Դոպլերից արդյունավետ սարք, ֆիզիկայի օրենքներին հակասող լամպ. հայ գիտնականների հայտնագործությունները

Այս տարի լրանում է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) հիմնադրման 75-ամյակը: Ակադեմիային շնորհավորելու համար Երեւան են ժամանել բազմաթիվ գիտնականներ՝ աշխարհի տարբեր երկրներից:

Հոբելյանական միջոցառումների շարքում կազմակերպվել է նաեւ ցուցահանդես, որտեղ ներկայացվում են ԳԱԱ գիտահետազոտական կազմակերպությունների ուղղությունները, նվաճումները, ինչպես նաեւ գիտական հետազոտությունների կիրառական նշանակության արդյունքներն ու գիտատեխնիկական նախանմուշները:

Բնական գիտությունների բաժանմունքի տաղավարում ներկայացվող գիտական ձեռքբերումների շարքում էր մի տվիչ-սարք, որը ստեղծված է PSI ընկերության՝ հարթ կոճի տեխնոլոգիայով եւ կարող է կիրառվել օրինակ բժշկագիտության մեջ՝ փոխարինելով կամ լրացնելով հայտնի դոպլերին: Հայ գիտնականների ստեղծած սարքի միջոցով հնարավոր կլինի մագնիսական դաշտի ներթափանցմամբ հետազոտել մարդու օրգան-համակարգերը՝ հյուսվածքները, արյունատար անոթները առավել բարձր արդյունավետությամբ:

«Ինչպես գիտենք, կարելի է արյան շրջանառությունը հետազոտել գերձայնային տվիչներով՝ դոպլերի մեթոդով: Այնտեղ պարտադիր ոսկրային համակարգը՝ հյուսվածքը, խանգարում է, որ գերձայնը թափանցի գանգուղեղի անոթները զոնդավորելու համար: Օգտվում են բնական անատոմիական լուսանցքներից, որտեղից նյարդերն են դուրս գալիս, անոթներն են մտնում, եւ այդ անցքերից փորձում են ուղղել ճառագայթը դեպի հետաքրքրող հատվածներ, որպեսզի կարողանան ինֆորմացիա կորզել: Այս սարքի պարագայում ոսկրային համակարգը որեւէ պատնեշ չէ, այսինքն՝ մագնիսական դաշտը թափանցում է առանց որեւէ պրոբլեմի»,- ասաց նշված բաժանմունքի ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի հոգեֆիզիոլոգիայի լաբորատորիայի ղեկավար Ալեքսանդր Խաչունցը՝ հավելելով, որ այս սարքը բավական պոտենցիալ ունի՝ ընդլայնելու հնարավորությունները:

Երկար տարիներ տեւած մշակումներն ամբողջությամբ ավարտված չեն: «Առաջին հերթին պակասում է ֆինանսավորումը: Այսպիսի մի հարց կա՝ դուք կարող եք ունենալ տասը դրամ եւ հավերժ անել մի հետազոտություն կամ ունենալ տասը միլիոն դրամ եւ անել այդ հետազոտությունը կես տարում: Այսինքն՝ ամեն ինչ կախված է, թե ինչ ներուժ կներգրավեք հետազոտությունների մեջ, ինչքան լավ մասնագետներ կներգրավեք, որպեսզի ավելի արագ եւ արդյունավետ լինի աշխատանքը: Այսօր կա նաեւ կադրային քաղց: Ես Հայաստանում փնտրել եմ «մակլաբի» ծրագրի բարձրակարգ մասնագետ՝ մեր ծրագրային հարցերը առաջ տանելու եւ չեմ գտել: Գիտության համար այդ ծրագիրը շատ հարմար է»,- նկատեց Ալեքսանդր Խաչունցը: PSI տեխնոլոգիան, նրա փոխանցմամբ, ունի տարբեր կիրառություն, այդ թվում՝ պաշտպանության, շենքերի սեյսմակայունության, ինքնաթիռների անվտանգության ապահովման եւ այլ ոլորտներում: Ի դեպ, մեր զրուցակից գիտնականը կարծում է, որ եթե ժամանակին այս տեխնոլոգիան արժանանար պատշաճ պետական ուշադրության ու հոգածության, դրա բերած եկամտի շնորհիվ Հայաստանը գուցե արտաքին պարտք էլ չունենար:

Բայց մինչ այդ, ԳԱԱ Ֆիզիկայի եւ աստղաֆիզիկայի բաժանմունքի տաղավարում արդեն իսկ ցուցադրվում էր դյուրակիր ռադիոլոկացիոն կայան, որը նախատեսված է մարդկանց եւ ընդհանրապես շարժվող օբյեկտների ու մեխանիկական միջոցների տեղաշարժի մասին ազդանշան ստանալու համար: Սարքն այդ շարժումը կարող է որսալ մինչեւ 3 կմ հեռավորության վրա եւ հաղորդել: «Համակարգը մշակվել եւ արտադրվել է ռադիոֆիզիկայի եւ էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում՝ մեր մասնագետների ուժերով: Ամբողջ մշակումը մոտավորապես տասը տարի տեւեց, մենք սկսեցինք սերտորեն զբաղվել ռադիոլոկացիայով, արդյունքում ունեցանք այս արտադրանքը, որը մասամբ մատակարարել ենք նաեւ հայկական բանակին: Դա եղել է փորձնական որոշ խմբաքանակ: Հաջողության դեպքում, եթե շահագործման փորձարկումների արդյունքները լինեն դրական, հուսով ենք՝ հետագա զարգացում կունենա»,- ասաց ԳԱԱ վերոնշյալ ինստիտուտի տնօրեն Տիգրան Զաքարյանը:

«Ֆիզիկայի բոլոր օրենքներով այս լամպը չպետք է աշխատեր»,- Ֆիզիկայի եւ աստղաֆիզիկայի բաժանմունքի տաղավարում ներկայացված կարմիր լույսով լամպը ցուցադրելով՝ ասում է դրա հեղինակ, կիրառական պրոբլեմների լաբորատորիայի ղեկավար Ալեքսան Աբրահամյանը եւ բացատրում, որ լարումը չափազանց ցածր է: Լամպը, սակայն աշխատում է էլեկտրոնների արագացման եւ էներգիայի կուտակման շնորհիվ: Այն, ըստ նրա, կարելի է կիրառել ջերմոցներում: «Լամպն ունի մի քանի Վտ հզորություն, բայց օրինակ ջերմոցներում կանաչ տերեւը հենց այս տիրույթն է կլանում, մնացած լույսն իրեն պետք չէ: Հենց այդ կարմիր լույսն է վերցնում ռեզոնանսային հաճախության պատճառով: Այդպիսի լապմը, որ մի քանի Վտ հզորություն ունի, հավասարազոր է 100 Վտ-անոց մեծ լումինիսցենտային լամպերի կամ մի քանի շիկացման թելիկներով լամպերի»,- մանրամասնեց գիտնականը:

Հ.Գ. Գիտությունների ազգային ակադեմիայում ցուցահանդեսը բացվել է երեք օրով եւ կշարունակվի մինչեւ հոկտեմբերի 19-ը: Նախատեսվում է, որ այդ օրը ցուցահանդես են այցելելու Հայաստանի տարբեր ավագ դպրոցների աշակերտներ` ծանոթանալու գիտնականների ձեռքբերումներին:

Տպել
4309 դիտում

Լենա Նազարյանը Facebook սոցիալական ցանցում հրապարակել է «Իմ քայլը» դաշինքի բուկլետը

Բալետի 23-ամյա արտիստի մահվան պատճառ դարձած ավտովթարի դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել

Հայաստանում ոչ թե խոշոր բիզնեսը փոքրանալու է, այլ փոքրը դառնալու է միջին, միջինը՝ խոշոր. Փաշինյանը՝ գործարարներին

Ալիեւը Մինսկում էր. ՀԱՊԿ-ում լուրջ խոսակցություն է հասունանում

Հայրս 5 տարի 8 ամիսը բանտում է, այժմ գամված է անվասայլակին. բաց նամակ՝ Նիկոլ Փաշինյանին

Քրեական հեղինակություն «Շալիկո»-ն տուժող է ճանաչվել

Հայաստանն այլեւս աղքատության երկիր չէ. Նիկոլ Փաշինյան

Արմեն Մելքոնյանը հետ է կանչվել Արաբական պետությունների լիգայում ՀՀ ներկայացուցչի պաշտոնից

ԱՄՆ-ն տրամադրում է 8 մլն դոլար՝ ընտրություններում ՀՀ կառավարությանն օժանդակելու համար

Հենրիխ Մխիթարյանի հարսանիքի օրը դեռ որոշված չէ. նշել է նրա մայրը

Ծաղկաձորում կազմակերպվում է եռօրյա միջոցառում՝ հայերեն Վիքիպեդիայում բժշկական հոդվածների ստեղծման համար

ՀՀԿ-ն ներկայացրել է ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրված թեկնածուներին

ԱԱ չեմպիոն Ֆրանսիան, փոխչեմպիոն Խորվաթիան չհաղթեցին Ազգերի լիգայի իրենց խմբերում

Քննարկվում է 500 մլն դոլարի ներդրման ծրագիր, կառուցվելու է մի քանի գործարան. Նիկոլ Փաշինյան

Մեր բանակի համար առավել օգտակար կլինեն ուղղաթիռները. ռազմական փորձագետ

Հերմինե Նաղդալյանի ամուսինը անսահման անշարժ գույք ունի

Աստված մի արասցե՝ ընտրակաշառք բաժանելու փորձ արվի եւ ես իմանամ ոչ թե իրավապահներից, այլ՝ մամուլից. վարչապետ

Վայոց ձորի կադաստրի մարզային ստորաբաժանման աշխատակիցները դիմում են վարչապետ Փաշինյանին

Ապահովել որակ եւ արագացնել կառուցապատման տեմպերը. Արշակյանն այցելել է Թալին-Լանջիկ ճանապարհահատված

Կոռուպցիան՝ բուժհաստատություններում. պետությանն ավելի քան 500 մլն դրամի վնաս է հասցվել. հարուցվել է 41 քրեական գործ