Հ1-ը Մարտի 8-ին՝ կանանց իրավունքների պաշտպանության օրը, խախտեց կանանց իրավունքները

Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունը «ցնցող» շնորհավորանք էր պատրաստել Կանանց միջազգային օրվա՝ Մարտի 8-ի կապակցությամբ:

Անցած ուրբաթ հեռարձակված «Լավ Երեկո» հաղորդումը քննադատության մեծ ալիք է բարձրացրել, պատճառներից մեկը Արուս Տիգրանյանի «շնորհավորանք»-ռեպորտաժն էր «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկից (Կանանց գաղութ): Լրագրողը հնարավորություն էր ունեցել մուտք գործել ՔԿՀ եւ զրուցել ամենախոցելի խավի՝ ազատազրկված կանանց հետ: Կանանց իրավունքների պաշտպանության օրը դատապարտված կանայք ծաղրի առարկա են դարձել, որի մեղավորն այս դեպքում, թերեւս ոչ միայն Հ1-ի ղեկավարությունն է, այլ՝ ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչությունը, որը ընտրողական մոտեցում է ցուցաբերել:

Մեր զրույցում «Հետք» պարբերականի լրագրող Գրիշա Բալասանյանն ասաց, որ բազմիցս դիմել է քրեակատարողական վարչությանը նաեւ Արդարադատության նախարարին՝ խնդրելով նկարահանում իրականացնել օրինակ՝ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում: Նրա խոսքով՝ մեկ տարի շարունակ մերժել են՝ պատճառաբանելով, թե ծանրաբեռված են, նպատակահարմար չէ, դրանով կխոչընդոտվի քրեակատարողական հիմնարկի աշխատանքը: «Քրեակատարողական վարչությունը պետք է դրսեւորի ավելի շատ հրապարակայնություն, թափանցիկություն, դրա մասին առիթը բաց չթողնելով պարբերաբար հայտարարում են, բայց երբ գալիս է գործ անելու ժամանակը դառնում է ամբողջությամբ փակ հիմնարկ: Հասկանում եմ, որ դրանք փակ հիմնարկներ են եւ յուրաքանչյուր անձ չի կարող գնալ այնտեղ նկարահանում իրականացնել, բայց հաշվի առնելով կոնկրետ լրատվամիջոցների ուղղվածությունը, գործունեությունը ՔԿՎ-ն, այդ թվում՝ ԱՆ-ն պետք է դրսեւորին ավելի հանդուրժողականություն եւ թափանցիկ գործելաոճ: Սիմպատիայով են իրենք որոշում, որ լրատվամիջոցին կամ լրագրողին թույլատրեն նկարահանումներ իրականացնել, որին՝ ոչ: Օրինակ՝ Հանրային հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող այդ ռեպորտաժում՝ հումորային,  ՔԿՎ-ն կարծես խնդիր չի տեսնում եւ այդտեղ ՔԿՀ-ի աշխատանքն էլ, կարծես թե, չի տուժում եւ ծանրաբեռված չեն: Պատրաստ են նման հաղորդումների համար հարթակ տալ, դե ո՞նց կլինի դա Հանրային հեռուստաընկերությունն է, որը ծաղրել է պատիժը կրող կանանց, բայց այն լրատվամիջոցները, ովքեր ուզում են գնալ եւ խնդիրներ բարձրաձայնել, նրանց համար քրեակատարողական հիմնարկները միշտ ծանրաբեռված են»,- ասաց լրագրողը:

Անդրադառնալով ռեպորտաժում կանանց ծաղրի ենթարկելու փաստին՝ Գրիշա Բալասանյանն ասաց, որ անազատության մեջ գտնվող անձինք շատ խոցելի են եւ նրանց հետ պետք է շատ նուրբ աշխատել: «Ես վստահ չեմ, որ այդ կանայք, ովքեր խոսել են, ծանոթ են եղել հաղորդման ֆորմատին, թե ինչ ֆորմատով է դա հեռարձակվելու, ես վստահ եմ, որ նրանց զգալի մասը կհրաժարվեր այս ֆորմատով ներկայանալ: Իրականում կա խնդիր՝ կանայք ավելի շատ բացասական ֆոնով էին ներկայացվում, գումարած շոուն: Միանշանակ խախտվել են այդ անձանց իրավունքները»,- եզրափակեց Բալասանյանը:

Իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցն էլ նշեց, որ կա ակնհայտ խտրական վերաբերմունք է, ընտրողական մոտեցում ՔԿՀ մուտքի թույլտվության տեսակետից՝ ԱՆ-ի կամ ՔԿՎ-ի կողմից: Նա ասաց, որ ռեպորտաժում թեմայի ներկայացման բնույթը հեռու է տարրական էթիկայի պահանջներից: Ըստ նրա՝ խոսքը վերաբերվում է ազատազրկված կանանց, որոնք իրենց կյանքում հնարավորություն չեն էլ ունեցել մինչ այդ շփվելու լրագրողների հետ եւ իրենց խնդիրը ներկայացնելու: «Կանանց առումով ՔԿՀ-ում բազմաթիվ խնդիրներ կան, դա՝ միանշանակ: Երբ Մարտի 8-ին՝ կանանց իրավունքների պաշտպանության օրը, լրագրողը այլ թեմա չի գտել, քան մարդկանց ներկայացնել նման կերպով՝ մոռանալով, որ նրանք ազատազրկված մարդիկ են եւ ազատազրկման ընթացքում ունեն շատ ավելի բարդ խնդիրներ, փոխանակ դրանց անդրադառնան, նրանց ներկայացնում են նման ծաղրանքով.... ազատազրկված կանանց ներկայացնելը հանրությանը նման տեսքով, պարզապես խեղաթյուրում է ազատազրկված անձանց վերաբերյալ հանրային պատկերացումները: Սա հերթական անգամ ամբողջովին տեղավորվում է իշխանության այն մոտեցման մեջ՝  հնարավորին չափով կոծկել խնդիրը եւ հանրությանը չիրազեկել տեղի ունեցող խնդիրների ամսին: Մարտի 8-ն էլ կոմեդիայի կամ զվարճանքի օր չէ եւ իրենց գրաքննությունը թող ծաղրեն, ծիծաղելի վիճակում են գտնվում»,- ասաց իրավապաշտպանը:

ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ հանրային կապերի բաժնի պետ Գոռ Ղլեչյանից խնդրել էինք ճշտել, թե երբ են այս ռեպորտաժի համար դիմել ՔԿՎ, երբ են պատասխանել եւ ինչ հիմքով է թույլատրվել նրանց մուտքը «Աբովյան» ՔԿՀ եւ ինչու է ՔԿՎ ընտրողական մոտեցում ցուցաբերում: Ղլեչյանը խոստացավ հարցերին պատասխանել ավելի ուշ, իսկ ավելի ուշ նա արդեն անհասանելի էր,  ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ հանրային կապերի բաժնի աշխատակից Տիգրան Տոնոյանն էլ խնդրեց հարցերը գրավոր ուղարկել: Արդարադատության նախարարությունից էլ հորդորեցին հարցերը ուղղել ոչ թե իրենց, այլ՝ ՔԿՎ-ին:

Նյութը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 13-ի համարում: