն: Ըստ փորձագետի, թեև Հայաստանն ու Ադրբեջանը հետաքրքրություն չեն առաջացնում ԱՄՆ-ի մոտ, դա հարված կլինի Ռուսաստանին: Ուստի նա չի բացառում, որ ԱՄՆ-ը կփորձի պատերազմի սադրել Ադրբեջանի միջոցով:

The Hill ինտերնետ պարբերականում ԱՄՆ արտաքին քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Սթիվեն Բլանքը հնարավոր պատերազմի մեղքը բարդում է Ռուսաստանի վրա: Ըստ Բլանքի պատերազմը ձեռնտու է Ռուսաստանին, որը, օգտագործելով ղարաբաղյան հիմնախնդիրը, լուրջ ճնշում է գործադրում Հայաստանի վրա: Նրա կարծիքով ԱՄՆ-ը պետք է աջակցի կողմերին բարդ փոխզիջումների գնալու հարցում և ապահովի Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղությունը:

Պատերազմից խուսափելու, կամ ավելի ճիշտ այն անորոշ ժամանակով հետաձգելու համար, մեր դիվանագետները պետք է ծավալուն աշխատանք կատարեն: ԱՄՆ և Ռուսաստանի հարաբերությունների լարման ֆոնին խուսավարման հնարավորությունները կտրուկ նվազում են: Նման բարդ իրավիճակից հաղթող դուրս գալու համար անհրաժեշտ է հասկացնել հետաքրքրված կողմերին, առաջին հերթին գերտերություններին, որ անելանելի վիճակում մենք պատրաստվում ենք խաղալ սեփական խաղը, այսինքն կարող ենք այս տարածաշրջանում խառնել նաև իրենց խաղաքարտերը:

                                                                                        Վլադիմիր Մարտիրոսյան

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի փետրվարի 2-ի համարում:

Տպել
6380 դիտում

Լեւոն Երանոսյանը, չունենալով հատուկ որակավորում, ցույցերի ժամանակ գործադրել է լուսաձայնային նռնակ. ՀՔԾ

Հայկական թիմերը 2-րդ անընդմեջ հաղթանակն են տարել շախմատի օլիմպիադայում

Կառավարման ավտոմատացված համակարգերի համակարգիչների 40%-ից ավելին գրոհի է ենթարկվել. Կասպերսկի

Կալանավորներին եւ դատապարտյալներին զրկել են հեռախոսային խոսակցություններից. ՄԻՊ-ը դիմել է ՍԴ

ՀՀ-ում ստեղծված իրավիճակը սոսկ իշխող կուսակցության փոփոխություն չէ. գնում ենք նոր ընտրությունների

Հայ-թուրքական սահմանը հատած 16-ամյա թուրք տղան ազատ է արձակվել կալանքից, գործը կարճվել է

Մշակույթի նախարար Լ. Մակունցը Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում մասնակցել է «Արմենիա» ցուցահանդեսի բացմանը

Նիկոլ Փաշինյանը եւ Միշել Աունը քննարկել են հայ-լիբանանյան հարաբերությունների հետագա զարգացմանը վերաբերող հարցեր

ԱԳ նախարարը ուշադրություն է հրավիրել ՀՀ-ի ու Արցախի հետ սահմանին իրավիճակը լարելու Ադրբեջանի փորձերի վրա

Կառավարության ղեկավարը մասնակցել է ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի կազմակերպած քննարկումներին

Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Աֆրիկյան միության կոմիտեի նախագահ Մուսա Ֆակիի հետ

Հայաստանի եւ Իրանի միջեւ առկա է վստահության բարձր մակարդակ. Հասան Ռոհանին՝ Ն. Փաշինյանին

Ադրբեջանը պետք է փոխի իր անհարգալից վերաբերմունքը բանակցությունների հանդեպ. Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ՄԱԿ-ում

Սյունիքում վագոն-տնակ է հրդեհվել, Երեւանում՝ գազի արտահոսքը վերածվել հրդեհի

Թիվ 3/5 տեղամասի քվեարկության արդյունքները վերահաշվարկվել են, որևէ ցուցանիշի փոփոխություն չի արձանագրվել. ԿԸՀ

Դատախազության հանձնարարությամբ առերևույթ ընտրախախտումների 42 դեպքերով նախապատրաստվում են նյութեր

Միջազգային սիմպոզիում՝ նվիրված անցումային արդարադատությանը. ներկա կլինի նաեւ Նիկոլ Փաշինյանը

«Dasaran.am» կրթական հարթակը նոր ծրագրի միջոցով կաջակցի զորակոչի կազմակերպմանը

Հեռուստաաշտարակի վերանորգման պատճառով որոշ ռադիոհաճախականություններ ժամանակավոր կանջատվեն

ԿԳՆ-ում անցկացվել է Տարվա լավագույն ուսուցիչ, տնօրեն եւ դաստիարակ մրցույթների վերջին փուլը