Հայաստանը զսպելու է հակառակորդին. հնարավո՞ր է արդյոք հակառակը

Հուլիսի 23-ին իսրայելական մամուլում մեծ աղմուկ էր բարձրացել այն բանից հետո, երբ Իսրայելի հակահրթիռային պաշտպանության «Դավթի պարսատիկ» համակարգը Սիրիայի տարածքից թռչող երկու հրթիռ էր ֆիքսել, սակայն չէր կարողացել խոցել դրանք: Սիրիական ՍՍ-21 «Տոչկա» հրթիռները եւս ոչ մի վնաս չէին հասցրել Իսրայելի տարածքում: Ավելին, ինչպես հետագայում պարզվեց, դրանք արձակվել են Սիրիայի իշխանական ուժերի կողմից՝ ընդդիմադիր ուժերի ուղղությամբ, որոնք տեղակայված էին Գոլանի բարձունքների մոտակայքում:

Սկզբում Իսրայելի Պաշտպանության բանակի ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ «պարսատիկի» հրթիռները ինքնաոչնչացվել են այն բանից հետո, երբ պարզ է դարձել, որ «Տոչկա»-ի հրթիռները վտանգ չեն ներկայացնում Իսրայելի տարածքում գտնվող օբյեկտների համար: Սակայն, դրանից հետո խոսք գնաց «Դավթի պարսատիկ» համակարգի տեխնիկական անսարքությունների մասին: Դեպքի առթիվ հետաքննություն է սկսվել: 

«Դավթի պարսատիկը» Իսրայելի հակահրթիռային պաշտպանության համակարգի միջանկյալ օղակն է՝ «Երկաթե գմբեթ» և «Խեց» («Նետ») համակարգերի միջև: «Երկաթե գմբեթը» նախատեսված է 4-ից 70 կմ հեռավորության վրա չկառավարվող մարտավարական հրթիռներից պաշտպանվելու համար: «Խեց» համակարգը նախատեսված է 400-ից 2000 կմ հեռահարության բալիստիկ հրթիռներից պաշտպանվելու համար։ «Դավթի պարսատիկը» պետք է Իսրայելը պաշտպանի միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռներից:

Իսրայելական հակահրթիռային պաշտպանության անկատարության այս օրինակը առավել ուշագրավ է հայ-ադրբեջանական հակամարտության ֆոնին: Օրեր առաջ հրապարակվեց ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի՝ պաշտպանության համակարգի զարգացման տեսլականը: Առաջնահերթությունների թվում նշված են ԶՈւ համալրումը անհրաժեշտ քանակի ժամանակակից սպառազինությամբ, ռազմական տեխնիկայով եւ նյութատեխնիկական միջոցներով, ռազմական կառավարման արդիական սկզբունքների եւ համակարգերի ներդրումը եւ անձնակազմի մարտական վարպետության բարձրացման նոր չափանիշների սահմանումը: Այդ քայլերը Հայաստանի նկատմամբ զինված ոտնձգությունը զսպելու եւ կանխելու նպատակ են հետապնդում:

Տեսլականում նաեւ նշված է, որ սահմանային ապակառուցողական դրսեւորումները` դիվերսիոն ներթափանցումների, դիպուկահար կրակի, դիրքային փոփոխությունների եւ լայնածավալ հարձակման համար ուժերի կուտակումների տեսքով, «արժանանալու են կտրուկ եւ սթափեցնող պատասխանի»: Հատուկ ուշադրություն է դարձվել նաեւ ԶՈւ երկարաժամկետ արդիականացման գործընթացին, որը, տեսլականի համաձայն, «ներառելու է ռազմական հզորության բոլոր ոլորտները՝ առաջնագծում մարտական հերթապահությունից, հեռահար միջոցներով զսպումից, մարտական պատրաստությունից սկսած եւ վերջացրած ռազմական կառավարման համակարգով, մարտ վարելու նոր եղանակներով եւ կրթությամբ»:

Հեռահար միջոցներով զսպումը հատուկ ուշադրության է արժանի Արցախի ՊԲ հրամանատար Լեւոն Մնացականյանի հուլիսի 24-ի հայտարարության համատեքստում: ՊԲ հրամանատարը Ստեփանակերտում տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ, պատասխանելով Մինգեչաուրի ջրամբարը ռմբակոծելու հնարավորության մասին հարցին, չի բացառել իրավիճակի նման զարգացումը:

«Հնարավորություն ունենք կաթվածահարելու Ադրբեջանի տնտեսությունը, սակայն դրա առիթն առայժմ չեմ տեսնում», - ասել է Մնացականյանը:

Վերջին հայտարարությանը Բաքուն արձագանքել է պաշտոնական մակարդակով: Ադրբեջանի ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածել, որում հայտնում է «հայկական ռազմաքաղաքական ղեկավարության եւ Լեռնային Ղարաբաղի անջատողական վարչակարգի ներկայացուցիչների մոտ առկա անհանգստության եւ խուճապի մասին»: Հայտարարության մեջ նշվում է նաեւ, որ «ադրբեջանական բանակում առկա կործանարար ուժով օժտված ամենաարդիական զինատեսակներն ի զորու են կարճ ժամանակահատվածում ոչնչացնել հակառակորդի բոլոր կարեւոր ռազմական օբյեկտները եւ ռազմավարական հաղորդակցության միջոցները»: Նմանատիպ, ինչպես նաեւ «Լեռնային Ղարաբաղը երկու օրում ազատագրելու» մասին հայտարարություններ պարբերաբար հնչում էին մինչեւ 2016 թ. ապրիլը, երբ հայտարարածից երկու անգամ ավել ժամանակն էլ չբավարարեց հակառակորդին Արցախն «ազատագրելու» համար:

Մեկնաբանելով ՊԲ հրամանատարի հայտարարությունը՝ Ադրբեջանի ՊՆ-ն հայտնել է, որ երկրի հակաօդային եւ հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերը լիովին ապահովում են օդային տարածքի, պետական եւ ռազմական նշանակության օբյեկտները:

Այս հայտարարությամբ ադրբեջանական կողմը, թերեւս, փորձում է վերակենդանացնել «Երկաթե գմբեթի» միֆը, որի ձեռքբերման մասին շատ խոսվեց ՀՀ-ի կողմից «Իսկանդերների» ձեռքբերումից հետո: Դրա մասին առաջինը հայտնեց Միլլի մեջլիսի պատգամավոր Եվդա Աբրամովը: Նրա խոսքով՝ «այդ համակարգերը թույլ չեն տա, որ «Իսկադերի» հրթիռներն ընկնեն մեզ վրա»:

Կոնկրետ «Երկաթե գմբեթի» վերաբերյալ շատ է խոսվել: Նախ, կան լուրջ կասկածներ ադրբեջանական բանակում դրանց առկայության վերաբերյալ: Անգամ եթե համակարգը կա՝ այն ի զորու չէ պայքարել «Իսկանդերի» հետ: «Երկաթե գմբեթը» Իսրայելում փոփոխական հաջողությամբ գործում է պաղեստինյան՝ երբեմն բառացիորեն դաշտային պայմաններում ստեղծված հրթիռների դեմ:

Այս փաստարկներից հետո ադրբեջանական մամուլում տարաբնույթ «փորձագետների» կողմից կարծիքներ հնչեցին, թե իբր «Ադրբեջանը, բացի «Երկաթե գմբեթից» կարող էր նաեւ հակահրթիռային պաշտպանության այլ համակարգեր ձեռք բերել»: Անշուշտ կարող էր, սակայն, դա նախ եւ առաջ կապված է լուրջ ֆինանսների հետ, որոնք անգամ Ադրբեջանի նավթային տնտեսության պարագայում նկատելի կլինեին: Բացի այդ, Ադրբեջանի ՊՆ տարածած հաղորդագրություններում ժամանակ առ ժամանակ տեղեկատվություն է հայտնվում հայկական կողմից հրթիռակոծման մասին: Այստեղ կա երկու տարբերակ. կա՛մ «Երկաթե գմբեթը», ինչպես եւ «այլ համակարգեր» չկան, կա՛մ էլ պաշտոնական հաղորդագրությունները ստում են: Չի բացառվում նաեւ, որ ո՛չ համակարգերը կան, ո՛չ էլ հաղորդագրություններն են համապատասխանում իրականությանը:

Շարունակելով ադրբեջանական ՊՆ-ի հաղորդագրությունների թեման, հարկ է նշել, որ նախօրեին տարածած հաղորդագրության մեջ խոսվում էր ոչ միայն «կործանարար ուժով օժտված ամենաարդիական զինատեսակների» մասին: Դրանում առկա էր նաեւ ուղիղ սպառնալիք. «Մինչ անպատասխանատու հայտարարություններ անելը, թշնամական կողմը պետք է հաշվի առնի, որ Հայաստանի տարածքում կան օբյեկտներ, որոնք ոչնչացնելուց հետո այնտեղ դարեր շարունակ կյանք չի լինի»: Խոսքը, իհարկե, Մեծամորի ԱԷԿ-ի մասին է: Սակայն հարկ է նշել, որ դրա ոչնչացումից հետո կյանք չի լինի ոչ միայն Հայաստանում, այլեւ Թուրքիայի արեւելյան եւ Իրանի հյուսիս-արեւմտյան մասերում, ինչպես նաեւ Նախիջեւանի ինքնավար հանրապետությունում: Նմանատիպ աբսուրդ հայտարարությունները ցույց են տալիս, թե իրականում որ «վարչակարգի ներկայացուցիչների մոտ է առկա անհանգստություն եւ խուճապ»:

Տպել
2835 դիտում

Շոկային սկիզբը, Յուրայի պոկերը ու ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի ջախջախիչ հաղթանակը

Ծեծկռտուք Արտաշատի զինկոմիսարիատում. ըստ քաղաքացու ահազանգի՝ կապիտանը կոտրել է իր քիթը

Պարզաբանումներ եմ պահանջելու Բելառուսի ու Ղազախստանի նախագահներից. Փաշինյանը՝ ՀԱՊԿ նիստի զարգացումների մասին

Ոստիկանությունը օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ Երեւանում հիպնոսի միջոցով փող են կորզում

Ջիբրալթար-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպման մեկնարկային կազմերը

Երկու օր առաջ Հայաստանում էր, հիմա՝ չգիտեմ. Շարմազանովը՝ Տարոն Մարգարյանի գտնվելու վայրի մասին

Աշխարհը չէի փոխի քո հետ. Սիրուշոն շնորհավորել է Լեւոն Քոչարյանի ծնունդը

Իրական ընդդիմություն կձեւավորվի ընտրություններից հետո

Արսեն Ջուլֆալակյանն ու լրագրողը պարզաբանել են թյուրիմացությունը

Նոր մանրամասներ հոկտեմբերի 27-ին նռնակով կառավարության շենք ներխուժման դեպքից. պարզվել է՝ ով է նա

Արցախի պետնախարար Մարտիրոսյանն ընդունել է Արցախի պետական համալսարանի ուսանողների

Այդ տարածքը իմն է, իմ սեփականությունն է. Լոռու մարզպետը՝ սեփական ատամնաբուժարան կառուցելու մասին

Մարկոս Պիզելին՝ Ղազախստանի առաջնության լավագույն ֆուտնոլիստ

Քաղաքապետն ընդունել է ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան Պյոտր Սվիտալսկիին

Վաչագան Ղազարյանը ցուցմունք է տվել. քննարկվում է կրկին գրավի միջնորդությամբ հանդես գալու տարբերակը

Ավան վարչական շրջանի ղեկավարը հրաժարական է տվել

23-ամյա Վահագնի շնորհիվ մարդկանց կյանքեր կփրկվեն. արյան տարբեր խումբ ունեցողներ շարունակում են արյուն հանձնել

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջնորդությամբ Սիմոն Մարտիրոսյանն ու Գոռ Մինասյանը կպարգեւատրվեն

Հույս ունեմ կկարողանանք Աբաջյանի հերոսությանն արժանի ապրել՝ անկախ նրանից` ինչով ենք զբաղվում. Փաշինյան

Հայ մարզիչը ղազախական ակումբի մանկապատանեկան ֆուտբոլը ղեկավարելու ու Հենոյի գեղեցիկ քայլի մասին